Ermənistanda məhkəmələr ətrafında yaranan və hələ də çözümünü tapa bilməyən böhranın hansı nəticələrlə sonuclanacağı indilikdə bəlli deyil. Sadəcə, müşahidə olunan hal budur ki, “Qarabağ klanı” ilə Nikol Paşinyan iqtidarı arasında ziddiyyətlər əhəmiyyətli dərəcədə dərinləşir.
Eyni zamanda birincilər Paşinyanı devirmək üçün həm Qarabağ kartından istifadə etmək, həm də işğal altındakı Azərbaycan ərazilərini baş nazirə qarşı əsas mübarizə məkanı qismində formalaşdırmaq niyyətindədir. Məhz bu səbəbdən də düşmən ölkədə qarabağlı-ermənistanlı savaşı qızışır. Bununla bağlı Rusiyanın “rosbalt.ru” portalı da yazır ki, “Qarabağ klanı”, güc yolu ilə olsa belə, Paşinyanı devirməkdə israrlıdır: “Ermənistanda indiki baş nazir Nikol Paşinyanın hakimiyyəti ələ keçirməsilə “məxməri” deyilən inqilabdan keçən bir ildən sonra daxili-siyasi çarpışmanın sürdüyünə təəccüblənməyə dəyməz. Amma yeni Ermənistan hökumətinin işğal altındakı Dağlıq Qarabağda inqilab etmək, Paşinyanın ürəyinə yatmayan adamları aradan götürmək hədəsi maraqlı görünür ki, bu da, şübhəsiz, separatçılarla Ermənistan iqtidarı arasına parçalanma gətirir. Nədən Ermənistan hökumətinin “DQR”ə inqilab ixracıyla bağlı bu qədər “əli qaşınır”? Paşinyanın opponentləri – Ermənistanın keçmiş birinci şəxsləri Serj Sarksyan və həbsə atılmış Robert Köçəryanın tərəfdarları burada “daldalandığına” görə. “DQR” hər iki eks-prezidentin təmsil etdiyi “Qarabağ qəbiləsi” ilə Ermənistanda “əksinqilab ocağı” sayılır.
Demək artıqdır ki, Ermənistanda hakimiyyəti ələ keçirməklə siyasi dəyişikliklər Qarabağda, yumşaq deyilsə, sevinclə qarşılanmayıb. “DQR”in fəaliyyətdəki və keçmiş başçıları – Bako Saakyan və Arkadi Qukasyan, hətta “sırtıqlaşaraq”, Robert Köçəryanı müdafiə ediblər. Onlar keçmiş prezident haqda həbs qətimkan tədbirini dəyişmək xahiş məktubu ilə Ermənistan Baş Prokurorluğuna müraciət edərək vurğulayıblar ki, onu azad etmək lazımdır. Amma Baş Prokurorluq rədd cavabı verib.
Paşinyan isə ciddiliklə deyib ki, “Dağlıq Qarabağ hökuməti” Ermənistanın işlərinə qarışa bilməz, çünki ölkə suveren və müstəqildir. Baş nazir dəqiqləşdirməyib ki, onda Ermənistan niyə “suveren və müstəqil DQR”in daxili işlərinə qarışır və bununla yanaşı, hələ israr edir ki, sonuncunun təmsilçisi müstəqil vahid kimi Qarabağ münaqişəsini tənzimləmək üzrə danışıqlara qatılsın, Azərbaycan isə buna qarşı çıxır… Belə bir vaxtda Köçəryanın azad edilməsilə Paşinyan əlüstü öz tərəfdarlarını məhkəmələri çevrələməyə çağırıb, onlar da bunu ediblər, sonra istənilən effekt əldə edilərkən mühasirəni götürməyi əmr edib. O, bütün bu qarışıqlığın içində qarabağlılar və Ermənistan sakinləri arasına parçalanma salmağı arzulayan “konkret güclər” haqda xalqı məlumatlandırıb. Baş nazir iddia edir – bu güclər “Ermənistan hökumətinə və baş nazirə qarşı təbliğat üçün şəxsi əlaqələrindən yararlanır”. Ümumiyyətlə, “sui-qəsd var” və Paşinyan “sərt tədbirlər görməyə” söz verir”.
Rusiya mediasının bu yazdıqlarından da bəlli olur ki, separatçı rejimlə Ermənistan arasında parçalanma sürətlə dərinləşir. Bu arada Erməniçtanın "Jamanak" qəzeti də yazıb ki, tanınmamış “DQR” generalitetinin nümayəndələri və Ermənistan oliqarxları Nikol Paşinyanın vəzifəsindən devirilməsi məqsədilə sui-qəsd məsələsini müzakirə edirlər. Qeyd olunur ki, sui-qəsd müzakirəsi "Oqanovski" kimi tanınan "DQR" müdafiə nazirinin keçmiş müavini Samvel Karapetyan tərəfindən "Ermənistanın məşhur oligarxlarından birinin malikanəsində” təşkil edilib. Qeyd edək ki, Samvel Karapetyan “Oqanov Samo” ləqəbi ilə tanınır. Qarabağdakı döyüşlərin aktiv iştirakçısı olub. Horadiz əməliyyatında ordumuzun gülləsinə tuş gələrək ağır yaralanıb və yalnız 3 günlük əməliyyatdan sonra onun həyatını xilas etmək mümkün olub. "Jamanak"ın yazdığına görə, əvvəllər Respublika Partiyasından Ermənistan parlamentinin deputatı olmuş biznesmen Samvel Aleksanyan da yığıncaq iştirakçıları arasında olub. Nəşr vurğulayıb ki, görüş iştirakçıları "Nikol Paşinyan hökumətini devirmək üçün hər şeyi etməyə söz veriblər". Materialın dərc olunduğu vaxt Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan bildirib ki, respublika hakimiyyətində mümkün sui-qəsd haqqında narahatlıqlar var. Bununla belə, o əlavə edib ki, bu haqda çox açıq danışmaq olmaz.
Jurnalistlərin “Sui-qəsdlə məşğul olanlar xarici, yoxsa daxili qüvvələrdir” sualına cavabında Qriqoryan bildirib ki, "onlar müəyyən dərəcədə bir-birinə bağlıdır". Bütün bunlar bir daha separatçı rejimlə Paşinyan arasında qarşıdurmanın artıq savaş həddiən çatmaqda olduğunu göstərir. Elə “rosbalt.ru” portalı da yazır ki, vəziyyət sürətlə pisləşir: “Qarabağ klanı”, güc yolu ilə olsa da, məqsədinə çatmaqda israrlıdır. Yeri gəlmişkən, digər keçmiş prezident Serj Sarksyan da arabir Xankəndiyə gedir və burada onu daş-qalaq etmirlər: əlbəttə, İrəvandakı indiki hakimiyyət istərdi ki, daşlasınlar, axı bu, onun xalq tərəfindən “qəbul edilmədiyinin” əlaməti olardı. Amma əks proses baş verir. Bu durumda Paşinyanın ailəsinə məxsus “Aykakan Jamanak” qəzetində dərc edilmiş məqalədə isə bütün bunlara qarşı birbaşa çağırış var. Qəzetin “Qarabağda inqilab baş verməlidir” başlığı çox şey ifadə edir. Nəşr hesab edir ki, Qarabağdan gəlmələr, ümumiyyətlə, əhaliyə düşüncə aşılamağa çalışırlar ki, Dağlıq Qarabağ Qərbə can atan Ermənistandan maksimum aralanmalıdır ki, Rusiya tərəfdən “sərt hərəkətdən” yayınsın. Bir sözlə, hazırlanan “məxməri çevriliş”in altına ona “haqq qazandıran” özül döşənir. Bu qayda ilə Ermənistanın Dağlıq Qarabağın “təhlükəsizlik zamini” kimi çıxış etdiyini söyləmək, sadəcə, qeyri-ciddidir. Və hərbi gərginliyi dayandırmaq xatirinə, barış və sabitlik adına, ümumiyyətlə, əhali və “özününkülərin”, yəni ermənilərin yaşadıqları bapbalaca ərazinin faktiki hakimiyyəti ilə razılaşmağı bacarmayıbsa, bəs Azərbaycandakı “yadlar”la necə sazişə gələcək?
Yeri gəlmişkən, Bakı və İrəvan arasında Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi üzrə danışıqlar Xankəndini güclü gərginliyə salır: çoxları Paşinyan və komandasının “gizli oyunlar”ından şübhələnir. Bir qismi isə hesab edir ki, İrəvanda ümumən tənzimlənmənin necə və hansı şərtlərdə mümkünlüyü görüşü yoxdur. Yəni Ermənistan paytaxtında Qarabağ üzrə dəqiq siyasət yoxdur. Politoloq Manvel Sarkisyan bununla bağlı bildirir: “İndiyədək Ermənistan cəmiyyətində tənzimlənmə ssenarisinə nisbətdə vahid mövqe yoxdur. Bəziləri əzbərləyib – “heç bir qarış torpaq da”, başqaları, əksinə, güzəştlərin gərəkliyindən danışır… Hüquq və məsuliyyət barədə Ermənistanda son dərəcə bərbad təsəvvürlər var, hər şeyi şübhə altına almağa və dəyərsizləşdirməyə o qədər alışmışıq ki, istənilən sağlam düşüncəni süngü ilə qarşılayır və şübhəyə məruz qoyuruq”. Ehtimal ki, bu durumda "DQR" və Ermənisan arasında ziddiyyət daha da dərinləşəcək və bu da İrəvanda ictimai-siyasi mühitə ciddi təsir edəcək”.
Nahid SALAYEV
