Dünya bazarında taxılın qiyməti neçə müddətdir artmaqda davam edir. Pandemiya, daha sonra Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü həm qiymətlərin artmasına, həm də taxıl istehsalçılarının məhsul ixracını məhdudlaşdırmasına səbəb olub.
Azərbaycan buğdaya olan tələbatının 40 faizini idxal hesabına təmin etdiyi üçün məhsul istehsalının artırılması aktual olaraq qalır. Ancaq müşahidələr göstərir ki, taxılçılıqla bağlı rayonlarda ciddi problemlər var. Əsasən də suvarma ilə bağlı şikayətlər artmaqdadır. Taxıl istehsalı ilə məşğul olanlar suyun müxtəlif səbəblərdən verilmədiyini deyirlər. Məsələn, Şəki Azərbaycanın böyük taxılçılıq rayonlarından biri olsa da son vaxtlar rayonda suvarma ilə bağlı problemlər artmaqdadır. Rayonun Böyük Dəhnə kəndinin sakinləri taxıl sahələrini suvara bilmir. Kənddə isə 11 mindən çox təsərrüfat var. Bu, kifayət qədər böyük rəqəmdir. Təsərrüfat sahibləri deyir ki, əkilmiş taxıl sahələrinin 60 faizi susuz qalıb. Adam var ki, 10 hektar taxıl sahəsi var, yanvar ayında da su pulunu ödəyib. Ancaq suvarma üçün lazım olan su verilmir. Sakinlər deyir ki, əslində kifayət qədər su olsa da, sahələrə qəsdən su verilmir. Qeyd olunur ki, yaxınlıqdan Muxasçay və Əlicançay çayları keçir. Həmçinin Cəfərəbad nasos stansiyası var. Deyirlər ki, bu qədər su olsa da sahələrin müəyyən hissəsinə su qəsdən verilmir. Rayonun digər kəndlərində də bənzər problem var.
Şəki Suvarma Sistemləri İdarəsi məsuliyyəti üzərindən atır. Bunu onunla əsaslandırırlar ki, qurum Böyük Dəhnə kəndinin taxıl sahələrini su ilə təmin etmir. Çünki həmin sahələrin suvarılması onların balansında deyil. Məsələyə bələdiyyə baxır. Bələdiyyə rəsmiləri isə deyir ki, yanvarda ayında mənbədə su olmadığı üçün əraziyə su verilməyib. Hazırda belə belə bir problem yoxdur. Növbəlilik prinsipinə uyğun olaraq suyun həcmi nəzərə alınaraq hər gün 3 təsərrüfata su veriləcək. Beləcə, qurumlar ötür-ötür oyunu aparır və nəticədə sahələr vaxtında suvarılmadığı üçün məhsul istehsalı azalır.
“Böyük Dəhnə kəndinin təsərrüfatlarında yaşanan problemlər bunun əyani göstəricisidir”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadı-ekspert Fuad İbrahimov belə vəziyyətin yaranmasını yerli məmurların öz işinə məsuliyyətlə yanaşmaması ilə əlaqələndirdi: “Prezident İlham Əliyev dəfələrlə iclaslarda məmurlara deyib ki, kabinetdən kənara çıxın, sahələrdə olun. Camaatla təmasa keçin. Problem ondadır ki, birbaşa təmas çox aşağı səviyyədədir. Ona görə də yerli icra strukturları, kənd təsərrüfatında, melorasiya sistemində işləyənlər birgə fəaliyyət göstərməlidilər. Yalnız o halda problem həllini tapacaq. Fermerlər çıxılmaz durumdadır. Çünki su yoxdur. Bilmir dərdini kimə desin. Dərd orasındadır ki, regionlarda məmurlar vəzifəsini yerinə yetirmir. Əslində bu, çətin bir iş deyil. Ona görə ki, Azərbaycan balaca ölkədir. Kifayət qədər də infrastrukturlarımız bəllidir. Harada kanallarımız var, harda suyun həcmi nə qədərdir. Bu gün elmi-texniki tərəqqinin imkanları genişdir. Süni peyklə müəyyən etmək olar ki, Şəkinin hansı ərazilərində problem var. Hektarlarla taxıl sahəsi suvarılmırsa, deməli ortada ciddi məmur səhlənkarlığı var. Böyük Dəhnə kəndinin təsərrüfatlarında yaşanan problemlər bunun əyani göstəricisidir. Ona görə də İqtisadiyyat Nazirliyi müvafiq qurumlar arasında komissiya yaratmalıdır. Suvarma işləri koordinasiya edilməlidir. Taxıl istehsalı ilə məşğul olan fermerlərlə konkret söhbətlər aparılmalıdır. Problem varsa, onun həlli yolu tapılmalıdır”.
İqtisadçı-ekspertin fikrincə, nə qədər ki bu yoxdur, problemlər azalmayacaq.
Vidadi ORDAHALLI
