1993-cü ildə dövlət idarəçiliyindəki kobud səhvlərin məntiqi nəticəsi olaraq ağır sosial-iqtisadi gərginlik pik həddinə çatdı. Nəticədə ölkə vətəndaş müharibəsi təhlükəsi ilə üz-üzə qaldı. O zaman vəziyyəti düzgün qiymətləndirən xalqın qərarı Bakıya - ölkə rəhbərliyinə ulu öndər Heydər Əliyevin gəlməsi idi. Ölkəyə rəhbərlik edən qüvvələr Azərbaycanı saldıqları girdabdan xilas etmək üçün ulu öndər Heydər Əliyevin Bakıya gəlməsini arzulayırdılar.
İyunun 9-da Heydər Əliyevin Bakıya gəlişi Azərbaycanın taleyindəki nigaranlığa son qoydu. Bütün dünyanın izlədiyi bu qayıdış xalqımızı fəlakətdən xilas etdi. 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi və bununla da Azərbaycanın ən yeni tarixində növbəti və bu günə qədər davam edən uğurlu bir mərhələ başladı.
Heydər Əliyevin qayıdışı ilə həm də Azərbaycanın uğurlu enerji, neft siyasətinin, neft strategiyasının əsası qoyuldu. İlkin tarixi mərhələ 1994-cü ilin 20 sentyabr tarixində "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanması ilə yekunlaşdı. Heydər Əliyevin sayəsində bu tarixi müqavilə həyata vəsiqə qazandı və həmin vaxtdan başlanan yol "Bakı-Tiflis-Ceyhan", "Bakı-Tiflis-Ərzurum", “Cənub Qaz Dəhlizi”, TANAP və sair tarixi və möhtəşəm layihələrlə özünü nümayiş etdirdi və bu yol hələ də uğurla davam edilməkdədir.
Bütün bunların fonunda, Heydər Əliyev hakimiyyətə gəlməsəydi, AXC-Müsavat hakimiyyəti ölkənin neft strategiyasını indiki səviyyədə qura bilərdimi?
Əli Əlirzayev: “Bütün bunlar elə bir dövrdə baş tutdu ki, kifayət qədər böyük risqlər var idi”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin sözlərinə görə, Heydər Əliyev hakimiyyətə gəlməsəydi, neft strategiyası indiki səviyyədə qurulmazdı: “Neft kontraktlarının imzalanması bilavasitə Heydər Əliyevin şah əsəri idi. Çünki onun sayəsində Azərbaycanın maraqları daha üstün səviyyədə qorundu. O zaman bununla bağlı müxtəlif fikirlər, suallar səslənirdi. Hansı ölkələrlə müqavilə imzalamaq daha məqsədəuyğundur? Təminat səviyyəsi necə olmalıdır? Bu layihələrin reallaşması nəticəsində Azərbaycan iqtisadiyyatı necə olacaq? Heydər Əliyevin o vaxt siyasətində bunlar əsas yer tuturdu. Yəni Azərbaycanın marağı ön sırada idi. Onun əsas məqsədi o idi ki, neft strategiyası hesabına Azərbaycan inkişaf etsin. Neftdən gələn gəlirlərin bölgüsü, Azərbaycanın payı əsas məsələlərdən biri idi. O zaman Neft Fondu yaradıldı. Xarici şirkətlər Azərbaycana cəlb edildi. Bütün bunlarda Heydər Əliyevin müstəsna xidmətləri var. Həm də bütün bunlar elə bir dövrdə baş tutdu ki, kifayət qədər böyük risqlər var idi. Heydər Əliyev şəxsiyyəti xarici dövlətləri ölkənin neft sektoruna sərmayə qoymağa həvəsləndirdi. O zaman Heydər Əliyevdən başqa heç bir siyasi qüvvə bunu bacarmazdı”.
Vidadi ORDAHALLI
