Ötən bir ildə Ermənistanda sosial-iqtisadi müstəvidə hansısa yeniləklərin olmaması burada növbəti inqilabın baş verə biləcəyinə dair ehtimalları yenidən artırıb. İndi az qala ölkədə hər gün sosial tələblərlə keçirilən aksiyalar isə, əksər ekspertlərə görə, yeni inqilabın başlanğıcı sayılır.
Erməni mediasına diqqət yetirdikdə burada sosial müstəvidə aksiyaların keçirilməsinə dair çoxsaylı məlumatlara rast gəlmək mümkündür. Məsələn, “Novosti Armeniya" portalı yazır ki, artıq “Araratsement” şirkətinin əməkdaşları da tətil elan edərək aksiyyaya başalyıblar. Qeyd edək ki, işçilərə şirkətin bağlanması ilə bağlı bidiriş göndərilib. Amma əməkdaşlar bildirişləri götürməkdən imtina ediblər. “Araratsement”in direktorluğu bildirib ki, sementin istehsal dəyəri bahadır: “Biz İran istehsalı olan sementlə rəqabət apara bilmirik”.
Bununla yanaşı, ölkənin fermerləri də ayağa qalxıblar. Onlar “Spayka” şirkətinin rəhbəri David Xazaryanın həbsinə etiraz edirlər. Minlərlə etirazçı fermer paytaxt İrəvanın mərkəzində Ali Məhkəmənin binası qarşısına toplaşıb. Məhkəmənin qərarı ilə İrəvandakı ofisində vergi müfəttişləri ilə polislərin birgə keçirdiyi əməliyyat nəticəsində David Xazaryan saxlanaraq həbs edilib. Onun dövlət büdcəsinə külli miqdarda ziyan vurduğu iddia olunur. Əslində isə Ermənistanda 15 ildən çoxdur fəaliyyət göstərən bu şirkətin rəhbərinin həbsinə səbəb baş nazir Nikol Paşinyanın həyat yoldaşıdır. “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, “Spayka” şirkətinin rəhbəri David Xazaryanla Paşinyan ailəsi arasında narazılıqlar 6 aya yaxındır davam edirdi. Paşinyanın həyat yoldaşı Anna Akopyan şirkətdən hər ay onun şəxsi fonduna 5 min dollar ödəməyi tələb edib. Qarşı tərəf isə bu rəqəmlə razılaşmayıb. Elə problemlər də buradan başlayıb. Etirazçılar bildiriblər ki, 50 minə yaxın ailə pulsuz qalıb. Ancaq xalqı aldadaraq hakimiyyətə gələn Paşinyan heç 50 ailəyə də çörək pulu vermək gücündə deyil. Əksinə, ölkədə hər gün işsizlərin sayı artır. Aksiya iştirakçıları Paşinyan və onun komandasından xalqın incidilməsinə son qoymağı tələb edib.
Qeyd edək ki, “Spayka” Ermənistanın ən böyük şirkətlərindəndir. 2001-ci ildə yaradılan “Spayka” 2007-ci ildən Avropa və MDB ölkələrinə, o cümlədən Rusiyaya meyvə və tərəvəz daşımaqla məşğuldur. Ermənistanın Armavir vilayətinin Zartonk kəndinin sakinləri sosial problemlər səbəbindən etiraz aksiyası keçiriblər. Aksiya iştirakçıları bildiriblər ki, bir il bundan əvvəl inqilab yolu ilə hakimiyyətə gələn Nikol Paşinyan Ermənistanda bütün problemlərin həll ediləcəyini demişdi. Lakin bundan əvvəlki dövrlərdə olduğu kimi, bu gün də insanlar sosial problemlərdən əziyyət çəkir. Ötən bir il müddətində Paşinyan və komandası problemlərin həlli istiqamətində ciddi addımlar atmayıb.
