“Kiçik Qızılağac körfəzinə tökülən həmin çaylar özü ilə plastik və digər tullantılar da gətirir”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Coğrafiya İnstitutu Kiçik Qızılağac körfəzində tədqiqat işləri həyata keçirib. Tədqiqat zamanı sözügedən ərazidə ekoloji vəziyyətin çox pis halda olduğu müəyyən edilib.
AMEA-nın Coğrafiya İnstitutunun əməkdaşı, dosent Zabit Allahverdiyev Qızılağac körfəzində çöl tədqiqat işlərinin nəticələri barəsində danışarkən qeyd edib ki, Kiçik və Böyük Qızılağac körfəzlərində əvvəlcədən təyin edilmiş nöqtələrdə dərinlik üzrə ölçmə işləri aparılıb, səth suyundan və dib çöküntülərindən nümunələr götürülüb, axın sürətinin, səth suyunun və havanın temperaturu ölçülüb, kiçik və böyük körfəzlər arasındakı mübadilə kanallarının (su axıdılan, qəza və balıq keçən) hazırkı vəziyyəti və dənizin səviyyə durumu haqqında məlumatlar toplanıb: “Aparılan müşahidələr göstərir ki, antropogen təsirlər nəticəsində Kiçik Qızılağac körfəzinin ekoloji vəziyyəti çox pis hala düşüb, sahil zonaları plastik və digər tullantılarla zibilləndirilib. Dəniz səviyyəsinin aşağı düşməsi nəticəsində sahil xətti 100-200 m məsafədə formalaşıb. Materiklə adanı birləşdirən bənd, Kiçik Qızılağacla dənizi birləşdirən qəza kanalı və balıqların kiçik körfəzdə kürü tökməsi üçün istıfadə olunan kanal yaxşı və işlək vəziyyətdədir. Qızılağac körfəzi ərazisində havanın çoxillik temperaturu (1991-2016-cı illər üçün), (14,8 dərəcə) normadan (1961-1990-cı illər), (14,1 dərəcə) 0,7 dərəcə çoxdur. Ərazidə yağıntıların artması müşahidə edilir. Belə ki, norma 1067 olduğu halda, 1991-2016-cı illərdə atmosfer çöküntülərinin orta illik göstəricisi normadan (1115 mm) çox müşahədə edilib”.
Hikmət Əlizadə: “Ora kifayət qədər ciddi mühafizə olunan ərazidir, ona görə də kimsə gəlib o əraziyə plastik butulkalar, digər növ tullantılar atmır”
Böyük Qızılağac körfəzinin ekoloji vəziyyətinin pis halda olması və sahil zonalarının plastik və digər tullantılarla zibillənməsinə münasibət bildirən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması və Xüsusi Mühafizə Olunan Təbiət Ərazilərinin İnkişafı Departamentinin direktoru Hikmət Əlizadə “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında dedi ki, Coğrafiya İnstitutunun aktuallaşdırdığı məsələnin araşdırılmasına ehtiyac var. “Məsələ nədən ibarətdir? Əvvəla Coğrafiya İnstitutunun mütəxəssislərinin apardıqları tədqiqatların səhihliyini həm Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, eləcə də digər sahə üzrə aidiyyəti qurumların bir daha araşdırmasına ehtiyac var. Çünki həmin ərazi az qala ekoloji fəlakət zonası kimi təqdim edilir. Bu məlumatın səhihliyi yoxlanılmalıdır. Ancaq reallıq ondan ibarətdir ki, üç çay - Viləş çay, Boradi çay və Qumbaşı çay birləşərək sonda gəlib Kiçik Qızılağac körfəzinə tökülür. Gözünüzün qarşısına gətirin ki, Masallı rayonunun bütün ərazisi boyu əksər kənd və qəsəbələrdən keçməklə bu çaylar qovuşaraq Kiçik və Böyük Qızılağac körfəzlərinə tökülür. Kiçik Qızılağac körfəzinə tökülən həmin çaylar özü ilə plastik və digər tullantılar da gətirir. Çünki müəyyən insanlar çaylara tullantılar atırlar. Yəni körfəz ərazisində heç kəs ora tullantı atmır. Əvvəl bura qoruq idi, indi isə Milli Parkdır. Bu gün ora kifayət qədər ciddi mühafizə olunan ərazidir. Ona görə də kimsə gəlib o əraziyə plastik butulkalar, digər növ tullantılar atmır. Baxmayaraq ki, zibil, məişət tullantısı təmizləmək qoruq əməkdaşlarının vəzifəsi deyil, ancaq, ən azından, hər həftə xüsusən də Kiçik Qızılağac körfəzinin ərazisində iməcliklər keçirirlər. Onlar çayların mütəmadi olaraq gətirdiyi plastik tullantıları yığırlar. Bu baxımdan, Coğrafiya İnstitutunun, prinsip etibarilə, verdiyi məlumat düzgündür” - deyə bildirən H.Əlizadənin sözlərinə görə, ancaq həmin ərazidə suyun çirkliliyinin hansı vəziyyətdə olmasının öyrənilməsi üçün sahə üzrə aidiyyəti qurumlar tərəfindən tədqiqatlar aparıla bilər.
İradə SARIYEVA
