HƏMAS-la İsrail arasında davam edən hərbi əməliyyat Yaxın Şərq regionunda savaşın miqyasının daha da genişlənməsi ilə müşayiət edilməkdədir. Bu fonda bəzi qüvvələr də regionda dağıdıcı təsirə malik fəaliyyət həyata keçirməyə can atır. Onlar sırasında yenə də fərqlənənlərdən biri Fransadır.
Fransa prezidenti Emmanuel Makronun İsrailə səfəri fonunda dedikləri bunun daha bir təsdiqidir. Belə ki, Makron vaxtilə İŞİD terror təşkilatına qarşı yaradılmış beynəlxalq koalisiya çərçivəsində HƏMAS-a qarşı mübarizəyə başlamağı təklif edib. Xatırladaq ki, Qərb dövlətləri özünü “İraq və Şam İslam Dövləti” (İŞİD) adlandıran terrorçu qruplaşmaya qarşı beynəlxalq koalisiya yaratmışdılar. Amma İŞİD-in İraq və Suriyadakı mövqelərinə endirilən zərbələr bu ölkələri viran qoydu. Emmanuel Makron eyni şeyin Qəzzada təkrarlanmasını istəyir. Belə ki, Makron Təl-Əvivdə İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu ilə görüşündə deyib: “Fransa İraq və Suriyada əməliyyatlar aparmaq üçün iştirak etdiyimiz İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiyanın HƏMAS-a qarşı mübarizə aparmasına hazırdır”. Fransa prezidenti koalisiyanın Fələstin-İsrail münaqişəsinə necə cəlb oluna biləcəyini dəqiqləşdirməyib. Makron həmçinin qeyd edib ki, HƏMAS-a qarşı mübarizə amansız, lakin qaydasız olmamalıdır. Netanyahu Fransa prezidentinin təklifinə birbaşa cavab verməyib. Baş nazir Makronla görüşü zamanı HƏMAS ilə müharibəni “azad dünya” ilə “şər oxu” arasındakı döyüş kimi qiymətləndirib və mübarizənin təkcə İsrailin deyil, “hamının döyüşü” olduğunu deyib. Xatırladaq ki, İŞİD-lə mübarizə üzrə beynəlxalq koalisiya 2014-cü ildə yaradılıb. Buraya Birləşmiş Ştatların başçılıq etdiyi onlarla ölkə daxil idi. İndi Makron beynəlxalq koalisiyanın Qəzzada analoji əmıliyyatlar aparmasını istəyir. Bu, Fransa rəhbərinin dağıdıcı fəaliyyətinin mahiyyətini ortaya qoyur. Makronun hətta beynəlxalq koalisiya şəklində müharibənin miqyasının daha da genişləndirməyi təklif etməsi bir daha göstərir ki, Qərb sülhdə maraqlı deyil. Bundan əvvəl ABŞ hakimiyyəti Yaxın Şərqdəki hadisələri şərh edərkən bildirib ki, hələ müharibəni dayandırmağın vaxtı deyil. Bu arada İsrail ordusunun radiosu bildirib ki, Təl-Əviv ABŞ-dan bölgəyə əlavə qüvvələr gələnə qədər Qəzza zolağına qarşı quru müharibəsini təxirə salmaq qərarına gəlib: “ABŞ İranın bölgədəki qüvvələrinə qarşı hücumlarının artacağından narahat olaraq, quru manevrinə hazırlıq məqsədilə Yaxın Şərqə əlavə hərbi qüvvələr göndərməyi planlaşdır”. İsrail rəsmiləri bunun əməliyyatın təxirə salınmasının tək səbəbi olmadığını bildirir, hərbi qüvvələrin əməliyyat hazırlığının artırılması, HƏMAS-ın saxladığı əsirlər problemi və digər səbəbləri də gizlətmir.
