ABŞ və İran rəsmiləri arasında yüksək səviyyədə verilən açıqlamalar tərəflərin aktiv şəkildə savaşa hazırlaşdığını bir daha təsdiq edir. Bu fonda ən çox diqqət çəkən məqamlardan biri isə ABŞ-ın əvvəlki qaydada İran ətirafına böyük miqdarda hərbi qüvvə və texnika cəmləşdirməsidir. Son məlumatlara görə, Pentaqon İranla gərginlik fonunda Yaxın Şərqə daha minlərlə hərbçinin göndərilməsi ilə bağlı planını Ağ Evə təqdim edib.
Məlumata görə, söhbət ilk mərhələdə daha on min hərbi qulluqçunun göndərilməsindən gedir. O da vurğulanır ki, “Patriot” və hərbi gəmilərdə yerləşdirilən raket-zenit komplekslərinin genişləndirilməsi də plana daxildir. Qeyd edək ki, İran ətrafında vəziyyət Vaşinqtonun Fars körfəzinə hərbi donanma göndərmək barədə qərarından sonra gərginləşib. Vəziyyətin kəskinləşməsi fonunda ABŞ daha əvvəl Fars körfəzinə ən azı yeddi hərbi gəmi və ona yaxın “Patriot” zenit-raket kompleksini çatdırıb. Bu durumda ABŞ prezidenti Donald Tramp da İran ətrafında yaranmış situasiyaya görə Yaxın Şərqə yeni qoşun birləşmələri göndərməyə hazır olduğunu bildirib. Trampın sözlərinə görə, o, ali baş komandan kimi İranla mübarizə üçün istənilən sayda hərbçi”göndərməyə hazırdır. Tramp İranın “regionda təhlükəli oyunçu və terror ölkəsi” olduğunu deyib, əlavə edib ki, ABŞ İranın bu rolu ilə barışmaq niyyətində deyil: “Lazım gəlsə, mən əlbəttə, qoşunları göndərəcəm. Nə qədər lazım olsa, o qədər göndərəcəm”.
İran prezidenti Həsən Ruhani isə ABŞ-la yaranan hərbi gərginlik fonunda vurğulayıb ki, ölkəsi bombardmana məruz qalsa belə, təslim olmayacaq. Prezident bildirib ki, bu gün İran üçün sarsılmazlıq vacibdir: "Düşmən anlamalıdır ki, qəlbimizdə ümidsizlik və çarəsizliyə yer yoxdur".
Ruhani əlavə edib ki, İran bombalanmaya məruz qalsa belə, iranlılar yenə də müstəqillik hədəfindən vaz keçməyəcək. Prezidentin sözlərinə görə, ölkəsi iqtisadi müharibə yaşayır: “İraq savaşı”nda hərbi təzyiq və hücumlarla torpaqlarımız işğal edildi. Bu gün isə iqtisadi savaşla xalqın rifahı və dincliyi hədəfə alınır. Ancaq İran düşməni iqtisadi savaşına görə peşman edəcək”.
İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi, general Məhəmməd Baqiri məsələyə hərbi müstəvidə nəzər salıb: “Düşmənlərimiz bilməlidir ki, İran ordusu düşmənlərinin, xüsusən də ABŞ hakimiyyətinin hiylələrini və avantürist manevrlərini izləyəcək. ABŞ-ın təkəbbürlü təhdidlərinə müqavimət göstərməyin yaratdığı yeni şərtlər bütün iranlıları ayıq olmağa sövq edir”. Öz növbəsində, İran İslam İnqilabı Keşikçilər Korpusunun komandanının müavini Əli Fadavi bildirib ki, İranın Silahlı qüvvələri Yaxın Şərqdə ABŞ-ın hərbi gəmilərinin hərəkətlərinə nəzarət edir. Məsələnin danışıqlar yolu ilə həlliən ümidlər isə getdikcə tükənir. Bunu İran Prezident Administrasiyasının rəhbəri Mahmud Vaezi də təsdiq edir. Onun fikrincə, ABŞ İran xalqına təzyiq göstərdikcə və öhdəlikləri yerinə yetirmədikcə bu ölkə ilə müzakirələrin mənası yoxdur. Vaezinin sözlərinə görə, son günlər, əsasən 8 maydan sonra müxtəlif ölkələrin Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planının qorunması və regionda qarşıdurmanın olmamasının tərəfdarı