Onu da qeyd edək ki, Nikol Paşinyan bu günlərdə Avropa Şurası Parlament Assambleyasının tribunasından son 10 ayda ölkədə 50 mindən çox yeni iş yerinin açıldığını bəyan edib. Ermənistanda fəaliyyət göstərən “İrs” siyasi partiyası hökumət başçısından bu iş yerlərinin harada açıldığına aydınlıq gətirməsini tələb edib. Partiyanın Paşinyana ünvanladığı açıq məktubda deyilir ki, baş nazirin AŞPA-nın sessiyasında “məxməri inqilabdan” sonra ölkədə 50 mindən çox yeni iş yerinin yaradılması barədə bəyanatı ağlabatan deyil. Qeyd olunub ki, cəmiyyət əmək bazarında işçi qüvvəsinin 10 faizini təşkil edən bu rəqəmin respublikada işsizliyin artması və dövlət idarələrində aparılan ixtisarlar fonunda əsaslandırılmasına ehtiyac duyur. Məktub müəllifləri rəsmi statistikaya müraciət edərək həqiqi rəqəmləri göstəriblər. Belə ki, 2019-cu ilin fevralında Ermənistanda işsizlərin sayı 228,8 min, yaxud əmək qabiliyyətli əhalinin 20,8 faizi qədər olub. Əlavə edilib ki, bu rəqəm əvvəlki ayın göstəricilərindən fərqlənmir. Məktubda yazılır: “Sənaye istehsalının vəziyyəti barədə analitik hesabatlarda bildirilir ki, bir çox sahələrdə, o cümlədən metallurgiya və dağ-mədən sənayelərində göstəricilərin açıq-aydın geriləməsi müşahidə olunub. Demək, həmin müəssisələrdə iş yerləri də azalıb”. Bununla yanaşı, iş yerlərinin ixtisarı da ciddi narazılıq yaradır. Məhz belə bir vaxtda “Mənim Addımım“ Bloku hökumətin strukturunun dəyişdirilməsi barədə mübahisəli qanun layihəsini dəstəkləyəcəyini bildirib. Qeyd edək ki, bu qanun layihəsində hökumətdəki nazirliklərin sayının 17-dən 12-yə endirilməsi nəzərdə tutulub. Qanun layihəsi qəbul olunacağı təqdirdə kənd təsərüffatı, energetika, mədəniyyət, diaspora, gənclər və idman nazirlikləri ləğv ediləcək. Ən çox mübahisəyə səbəb olan məqam Diaspora Nazirliyinin ləğvi olub. Belə ki, həm diaspora, həm də bir sıra partiyalar bu addımın qəbuledilməz olduğunu bəyan edib. Parlamentdəki müxalifət isə dəyişikliklərin ciddi islahat olmadığını deyib. Müxalifət hökumətin Serj Sarkisyanın yolunu tutduğunu və hələ də güc nazirliklərini əlində saxladığını söyləyib. Ermənistanın “Jamanak” qəzetinin yazdıqları da bunu təsdiqəlyir. Qəzet yazır ki, Ermənistan hökuməti əmək bazarında tələbatın daha çox olduğu sahələr üzrə mütəxəssislərin hazırlanmasına istiqamətlənən qərar qəbul etmək niyyətindədir. Bu xüsusda müvafiq sənəddən məlum olub ki, hazırda Ermənistanın hüquq-mühafizə orqanlarında, xüsusən də polis idarələrində ciddi kadr çatışmazlığı var: “Hökumətin müvafiq qərar layihəsinə əlavə edilən izahat vərəqindən belə aydın olur ki, hazırda Ermənistanda ən çox tələb olunan peşə “polis işidir”. Hökumət bu qərarı ilə 200 nəfərin ödənişsiz əsasda polis təhsili almasına və tələbatın çoxaldığı bu peşəyə yiyələnməsinə vəsait ayıracaq”. Həmçinin vurğulanıb ki, Ermənistanda polis çatışmazlığının başlıca səbəbi polis birliklərinin (keçmiş daxili qoşunlar) ölkə sərhədlərində döyüş növbəsi və sərhəd-nəzarət işinə cəlb olunması ilə əlaqədardır. Belə ki, 2018-ci ilin yayında verilən qərarla baş nazir Nikol Paşinyan Ermənistan ordusunun say tərkibinin qənaətbəxş olmadığını nəzərə alaraq, işə yaramayan və daha çox təhdid-təzyiq funksiyasını icra edən polis qüvvələrini Ermənistan-Azərbaycan sərhədlərində döyüş vəzifələrinin həyata keçirilməsi işinə cəlb edib. Amma Ermənistanda polis Azərbaycan-Ermənistan sərhədində xidmət etmək istəmir. Qeyd edək ki, Ermənistanın Türkiyə və İranla sərhədini Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Sərhəd Qoşunları, Gürcüstanla sərhədini Milli Təhlükəsizlik Xidməti, Azərbaycanla dövlət sərhədini isə Daxili Qoşunların polisi qoruyur. Amma erməni mediası yazır ki, Ermənistanda polis qüvvələri daxilində narazılıqlar baş qaldırır. Səbəb onların sərhəddə xidmətdən imtina etməsidir. Çünki onlar kifayət qədər təhlükəli ərazilərdə xidmət aparmalı olurlar. Qeyd olunur ki, onlarla polis əməkdaşı artıq öz müqaviləsini pozaraq sistemdən çıxıb. Belə vəziyyətdə polisin sayının azalması üzündən ictimai asayişin qorunmasında bir çox problemlər yaranıb və ölkədə kriminal vəziyyət kəskinləşib. Ekpertlərin fikrincə, Paşinyanın polis qüvvələrinin say tərkibini yenidən çoxaltmaq istəyi həm də son zamanlar əhalinin etiraz aksiyalarının mütəmadiləşməsilə əlaqədardır. Belə ki, seçkiqabağı verdiyi vədləri hələ də yerinə yetirmədiyinə görə Paşinyan gələcəkdə ona qarşı başladılacaq kütləvi etirazlardan ehtiyat edərək aksiyaları güc vasitəsilə boğmaq barədə indidən tədbir görür.
Nahid SALAYEV
