Suriya Keçid Hökumətinin ordusu ölkənin şimal-şərq hissəsində müstəqil təsir zonasına malik kürd tərəfdarı hərbi ittifaq olan Suriya Demokratik Qüvvələrinin mövqelərinə hücuma keçib. Dəməşqin nəzarətində olan bölmələr Fərat əyalətin mühüm inzibati mərkəzi olan Rakka şəhərinə doğru irəliləməyə başlayıb. Bu, kürd qüvvələrinin 2025-ci ildə tərəflər arasında razılaşdırılmış inteqrasiya siyasətini rədd etməsinə cavab kimi təqdim olunur.
Bu durumda “Kurdistan24” kanalı Suriya Demokratik Qüvvələrinin komandiri Məzlum Əbdinin Suriyanın müvəqqəti prezidenti Əhməd əl-Şara ilə danışıqlar aparmaq üçün Dəməşqə gəldiyini bildirib. Görüşdə ABŞ prezidentinin xüsusi elçisi və ABŞ-ın Türkiyədəki səfiri Tomas Barrak da iştirak edib. Əsas mövzu Suriyanın şimal-şərqində zorakılığın artması olub, çünki Ərəb Respublikasının keçid hökumətinin ordusu on ildən çoxdur ki, Suriya Demokratik Qüvvələrinə məxsus olan əraziləri ələ keçirməyə başlayıb. Bu, Rakka və Deyr əz-Zor əyalətlərində baş verib. Bu hücum Suriya Demokratik Qüvvələrinin rəhbərliyinin 2025-ci ilin mart ayında əldə edilmiş vahid dövlət qurumlarına inteqrasiyadan imtina etməsinə cavab kimi görünür. Dəməşq ötən həftəsonu kampaniyasına başlayıb. 17 yanvar axşamı Suriya ordusunun komandanlığı Fərat bəndinin yerləşdiyi Tabqa şəhərinə girdiyini elan edib. Əvvəllər kürd qüvvələri tərəfindən istifadə edilən böyük bir aerodrom da orada yerləşir. Bundan əlavə, 18 yanvar səhəri hökumət qüvvələri Deyr əz-Zor əyalətindəki ən böyük neft yatağı olan əl-Öməri nəzarətə götürdüklərini elan ediblər. Suriya hökumət qüvvələri həmçinin yaxınlıqdakı obyektlərə - əl-Tənak neft yatağına və Konoko qaz zavoduna da yerləşdirilib. Dəməşq rəsmiləri hazırda Suriya Demokratik Qüvvələrinn nəzarətində olan Rakka və Deyr əz-Zor əyalətlərinin paytaxtlarına doğru irəlilədiklərini vurğulayırlar. Suriya Keçid Hökumətinin Silahlı Qüvvələrinin Əməliyyat Komandanlığı Fərat çayının qərb hissəsində qapalı hərbi zona yaradıldığını elan edib. Bu xüsusda bəyanatda deyilir: "Ordu nəzarətini genişləndirmək üçün əməliyyatları davam etdirir. Bu bölgədəki mülki əhalini kürd qüvvələrindən uzaq durmağa çağırırıq". Suriya ordusu bildirib ki, Suriya Demokratik Qüvvələri rəhbərliyindən on ildən çoxdur mövcud olan məsuliyyət sahələrindən tamamilə imtina etməsi ictimaiyyət qarşısında tələb olunur. "Biz Suriya Demokratik Qüvvələri rəhbərliyindən dərhal öz öhdəliklərini yerinə yetirməsini və qoşunlarını Fərat çayının şərqindən tamamilə çıxarmasını, mülki administrasiyanın öz vəzifələrini yerinə yetirə bilməsi üçün Tabqa şəhərini silahsızlaşdırmasını və bölgədəki vəziyyəti sabitləşdirməyə yönəlmiş hər hansı səylərə mane olmağı dayandırmasını tələb edirik". Eyni zamanda, Suriya Xarici İşlər Nazirliyi Syria TV-yə bildirib ki, Vaşinqton Amerika tərəfinin uzun müddətdir ki, Suriyadakı kürd qüvvələrinə İslam Dövləti ilə mübarizədə etibar etməsinə və onları hərbi və maliyyə cəhətdən dəstəkləməsinə baxmayaraq, Dəməşqin mövqeyini dəstəkləyir. Xarici İşlər Nazirliyi Syria TV-yə bildirib ki, "Suriya hökumətinin Suriya Demokratik Qüvvələrinə qarşı hərbi əməliyyatdakı məqsədlərini aydınlaşdırmaq üçün Tramp administrasiyası ilə daim əlaqə saxlayırıq. Amerika administrasiyası Suriya Demokratik Qüvvələrinə qarşı hərəkətlərlə bağlı mövqeyimizi dəstəkləyir". Nazirlik əlavə edib ki, Suriya Demokratik Qüvvələrinə qarşı bütün hərəkətlər amerikalılarla əlaqələndirilir. ABŞ müzakirələri ilə tanış olan bir mənbə Birləşmiş ərəb Əmirliklərin "The National" nəşrinə bildirib ki, Tramp Suriya keçid administrasiyası İsrail ilə yaxınlaşmaya razılıq verdiyi üçün Suriya Demokratik Qüvvələrindən imtina etməyə hazırdır. 6 yanvarda Dövlət Departamenti əvvəllər müharibə vəziyyətində olan iki qonşu ölkənin təhlükəsizlik, ticarət və kəşfiyyat paylaşımını əlaqələndirmək üçün razılığa gəldiyini açıqlayıb. Departamentin açıqlamasında deyilir: "Bu mexanizm hər hansı mübahisələrin tez bir zamanda həlli və anlaşılmazlıqların qarşısının alınması üçün platforma rolunu oynayacaq. ABŞ bu müsbət addımları alqışlayır və davamlı sülhə nail olmaq üçün daha geniş səylərinin bir hissəsi olaraq bu razılaşmaları həyata keçirməyə sadiqdir". Başqa bir sual isə Suriya Demokratik Qüvvələrinin indi hansı taktikanı seçəcəyidir. Türkiyə rəsmiləri Ankaranın Suriya hökumət ordusunun başlatdığı əməliyyatı dəstəkləyə biləcəyi ehtimalını istisna etmirlər. Türkiyənin "Hürriyet" qəzetinin mənbələrə istinadən verdiyi məlumata görə, Ankara Dəməşqə Suriya Demokratik Qüvvələrinə hərbi təzyiq göstərməkdə kömək etmək niyyətindədir.
Nahid SALAYEV
