Bu gün dünyanın demoqrafik mənzərəsini ayrı-ayrı ölkələrin timsalında təhlil etdikdə bir çox ölkədə əhalinin sayının sürətlə azaldığını müşahidə edirik.
Azərbaycanda isə son 30 ildə əhalinin sayında azalma yox, artım baş verib. Beynəlxalq araşdırma mərkəzlərinin apardıqları sosioloji, demoqrafik sorğulara görə, Azərbaycan əhalisinin sayı artır, Ermənistanda isə, əksinə, azalır. “Azadlıq” radiosu postsovet ölkələrində 1990-2019-cu il aralığında demoqrafik tendensiyanın nəticələrinə istinadən məlumat yayıb ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazda son 30 ildə əhali artımının qeydə alındığı yeganə dövlətdir. Belə ki, hesabat dövründə Azərbaycanda əhalinin artımı 28,5% təşkil edib. Ermənistanda (-15,7%) və Gürcüstanda (-31%) isə əhalinin azalması qeydə alınıb.
Təqdim edilən cədvəldə ölkələrin statistika xidmətlərinin məlumatlarından istifadə edilib.
Bu statistikaya əsasən, Azərbaycan göstərilən dövr üzrə əhalinin artımına görə postsovet məkanında ilk beşliyə daxil olub. Siyahıya Tacikistan (57%) başçılıq edir, Gürcüstan isə sonuncu pillədə qərarlaşıb.
“Əhalinin sağlamlığının qorunması istiqamətində görülən tədbirlər də bu sahədəki nəticələrə müsbət təsir göstərir”
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli qeyd etdi ki, əhali artımı bütün dövrlərdə Cənubi Qafqaz ölkələri arasında Azərbaycanda öndə olub. O qeyd etdi ki, 2003-2018-ci illərdə, yəni 15 il ərzində Azərbaycan əhalisinin sayı 1,8 milyon nəfər artıb.
F.Hacıbəyli vurğuladı ki, 1897-ci ildə Azərbaycan əhalisinin sayı 1 milyon 807 min nəfər idi. 1997-ci ildə bu göstərici 7 milyon 847,5 min nəfər təşkil edirdi: yəni yüz ildə təxminən 6 milyon artım. Bu yüz ildə Azərbaycanın dörd dəfə kəskin demoqrafik çətinliklərlə üzləşdiyini deyən F.Hacıbəylinin sözlərinə görə, bu əsasən müharibələr zamanı yaşanan problem olub. 1913-1920-ci illərdə Birinci Dünya Müharibəsi, xarici müdaxilə, vətəndaş müharibəsi, ermənilər tərəfindәn azərbaycanlıların soyqırımı və digər hadisələrin təsiri nəticəsində əhalinin sayı 387 min nəfər azalmış, 2 milyon 339 min nəfərdən 1 milyon 952 min nəfərə enmişdi. Növbəti demoqrafik böhran 1941-1945-ci illərdə, Böyük Vətən Müharibəsi zamanı yaşandı. Azərbaycan əhalisinin sayı 1940-cı ilin əvvəlindəki 3 milyon 274,3 min nəfərdən 1945-ci ilin əvvəlində 2 milyon 705,6 min nəfərədək azaldı və xalqımız müharibədən əvvəlki səviyyəyə yalnız 10 il sonra, 1955-ci ildə çata bildi.
F.Hacıbəylinin qeyd etdiyinə görə, Azərbaycanın əhali artımı sahəsində bölgədə lider olmasının əsas səbəbi ölkəmizdə həyata keçirilən sosial-iqtisadi siyasətin düzgün qurulmasıdır. “Azərbaycan əhalisinin sayının Ermənistandan və Gürcüstandan, eləcə də digər respublikaların əhalisinin sayından üstün olması, ölkəmizdə əhali artımının baş verməsi dövlətin həyata keçirdiyi sosial-iqtisadi siyasətin nəticəsidir.
Keçən əsrin 90-cı illərinin ortalarından başlayaraq respublikamızda aparılan sosial-iqtisadi islahatlar əhalinin rifah halının yaxşılaşmasına səbəb oldu. Bu siyasət nəticəsində ölkəmizin demoqrafik göstəricilərində müsbət irəliləyişlər baş verdi. 2003-2018-ci illəri Azərbaycanın sosial-iqtisadi həyatında əsaslı dəyişikliklər dövrü kimi səciyyələndirmək olar. Bu illər ərzində ölkədə 2 milyona yaxın yeni iş yeri yaradılıb, işsizlik 5 faizə enib. Yoxsulluq səviyyəsi 49 faizdən 5,4 faizə qədər azalıb. Əməkhaqları 7 dəfə, eləcə də minimum əməkhaqqı 6,5 dəfə artırılıb. Regionların misilsiz inkişafı kənddən şəhərə axını dayandırıb. Əhalinin sağlamlığının qorunması istiqamətində görülən tədbirlər də bu sahədəki nəticələrə müsbət təsir göstərir. Bu gün hətta ucqarlarda yaşayan insanlar müasir tibbi xidmətlə əhatə olunublar. Şəhər və rayon xəstəxanaları, doğum evləri əsaslı təmir olunur və ya yeniləri tikilir. Prezidentin təşəbbüsü ilə əhali hər il pulsuz tibbi müayinədən keçirilir. Demək olar, bütün bölgələrdə yeni idman qurğuları, stadionlar tikilib. Əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi məqsədilə kompleks tədbirlər görülür. Məlumdur ki, müavinətlər və pensiyalar, təqaüdlər, eləcə də minimum əməkhaqqı davamlı olaraq artırılır. Minlərlə gənc ailə ipoteka proqramından yararlanaraq mənzil sahibi olur, dövlət vəsaiti hesabına vətəndaşlar üçün sosial evlər tikilir və istifadəyə verilir. Bütün bunlar bəlkə də dünyada dövlətin öz vətəndaşına qayğısının analoqu olmayan nümunələridir”.
F.Hacıbəyli vurğuladı ki, Azərbaycanla müqayisədə Ermənistanda əhalinin sosial rifah halının yüksəldilməsi üçün heç bir addım atılmır. Bu gün Ermənistan vətəndaşlarının ac-yalavac vəziyyətdə olduğunu xatırladan ekspert vurğuladı ki, bu ölkədə ölüm faizi doğum faizini çox-çox üstələyib.
Azərbaycanda isə sosial sahədə davam edən islahatlar, bu islahatların uğurlu nəticələri ölkə əhalisinin artaraq 10 milyon nəfərə çatmasına şərait yaradan amil olub.
Azərbaycan son bir ildə ictimai-siyasi sabitlik şəraitində öz dinamik sosial-iqtisadi inkişafını davam etdirib, xalqın əminamanlığı və rifahı naminə bütün zəruri addımlar atılıb, əhalinin firavan həyatı üçün ardıcıl tədbirlər görülüb. Azərbaycanda əhali sayının 10 milyon nəfərə çatması da dünyanın diqqətindən yayınmır. F.Hacıbəyli qeyd etdi ki, Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır. “Azərbaycan vətəndaşının qayğı və problemlərinin həll edilməsi yönündə dövlətin atdığı addımlar buna sübutdur” - deyə müsahibimiz vurğuladı.
İradə SARIYEVA