olduğu müşahidə olunur: “Bu ölkələr Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planının əhəmiyyətini nəzərə alaraq gedişatın İranın razılığını qazanmaq istiqamətində olmasını istəyir. Amma bu səylər İranla ABŞ arasında müzakirənin aparılması demək deyil”. Beləliklə, hadisələrin inkişaf axarı ABŞ və İran arasında toqquşma ehtimalının əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldiyini göstərir. Bu fonda təhlillər göstərir ki, ABŞ İranla savaşa başalyacağı təqdirdə Qafqazdan da platsdarm kimi istifadə etməyə çalışacaq. Söhbət burada Gürcüstan və Ermənistandan gedir. Artıq gürcü tərəfi ABŞ hərbi bazalarının ərazisində yerləşdirilməsində maraqlı olduğunu bəyan edib. Gürcüstanın müdafiə naziri Levan İzoria ölkəsində ABŞ bazasını görməyə hazır olduqlarını bildirib: “Gürcüstanla ABŞ arasında münasibətlər çox yüksək səviyyədədir. Biz hərbi sahədə də səmərəli əməkdaşlıq edirik. Bu baxımdan mən Gürcüstanda ABŞ hərbi bazalarının olmasını alqışlayıram”. Müdafiə naziri ölkəsinin ABŞ-la hərbi sahədə sıx əməkdaşlıq etdiyini vurğulayıb. Bildirib ki, bu ilin sonunda Gürcüstanla ABŞ arasında imzalanacaq çərçivə sazişi hərbi əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsində mühüm rol oynayacaq. Məhz bu şəraitdə ABŞ-ın asanlıqla gürcü ərazisində hərbi bazalar yerləşdirməsi və bundan İrana qarşı istifadə etməsi hansısa problem yaratmayacaq.
Ermənistana gəlincə, bu ölkənin də ABŞ-a ərazisində hərtərəfli şərait yaradacağına dair elə bugünlərdə Rusiya Liberal Demokrat Partiyasının lideri Vladimir Jirinovski olduqca maraqlı açıqlamalar verib. Onun sözlərinə görə, erməni tərəfi öz aerodromlarını ABŞ-ın ixtiyarına verəcək: “ABŞ İrana zərbələr endirməyə hazırlaşır və bu da milyonlarla qaçqının meydana gəlməsi deməkdir. Qaçqın dalğası Azərbaycanı, Gürcüstanı, Ermənistanı bürüyəcək və Rusiya ərazilərinə qədər gedib çatacaq. Hələ 10 il əvvəl İrana qarşı hərbi əməliyyatlar aparmaq qərarı verilib. O vaxt zərbə endirilmədi, çünki digər münaqişələr var idi: İraq müharibəsi hələ bitməmişdi, üstəlik Əfqanıstan, ardınca Suriya. İndi İrana hücum etmək üçün şərtlər təmin olunub. O cümlədən İrəvandakı yeni rejim. Hələlik İrəvan amerikalılara baza yerləşdirməyə icazə vermir, amma İrana qarşı aerodromlardan istifadəyə icazə verəcək”. Onun fikrincə, amerikalılar Əfqanıstandan və İraqdan qoşunları çıxarmaq istəyir. Çünki orada əhali artıq üsyan qaldırmağa hazırdır: “Bəs qoşunları hara çıxarasan? Budur, bu da onlara İrana qarşı yerüstü əməliyyatlar imkanı yaradacaq”. O, bir daha əlavə edib ki, İranla müharibə böyük qaçqın dalğası yaradacaq, həmin dalğa əvvəlcə Azərbaycanı, Gürcüstanı, Ermənistanı bürüyəcək, sonra Rusiyanın Şimali Qafqazına çatacaq: “Və orada partlayış təhükəli vəziyyət var. Bütün bunlar Həştərxana, Volqoqrada, Rostova çatacaq. Mən artıq demişəm, biz indidən qaçqınlar üçün baraklar tikməyə başlamalıyıq. Milyonlarla adamı hara yerləşdirəcəksiz? Biz ki onları sərhəddə yaylım atəşi ilə qarşılaya bilmərik”.
Beləliklə, baş verənlər qarşıdakı dövr ərzində ABŞ-İran gərginliyi fonunda Qafqazı da sakit günlərin gözləmədiyini deməyə əsas verir.
Tahir TAĞIYEV
