Vaşinqtondan gələn təhdidlərin təsiri altında Venesuelanın müvəqqəti hökuməti təxminən 25 il davam edən neft və qazı sahəsi üzərində dövlət nəzarətinə son qoyur. “Financial Times” qəzetinin məlumatına görə, bu vacib sənayenin genişmiqyaslı özəlləşdirilməsinə başlanılıb.
Venesuela Milli Assambleyası sosialist ölkənin neft sektorunu özəl şirkətlərə açacaq və 25 illik dövlət dominantlığına son qoyacaq yeni karbohidrogen qanununu təsdiqləyib. Nəşr tərəfindən nəzərdən keçirilən bu qanunvericilik aktı xarici və yerli özəl şirkətlərə neft yataqlarını istismar etməyə və kommersiyalaşdırmağa imkan verir, hökumətin vergi yığımını azaldır və mübahisələrdə beynəlxalq arbitraja imkan verir. İlkin müzakirələr zamanı təsdiqlənən qanun layihəsinə əsasən, özəl Venesuela şirkətləri neft yataqlarını öz hesablarına idarə edə biləcəklər. Əvvəllər birgə müəssisələr dövlət mülkiyyət paylarını tələb edirdi.
Nikolas Maduronun sələfi Huqo Çavesin dövründə, 1999-cu ildən 2013-cü ilə qədər olan müddətdə hakimiyyət Venesuela, “ExxonMobil” və “ConocoPhillips” də daxil olmaqla, Amerika neft şirkətlərinin aktivlərini müsadirə etdi və dövlətə məxsus neft şirkəti “Petróleos de Venezuela SA”nı əsas içraçıya çevirdi. İndi bu səylər sona çatmış kimi görünür. Mütəxəssislərin istehza ilə dediyi kimi, Çaves varislərinin bu cür islahatlarından sonra “məzarında tərs dönür”. ABŞ prezidenti Donald Trampın neft sektoruna xarici investisiyaları cəlb etmək üçün dəstəklədiyi müvəqqəti prezident Delsi Rodriges ötən həftə genişmiqyaslı islahatları açıqlayıb. İndi isə onlar həyata keçirilməyə hazırdır. Analitiklər bildirir ki, bu xüsusda Vaşinqtonun şantajı və təzyiq sürəti artırır. Digər tərəfdən, Ağ Ev Amerika şirkətlərinin Venesuelada fəaliyyət göstərməsi üçün zəmanət verməyəcəyinə işarə edib. Amerika təşkilatları Venesuelanın zədələnmiş neft infrastrukturunun bərpasına investisiya qoymazdan əvvəl zəmanət tələb etdiklərini bildiriblər. Bunlara yerli şirkətlərlə müqavilələr bağlamağa və böhran içində olan ölkədə aktivlərin sonrakı müsadirəsindən qorumağa imkan verən islahatlar daxildir.
Samirə SƏFƏROVA