ABŞ-ın Yaxın Şərqə daha çox hərbi qüvvə göndərməsi, təbii ki, İsrailin xeyrinədir və bu qüvvələrin müharibənin sonrakı mərhələlərində və hücumlarla əlaqədar arta biləcəyi söylənilib. İsrailin müdafiə naziri Yoav Qalant verdiyi açıqlamada “Qəzzaya qarşı quru əməliyyatının aylarla davam edə biləcəyini” deyib. ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken NBS telekanalına İsrail və Fələstin arasında münaqişə şiddətlənəcəyi təqdirdə ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki Amerika qüvvələri və şəxsi heyətini qorumağa hazır olduğunu bildirib və bunları söyləyib: “ABŞ İsrail-Fələstin münaqişəsinin İranın müdaxiləsi ilə kəskinləşəcəyi fikrindədir. Amerika bölgədəki şəxsi heyəti və silahlı qüvvələri hər hansı düşmən hərəkətinin hədəfi olacağı təqdirdə cavab verməyə hazırdır”. Xatırladaq ki, oktyabrın 7-də HƏMAS-ın İsrailə hücumundan sonra İsrail ordusu terrorçuların məhv edilməsini öz məqsədi adlandırıb və Qəzza zolağına zərbələr endirməyə başlayıb. Oktyabrın 14-də İsrail ordusu əhəmiyyətli quru əməliyyatına diqqət yetirməklə, müharibənin növbəti mərhələsinə hazır olduğunu bildirib. Baş nazir Benyamin Netanyahu da hücumun növbəti mərhələsinin yaxınlaşdığı barədə xəbərdarlıq edib. İsrail ordusunun məlumatına görə, müharibə nəticəsində ən azı 1400 nəfər İsrail tərəfindən öldürülüb. Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin verdiyi məlumata görə, oktyabrın 7-dən bu yana öldürülən fələstinlilərin ümumi sayı 6000 nəfərə çatır. Bu şəraitdə isə ABŞ, Fransa və ümumilikdə Qərbin yanaşması bölgədə sülhü bərpa etmək, hər iki tərəfdən minlərlə insanın ölümünə səbəb olan qanlı döyüşləri dayandırmaq yox, müharibəni daha da alovlandırmağa yönəlib. Xüsusən də bu prosesdə Makron yenə fərqlənməyə çalışır, müharibənin davam etdirilməsinə dəstək verir. Elə bu da Fransanın xarici siyasətinin nə qədər aqressiv olduğunu yenidən sübut edir. Eyni siyasəti Fransa Cənubi Qafqazda da həyata keçirməyə cəhd göstərir. Əsrlər boyu müstəmləkəçilik siyasəti yürüdən, 50-dən çox ölkənin ərazisini uzun illər işğal altında saxlayıb var-dövlətini talayan və milyonlarla insanı qətlə yetirən Fransanın bu gün fərqli siyasət yürütdüyünü gözləmək də əbəsdir. Fransanın çirkin əməlləri Azərbaycana münasibətdə də özünü aydın şəkildə göstərir. Çoxsaylı ölkələrdə əhalini etnik təmizləməyə məruz qoyan, insanlara öz dilində danışmağı belə qadağan edən, müstəqilliyə can atan xalqları silah gücünə susduran Fransa bu gün Emmanuel Makronun hakimiyyəti dövründə təcavüzkar Ermənistanın yanında durmaqla, onu silahlandırmaqla Cənubi Qafqazda riyakar məqsədlərini həyata keçirmək niyyətindədir. Ermənistanla Fransanı bir-birinə yaxınlaşdıran isə onların təcavüzkarlıq, insanlıq əleyhinə yönələn əməlləridir. Fransa Cənubi Qafqazda maraqlarını təmin etmək, bu xalqları təsir altına salmaq üçün Ermənistana hərbi yardım göstərir, müdafiə sahəsində müqavilə imzalayır, separatçılara hərbi-siyasi dəstək verir. Ancaq bütün bunlar səmərəsiz, əsası olmayan gedişlərdir. Çünki Azərbaycan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanaraq öz torpaqlarını azad edib, suverenliyini qoruyub, sərhədlərini, beynəlxalq aləmdə mövqeyini möhkəmləndirib. Fransa bunların qarşısını almaq gücündə deyil.
Tahir TAĞIYEV
