Azərbaycan 2001-ci ildə Avropa Şurasına üzv qəbul edilib. Bu, eyni zamanda, ölkəmizin müəyyən öhdəlikləri də üzərinə götürməsi ilə nəticələnib. Bunlardan biri də Azərbaycan vətəndaşlarının İnsan Haqlarına dair Avropa Məhkəməsinə müraciət etmək hüququnun tanınmasıdır. Qaydalara görə, pilləvi məhkəmə instansiyalarına müraciət etmək imkanı tükəndikdə, vətəndaş Ali Məhkəməyə olunan kasasiya şikayətilə bağlı verilən qərardan sonra 6 ay müddətində Avropa Məhkəməsinə şikayət etmək hüququna malikdir.
Bu baxımdan da həmin Avropa instansiyasına müraciət etmək kimi hüququ Azərbaycan hakimiyyətinin özü vətəndaşları üçün tanıyıb. Ancaq ora edilən müraciətlər və bu yöndə aparılan müzakirələrdən görünür ki, bundan sui-istifadə halları çoxalıb. Məlumdur ki. həmin məhkəməyə olunan şikayətdə cavabdeh kimi Azərbaycan göstərilir. Yəni vətəndaş öz münasibətlərini beynəlxalq hüquq müstəvisində ölkəsilə aydınlaşdırır. Şikayətçi məhkəməni udduqda Azərbaycan hökumətinin üzərinə onlara kompensasiya ödəmək kimi məsuliyyət qoyulur. Avropadakı rəsmi pul vahidi avro olduğu üçün, kompensasiyalar da avro ilə ödənilir. Məbləğlər az olmur: 5, 10, 15 min avro və s. Məhz bu məbləğlərin udulması bəzi insanları əməllicə şirnikləndirib. Radikal müxalif mövqeyində duran bəzi insanların sosial şəbəkələrdə apardıqları polemikalarda bu amil açıq etiraf olunur. Hətta ciddi şəkildə deyirlər ki, bir şikayətimə baxıldı, kompensasiya ilə mənzil problemimi qismən həll etdim. Bəziləri deyirlər ki, kommunikasiyada daha iki işim var, onlara baxılsın, filan problemimi həll edəcəm. Müzakirələrdə hətta “işləyib nə alacağıq ki, 400-500 manatla yara sağalar? Elə burdan alıb dolanırıq da...” fikirləri də səslənir. Məhz buna görədir ki, həmin çevrədə olan insanlar son vaxtlar xırda bir məsələni belə məhkəmə müstəvisinə daşımaqda maraqlıdırlar. Ciddi-cəhdlə çalışırlar ki, hansısa bir işlə bağlı barələrində məhkəmə qərarı olsun, sonra onu instansiyalardan keçirərək, Avropa Məhkəməsinə kimi aparsınlar. Bu amildən sui-istifadə hallarının qarşısını necə almaq olar?
Mehman Muradlı: “Bu adamın başqa işi-gücü yoxdur?”
Hüquqşünas Mehman Muradlı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, belə halları çoxdan müşahidə edir, sadəcə, son vaxtlar daha da gücləndiyini görür: “Mən təəssüf edirəm ki, Avropa Məhkəməsi bu tip işləri həvəslə icraata götürür və birmənalı olaraq, Azərbaycana qarşı sərt cərimələrin kəsilməsinə qərar verilir. Bunu artıq biznesə çeviriblər. Tam məsuliyyətilə deyə bilərəm ki, bu xidməti göstərən vəkillər yaxşı pul qazanırlar. Avropa Məhkəməsinə şikayətin göndərilməsi bəlli mərkəzlərin əlində cəmləşib. Bu işlə daha çox müxalif mövqeli vəkillər məşğul olurlar. Hətta şikayəti edənlə açıq şərt kəsilir ki, işi udacayıq, filan qədəri mənimdir. Bir neçə belə açıq mübahisələr sosial şəbəkələrdə də aparılıb. Hesab edirəm ki, bunun qarşısının alınması ilə bağlı Azərbaycan hakimiyyəti Avropa Şurası ilə məsləhətləşmələr aparılmalıdır. Onların nəzərinə bütün faktlar çatdırılmalıdır. Qoy bilsinlər, bəziləri dolanışığın yolunu bununla qurub. Necə ola bilər ki, bəzi insanın 4-5 işinə orda baxılır? Bu adamın başqa işi-gücü yoxdur? Bizim bu mövqeyimiz həqiqətən ora müraciət etmək hüququ olan şəxslərə şamil edilmir. Bəli, elə işlər olur ki, insanlar haqsızlıqla üzləşir və məcbur qalıb ora üz tuturlar. Bu tamamilə başqa məsələdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