Son vaxtlar mütəmadi şəkildə dövlət qurumları tərəfindən Azərbaycanda olan uzunqulaqların sayı ilə bağlı məlumatlar açıqlanır. Maraqlıdır ki, bu cür statistika digər heyvanlarla bağlı bu şəkildə operativ təqdim edilmir. Ancaq statistikaya diqqət etdikdə məlum olur ki, Azərbaycanda uzunqulaqların sayında olan azalma ilə bağlı narahatlıq ifadə olunur. Gəlin Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) Azərbaycanda mövcud olan uzunqulaqların sayını açıqladığı son məlumata diqqət edək.
Qurumdan bildiriblər ki, hazırda respublikada 28040 baş uzunqulaq var. 2015-ci ildə ölkədə 39 992, 2016-cı ildə 35 816, 2017-ci ildə 34 068, 2018-ci ildə 30 854 uzunqulaq mövcud olub.
Rəsmi statistikaya görə, 5 il ərzində ölkədəki uzunqulaqların sayı 11 952 baş azalıb. Ən çox uzunqulaq Gəncə-Qazax iqtisadi rayonunda (10524), ən az isə Ucar (1) rayonunda qeydə alınıb.
DSK-dan bildirilib ki, 2015-2018-ci illər və 2019-cu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycana uzunqulaq idxal olunmayıb. Rəsmi qurum son üç ildə uzunqulaq idxalının olmadığını deyirsə, deməli, əvvəlki illərdə belə halın olduğu şübhə doğurmur. Əslində, idxalın olmaması yaxşı haldır. Çünki Azərbaycanın uzunqulaq idxalına da valyuta xərcləməsi lazımsız sayıla bilər. Bu heç də o anlama gəlməsin ki, biz ölkədə uzunqulağa tələbatın olmadığını demək istəyirik. Bilirik ki, bu heyvandan kənd təsərrüfatında, hətta hərbdə geniş istifadə olunur. Ancaq maraqlıdır, Azərbaycandakı şərait uzunqulaqların nəslinin artmasına tam uyğun olduğu halda, bizim xaricdən bu adda heyvanı idxal etməyimiz nə dərəcədə doğru olar? Qısası, uzunqulağa da valyuta xərcləməyə dəyərmi?
Qadir Bayramov: “Xüsusi cinslərin idxalı ilə bağlı məlumatlar olub”
Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Qadir Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, uzunqulaqların sayının azalması faktdır: “Bunu bir sıra faktorlarla izah etmək olar. Birincisi, bu onlara olan tələbin azalması ilə əlaqədardır. Əvvəllər rayonlarda uzunqulağa olan tələbat daha çox idi. İndi insanlar atlara və motosikletlərə üstünlük verirlər. Onların sürəti və yükgötürmə qabiliyyəti daha üstündür. Son 4 ildə 10-12 minarası bu heyvanın azalması müşahidə edilir. İndi rayonlarda örüşlərin ərazisi də çox deyil. Bunlar bir qədər örüşsevər heyvandır. Hətta belə fikirlər var ki, bu heyvanın müəyyən toxumalarından qiymətli dərman hazırlayırlar. Bu problem Orta Asiya ölkələrində də mövcuddur. Oradan bu məqsədlə başqa ölkələrə satıldığı bildirilir. Bizdə belə halın olub-olmamsı ilə əlaqədar qurumlar məşğul olmalıdırlar. Nəticə etibarilə, həm tələb azalıb, həm də onların saxlanması üçün münbit şərait zəifləyib”.
“Azərbaycan nə vaxtsa uzunqulaq idxal edibmi” sualına isə ekspertin cavabı belə oldu: “Xüsusi cinslərin idxalı ilə bağlı məlumatlar olub. Özü də onları bahalı qiymətə gətirirdilər. Son dövrlərdə bu yöndə olan idxal da dayanıb. Bahalı qiymətə gətirilən uzunqulaq cinslərini zooparklarda saxlamaq məqsədilə istifadə edirdilər. Eyni zamanda, elə cinslər idxal edilirdi ki, onların yükdaşıma qabiliyyəti çox artıq olurdu. Bir daha deyim ki, buna artıq tələbat yoxdur. Hətta burdan xaricə aparılma ehtimalı çoxdur. Belə məlumatlar da var ki, onların kəsilib mal əti adı ilə əhaliyə satılması da baş verir. Bütün bunları əlaqədar qurumlar dəqiqləşdirməlidirlər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
