Məlum olduğu kimi, zaman-zaman əlilliyi olan şəxslərin müavinətlərinin ciddi əsas olmadan kəsilməsi ictimaiyyətdə narazılığa səbəb olur. Düzdür, saxta yollarla əlillik dərəcələri alanlar da var. Ancaq bir sıra hallarda qurunun oduna yaş da yanır.
İndi də əqli geriliyi olan uşaqların sosial müavinətlərini kəsməyə başlayıblar. Problem ondadır ki, 3 il əvvəl Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən Gəncədə yaşayan Gülzar İmaninin övladına 150 manat pensiya kəsilib. O cümlədən, xəstəyə baxdığı üçün ana 50 manat müavinət almağa başlayıb. Daha sonra həmin məbləğ 200 manatdan 280 manata qədər artırılıb. Ancaq bu ilin fevral ayından uşağa verilən pensiya dayandırılıb. Qeyd edək ki, uşağa verilən pensiya hesabına ona dərmanlar alınır. Həmin dərmanlar olmasa, xəstə uşağın səhhəti daha da pisləşə bilər. Anası deyir ki, pensiya kəsildiyindən 2 aydır dərman ala bilmir. Zatən uşağın xəstəliyi göz qabağındadır. Ana pensiyanın bərpası üçün qeydiyyat üzrə ƏƏSM-nin Goranboy şöbəsinə müraciət etsə də məsələ həllini tapmayıb. Ona uşağın adının reyestrdə olmaması ilə imtina cavabı verilib. Hansı ki, xəstəliklə bağlı uşağın bütün lazım olan sənədləri var və dəfələrlə müvafiq ixtisaslaşmış tibb müəssisələrində stasianar müalicə alıb. Uşaq 2 dəfə Maştağa, 2 dəfə də Gəncə xəstəxanasında yatıb. ƏƏSM-nin Goranboy şöbəsindən deyirlər ki, onlarlıq bir şey yoxdur. Bütün sənədlər Bakıdan gəlir. Beləcə əqli geriliyi olan uşağın anası çıxılmaz durumda qalıb.
“Yeni qərarla 800-ə yaxın xəstəlik üzrə əllilik dərəcəsi almaq mümkün olacaq və qüsuru olan uşaqların pensiyası kəsilməyəcək”
Məsələyə münasibət bildirən Əlil Təşkilatları İttifaqının sədri Davud Rəhimlinin fikrincə, əfsuslar olsun, belə neqativ hallar var: “Bu da təəssüf doğurur. Bəzən görürsən ki, hansısa sənədin olmamasına görə əlilliyə görə verilən pensiya kəsilir. Yaxud da digər obyektiv və ya subyektiv amillər buna səbəb olur. Ancaq hesab edirəm ki, iyulun 1-dən bu kimi problemlər öz həllini tapacaq. Məsələ ondadır ki, iyulun 1-dən əlillik dərəcələri yeni meyarlar əsasında təyin ediləcək. Artıq bu istiqamətdə işlər yekunlaşmaq üzrədir. Çünki Nazirlər Kabineti yeni meyarları təsdiq edib. Yeni qaydalar dünya təcrübəsi nəzərə alınmaqla hazırlanıb. Yəni əlillik orqanizmin funksiyasının itirilmə dərəcəsinə görə faizlə müəyyən ediləcək. Orqanizmin funksiyasının 30-60 faiz itirilməsi III qrup, 60-80 faiz itirilməsi II qrup, 80-100 faiz itirilməsi isə I qrup hesab olunacaq. Ən başlıcası, indiki qaydalara əsasən, əlillik 150-160 xəstəlik üzrə müəyyən edilirdisə, bundan sonra fərqli olacaq. Çünki yeni qaydalarda bu xəstəliklərin sayı 800-ə qədər artırılır. Bu o deməkdir ki, yeni qərarla 800-ə yaxın xəstəlik üzrə əlillik dərəcəsi almaq mümkün olacaq. Bundan sonra əqli qüsuru olan uşaqların pensiyası kəsilməyəcək. Çünki elə insanlar var idi ki, ona əlillik verilməsi bir az çətin müəyyən olunurdu. Yeni meyarlarda say çoxaldığı üçün artıq problem olmayacaq”.
Hətta ƏTİ-nin sədri hesab edir ki, yeni meyarlar qüvvəyə minəndən sonra əlilliyə görə müavinət alanların sayı artacaq.
Vidadi ORDAHALLI
