Məlumdur ki, iyunun 15-dən yeni çimərlik mövsümü başlayıb. Çimərlik mövsümü başlayan gündən etibarən mütəmadi olaraq aidiyyəti qurumlar tərəfindən monitorinq keçirilir. Aparılan monitorinq zamanı istifadəyə yararlı və yararsız çimərliklərin adı ictimaiyyətə açıqlanır.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) Xəzər Kompleks Ekoloji Monitorinq İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən 28 iyun-4 iyul tarixlərində çimərlik ərazilərində növbəti monitorinqlər keçirilib, dəniz suyundan nümunələr götürülüb, mikrobioloji təhlillər aparılıb.
İdarənin əməkdaşı Nərmin Babaşova jurnalistlərə bildirib ki, analizlərin nəticələrinə görə, Novxanı, Türkan, Hövsan, Şıx, Sahil və Sumqayıt çimərliklərinin dəniz suyu mikrobioloji baxımdan çirkli olduğundan, çimərlik üçün qənaətbəxş deyil. Qeyd edək ki, budəfəki analizlərin nəticələrinə görə, Novxanı çimərliyi də çirkli hesab olunur.
ETSN-nin rəsmisi Xəzərin şimal və cənub bölgələrində də monitorinqlərin aparıldığını qeyd edib. O bildirib ki, əvvəlki nəticələrdən fərqli olaraq, bu dəfə yalnız Nabran deyil, Xaçmazın Yalama, Seyidlər, İstisu (Müqtədir), Lənkəran və Astara rayonları ərazisindəki çimərliklərin dəniz suyu da mikrobioloji baxımdan çirklidir, ona görə də çimərlik üçün qənaətbəxş deyil.
Qeyd edək ki, istifadəyə yararsız çimərliklərin adı mütəmadi olaraq ictimaiyyətə açıqlanır. Ancaq buna baxmayaraq, hələ də həmin çimərliklər istirahət etmək istəyənlər üçün açıqdır. O çimərliklər istifadəyə yararsız, çirklidirsə, onların fəaliyyətinə qadağa qoyulsun. Nə vaxt çimərlik sahibi həmin ərazini yararlı vəziyyətə gətirsə, o zaman həmin istirahət mərkəzi əhalinin ixtiyarına verilər.
Telman Zeynalov: “Çirkli çimərliklərə əhalinin girişi dayandırılmalıdır”
Ekoloq Telman Zeynalov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, çimərliklərdəki problemlər həllini tapmadığından, bu sahənin də inkişafı ləngiyir. O bildirir ki, çimərliklərlə bağlı sərəncamlar icra olunmur: “Dəniz suyu neft, məişət və çirkab suları, zibil və kənd təsərrüfatında istifadə olunan kimyəvi zəhərli tullantılarla çirkləndirilir. Çirkli çimərliklərin siyahısı ölkə ictimaiyyətinə açıqlanıb. İstifadəyə yararlı çimərliklər isə pullu çimərliklərdir. Belə olan halda, əhali istifadəyə yararsız çimərliklərə üz tutur. Hərçənd, o çimərliklər də pulludur”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, çirkli çimərliklərə əhalinin girişi dayandırılmalıdır. Belə olan halda, çimərlik sahibi məcbur olub həmin ərazini xüsusi qurğular vasitəsilə təmizləyib, istifadəyə yararlı vəziyyətə salacaq.
Adil Qeybulla: “Xüsusi qurumlar, həmçinin, özəl çimərliklərin rəhbərləri dənizin dibinə də nəzarət etməlidirlər”
Professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla bildirdi ki, Xəzər dənizinin qabarma və çəkilmə prosesləri olduğu üçün, özünü təmizləyə bilir. Buna görə də dənizdə hər hansı infeksiyaya yoluxma təhlükəsi yoxdur. Lakin dənizin hər hansı yerində axıdılan tullantı suları və sair müxtəlif xəstəliklər yarada bilər. Çimərlik üçün ayrılmış yerlərdə suyun kolititri və kolindeksi yoxlanır: “Bu da həmin ərazilərdə bağırsaq çöplərinin konsentrasiyasının müəyyən edilməsi üçündür. Kolititr və kolindeksin içməli su səviyyəsində olduğu yerlərdə bakterial yoluxma təhlükəsi olmur. Dənizin duzlu olması özü də antibakterial təsir göstərir, bakteriyaları öldürmə xüsusiyyəti var. Beləliklə, bakteriya əsasən şirin su hövzələrində yaranır. Çünki bu suların axarlığı yoxdur və nəticədə mikroblar qalaraq daha da çoxalır. Beləliklə, dənizi biz özümüz də təmiz saxlamalıyıq. Dəfələrlə şahidi oluruq ki, çimərliyə gedən insanların bir qismi hansısa istehlak məhsullarını və yaxud qida qalıntılarını dənizə atır. Həmçinin, plastik qabları da suya atırlar, halbuki, bu cür qabların suda olması insan orqanizmi üçün çox ziyandır. Xüsusi qurumlar, həmçinin, özəl çimərliklərin rəhbərləri dənizin dibinə də nəzarət etməlidirlər. Çünki şahidi oluruq ki, bəzən suda çimən şəxslərin ayaqları dənizin dibindəki tullantıya dolaşır və insan boğulur”.
Günel CƏLİLOVA
