Donald Tramp ABŞ Prezidenti seçiləndən sonra qəbul etdiyi bəzi qərarlar dünyada birmənalı qarşılanmadı. Onun bir sıra qərarlarına, atdığı addımlara dünya ictimaiyyəti etiraz etdi.
Trampın ilk belə qərarı İranla bağlı oldu. O, 6 aparıcı dövlətin imzaladığı İranın nüvə proqramına dair sazişdən ABŞ-ın birtərəfli qaydada çıxmasına qərar verdi. Daha sonra ABŞ Prezidenti Fələstinlə bağlı beynəlxalq sazişlərə tam zidd olaraq Qüdsü (Yerusəlimi) İsrailin paytaxtı kimi tanıyaraq, Birləşmiş Ştatlar səfirliyinin ora köçürülməsinə dair qərar verdi. Bu ilin martında isə Tramp 1967-ci ildən İsrailin işğal altında saxladığı, Suriyaya məxsus olan Colan təpələrini İsrail ərazisi kimi tanımaq barədə sənəd imzalayıb.
Yeri gəlmişkən onu da qeyd edək ki, ABŞ Prezidenti 2014-cü ildə Krımın ilhaqı ilə bağlı Rusiyaya qarşı bir sıra sanksiyalar imzalayıb. Ancaq 25 ildən çoxdur Azərbaycan ərazilərini işğal altında saxlayan Ermənistanla bağlı hər hansı sanksiya qəbul olunmayıb. Tramp bununla bağlı təşəbbüs belə qaldırmayıb.
Məsələnin maraqlı tərəfi odur ki, yuxarıda sadalanan məsələlərə Azərbaycandakı radikal müxalifət təmsilçiləri heç vaxt etiraz etməyiblər. Yəni Milli Şura, AXCP və digər radikal müxalifət təmsilçiləri hansısa bəyanat səviyyəsində, tədbir çərçivəsində Trampa etiraz etməyiblər. Adətən maraqlarına uyğun məsələlərdə fəallaşan radikal müxalifət düşərgəsi görürsən ki, palaz-palaz bəyanatlar verir. Müxtəlif tədbirlər keçirir, adi bir məsələni şişirdib hay-küy salırlar. Ancaq Trampın dünya ictimaiyyəti tərəfindən qəbul edilməyən qərarlarına, nədənsə, bir dəfə də olsun etiraz etməyiblər. Ən azından, Krımla bağlı məsələdə sanksiyalar qəbul edildiyi halda, Qarabağla bağlı analoji yanaşmanın olmamasına etiraz etmək olardı. Ancaq bu məsələdə də radikal düşərgə ABŞ-a etiraz etməyi özünə rəva görmədi. Bütün bunlara hansısa reaksiya yoxdur. Maraqlıdır, bunun səbəbi nədir?
Razi Nurullayev: “Trampın pis işini də yaxşı görmək və onun ünvanına heç bir tənqid səsləndirməmək bunların adətidir”
Məsələyə münasibət bildirən digər AXCP sədri Razi Nurullayev bunu radikal müxalifət təmsilçilərinin konyuktur maraqlardan çıxış etmələri ilə əlaqələndirdi: “Əvvəla Dağlıq Qarabağla bağlı məsələdə müxalifət və iqtidar söhbəti olmamalıdır. Dağlıq Qarabağla bağlı hansısa ikili standart siyasəti olanda, düşərgədən asılı olmayaraq, ölkədəki siyasi qüvvələr vahid mövqe ortaya qoymalıdırlar. Əfsuslar olsun ki, radikal müxalifətin timsalında biz bunu görmürük. Həqiqətən də şahidi olmamışıq ki, radikal müxalifət düşərgəsi, orada təmsil olunan partiyalar ABŞ-a hansısa etiraz etsinlər. ABŞ Prezidentinin Fələstin və Colan təpələri ilə bağlı qərarları beynəlxalq hüquqa zidd idi. Bu qərarlar münaqişənin həllinə kömək etmədi. Əksinə, münaqişəni daha da alovlandırdı. Təbii, burada haqlı olaraq ortaya sual çıxır ki, nəyə görə ABŞ Minsk Qrupunun həmsədri ola-ola İsraillə bağlı bu cür mövqe sərgiləyə bilir, amma BMT çərçivəsində Dağlıq Qarabağın Azərbaycan ərazisi kimi tanınmasına baxmayaraq, bənzər mövqe ortada yoxdur. Bu baxımdan dünyada ədalət prinsipi çoxdan pozulub və bunu radikal müxalifət təmsilçiləri də yaxşı bilirlər. Sadəcə, radikal müxalifət üçün sərf edən bir səbəb var. O da ABŞ-la münasibətləri korlamamaq, onları tənqid etməməkdir. Trampın pis işini də yaxşı görmək və onun ünvanına heç bir tənqid səsləndirməmək bunların adətidir. Çünki radikal müxalifət hələ də Birləşmiş Ştatları özləri üçün bir xilaskar kimi görür. O üzdən, Trampa müqəddəs xilaskar kimi baxırlar. Hesab edirlər ki, Qərb gəlib Azərbaycanda dəyişiklik edə bilər. Nəticədə guya radikal qüvvələr hakimiyyətə gələcəklər. Təbii ki, bu cür yanaşma doğru deyil və Azərbaycan xalqının maraqlarına ziddir. Ölkədə hansısa dəyişiklik olarsa, bunu xalq etməlidir. Bu da qanuni seçki yolu ilə olmalıdır. Hakimiyyət dəyişikliyi qanunlar çərçivəsində olmalıdır. Xarici qüvvələrin təsiri ilə hansısa dəyişiklik ölkəni xaosa sürükləyə bilər”.
Vidadi ORDAHALLI
