Azərbaycanda nərəcinsli balıqların yetişdirilməsinin böyük ənənəsi olub. Sovetlər vaxtı Azərbaycanda bunun üçün xüsusi zavodlar fəaliyyət göstərib. Ancaq illər keçdikcə, bu ənənəyə son qoyulub. Vaxtilə Azərbaycan istehsalı olan nərəcinsli balıqlar artıq ölkəmizə idxal olunur. Bazarda olan nərəcinsli balıqların 99 faizi Rusiya və Çindən gətirilir.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Su Nəqliyyatında Polis İdarəsinin Brakonerliyə qarşı mübarizə və balıq ehtiyatlarının mühafizəsi bölməsinin rəisi Elmir Süleymanov bir neçə gün öncə media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib ki, Azərbaycanda satılan həmin balıqlar əsasən Rusiya və Çində süni şəraitdə yetişdirilmiş balıqlardır.
Maraqlıdır, bu sahəyə maraq niyə azalıb? Axı Azərbaycanda nərəcinsli balıqların yetişdirilməsi üçün xüsusi fermalar formalaşıb. Buna baxmayaraq, hələ də ölkəyə nərəcinsli balıqlar Rusiya və Çindən idxal olunur.
Qadir Bayramlı: “Nərəcinsli balıq təsərrüfatının inkişafı üçün xarici təcrübədən istifadə edərək bu sahəni canlandırmaq olar”
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin dosenti Qadir Bayramlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, illər öncə Xəzər dənizindən nərəcinsli balığın tutulması geniş miqyas almışdı. Ancaq son illər ərzində Azərbaycanın bu sahə ilə bağlı Xəzər dənizindəki payı azalıb. Nərəcinsli balıqların azalmasının bir neçə səbəbi var: “Məlumdur ki, Sovet dönəmində balıqartırma zavodları aktiv fəaliyyət göstərirdilər. Ancaq indiki dövrdə həmin zavodların fəaliyyəti əvvəlki kimi effektli deyil. Eyni zamanda, Xəzərin Azərbaycan sektorunun neft tullantıları ilə çirklənməsi də nərəcinsli balıqların azalmasına səbəb olub. Bəllidir ki, nərə balıqları təmiz suda yaşamağa üstünlük verirlər. Digər səbəb kimi onu da deyim ki, nərə balıqları Kür çayının mənbəyinə doğru istiqamət alıb orada çoxalırdılar. Ancaq indi həmin ərazidə elektrik stansiyaları tikildiyi üçün balıqların çoxalma yerinə getməsi mümkün deyil”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, nərəcinsli balıqların azalmasının səbəblərindən biri də qaçaqmalçıların qanunsuz yolla balıq tutmasıdır.
Q.Bayramlının sözlərinə görə, nərəcinsli balıq təsərrüfatını inkişaf etdirmək olar. Bunun üçün xarici təcrübədən istifadə edərək bu sahəni canlandırmaq olar.
Çingiz İsmayılov: “Azərbaycanda nərə balıqlarının sayının artırılması ilə bağlı bir sıra işlər görülür”
Coğrafiya elmləri doktoru Çingiz İsmayılov da bildirdi ki, Azərbaycanda nərə balıqlarının sayının artırılması ilə bağlı bir sıra işlər görülür: "Hər il təqribən beş milyona yaxın nərə balığı süni şəkildə yetişdirilir. Amma bunu qənaətbəxş hesab etmək olmaz. Çünki layihəyə əsasən, il ərzində 20 milyon nərə balığı yetişdirilib Xəzərə buraxılmalıdır. Həmçinin, süni şəkildə yetişdirilən balıqların cəmi üç faizi böyüyür. Yəni əksər balıqlar kiçik yaşlarında məhv olur. Adətən digər balıqlar yeyir, yaxud adaptasiya olmadığına görə bu balıqlar uzun müddət yaşayıb nəsil artıra bilmirlər. Hazırda ən böyük süni balıq yetişdirmə məntəqəsi Neftçala rayonunun Xıllı kəndində yerləşən zavoddur. Amma bu kifayət etmir. Çünki nərə balıqlarının nəsli kəsilmək üzrədir və bu çox ciddi bir problemdir. Bunun əsas səbəbi isə qanunsuz balıq ovlanmasıdır. Bu problem təkcə bizdə deyil. Rusiya, Qazaxıstan, Azərbaycanda qanunsuz şəkildə nərə balıqları ovlanaraq məhv edilir. Bunun qarşısı alınmazsa, 10-15 ildən sonra nərə balıqlarının nəsli tamamilə kəsilə bilər".
Günel CƏLİLOVA
