İraqın şimalında kürd muxtariyyətinin rəhbəri Məsud Bərzani, etirazlara baxmayaraq, bütün dünyanı qarşısına alaraq ölkəni parçalayan müstəqillik referendumuna getdi.
Baki-xeber.com xəbər verir ki, bölgə ölkələri Türkiyə, İraq, İran və Suriyadan başqa kürd muxtariyyətinin dünyaya çıxış şansı yoxdur. Ancaq sözügedən ölkələr də Bərzaninin bu addımına qarşı ən sərt tədbirlərə əl atmağa başlayıb. Referenduma cavab olaraq Habur sərhəd keçid məntəqəsini bağlayan Türkiyə sərhəddəki hərbi təlimlərini daha da genişləndirib, təlimlərə İraq hərbçiləri də qoşulub. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə bəyanat edib ki, İraqın şimalından Türkiyəyə bütün girişlər bağlanıb: "İraqın şimalından ölkəmizə bütün girişləri bağladıq. Sadəcə gedənlərə icazə verilir".
"İndi baxaq görək, İraqın şimalındakı muxtariyyət öz neftini hansı yolla dünya bazarına satacaq. Kart bizdədir, bu işə əl qoyduğumuz an onlar üçün hər şey bitəcək" deyən Türkiyə prezidenti daha sonra bildirib: "PKK-YPG orada dövlət quracaq, biz də buna seyirçi qalacağıq? Xeyr, elə bir şey heç zaman olmayacaq. Bunlar sadəcə yuxudur. Bir gecə anidən gələ bilərik. Bütün variantlar masadadır".
"İraqın kürd muxtariyyətində keçirilən müstəqillik haqqında referendumu yox sayırıq". Bunu isə Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu bəyan edib.
Nazir qeyd edib: "Biz dostcasına tövsiyə də etdik, xəbərdarlıq da. Kürd muxtariyyəti "mən öz yolumla gedəcəyəm" dedi, biz də onlara "bunun bir bədəli olacaq" dedik və olacaq. Bizim problemimiz kürd qardaşlarımız deyil. Heç Suriyada da deyildi".
Hazırda İraqla sərhədin bağlanmadığını deyən M.Çavuşoğlu bildirib ki, sadəcə, nəzarət gücləndirilib: "Müvafiq addımlar atacağıq. İndi bəzi məsələləri dəyərləndiririk. Halbuki, biz həmişə onlara yardım etmişik. Səddam dönəmində də yardım etdik, İŞİD-ə qarşı da. Bu bizim oradakı kürd qardaşlarımızla problemimizin olmadığını göstərir. Hərbi müdaxilə vəziyyətə bağlıdır. Türkman qardaşlarımıza qarşı hər hansı müdaxilə olsa, dərhal hərbi müdaxilə istisna deyir".
İran da hava sahəsini və İraqla olan şimal sərhəd-keçid məntəqələrini bağlayıb. "Biz İraq dövlətinin ərazi bütövlüyünə dəstək veririk. Bu qanunsuz referendumu tanımırıq. Ona görə də kürd muxtariyyəti ilə olan sərhəd-keçid məntəqələrini bağlayırıq. Bundan sonra hava məkanımız da muxtariyyətin üzünə qapalı olacaq" - İranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Bəhram Qasımi bildirib.
Səsvermədən bir gün əvvəl isə Ərbildə dağlıq bölgələrini bombalayıb.
Mərkəzi İraq hökuməti də referenduma qarşı ilk konkret addımlar atmağa başlayıb. Belə ki, Bağdad bölgədəki bütün sərhədlərin bağlandığını və maaşların ödənilməyəcəyini bəyan edib. Bundan başqa, Bağdad Kərkük kimi mübahisəli bölgələrə hərbi qüvvə göndərəcək. İraq məclisinin qərarına görə, Kərkük və mübahisəli digər bölgələrdə vətəndaşların təhlükəsizliyini qorumaq üçün hökumət hərbi qüvvə göndərməlidir.
Məclis, həmçinin, Kərkük neftinin birbaşa mərkəzi hakimiyyətə təslim edilməsi və referendumda iştirak edən məmurların vəzifədən uzaqlaşdırılması barədə də qərar çıxarıb. İraq, həmçinin, digər ölkələrdən Kürdüstan regionundan neft almamağa və neft və sərhədlərə görə danışıqları yalnız hökumətlə aparmağa çağırış edib.
Neft Kürdüstan regionunun əsas ixrac məhsullarından biridir.
Məclis qərarları barədə açıqlama verən İraq parlamentinin Təhlükəsizlik və müdafiə komitəsinin sədri Hakim Zamili bildirib ki, parlament Kərkükdəki neft quyularının mərkəzi hakimiyyətin nəzarətinə verilməsi və referendumda səs verən dövlət məmurlarının işdən kənarlaşdırılması haqqında qərar qəbul edib.
Parlament vətəndaşların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi ilə hökumətin Kərküklə yanaşı, mübahisəli başqa bölgələrə də hərbi qüvvə yeridilməsi haqqında qərar qəbul edib: “Parlament İraqın şimalındakı yerli hökumətin nəzarəti altında olan bütün sərhəd-keçid məntəqələrinin bağlanmasına dair də qərar qəbul edib”.
Bağdad rəhbərliyi, Bərzani və digər kürd rəsmilərinin bank hesablarını da nəzarətə götürür. "Hökumət məhkəmə və ədliyyə orqanlarına bəzi kürd rəhbərlərinin neft gəlirlərini saxladığı bank hesablarına nəzarət etməyi tapşırdı", - dövlət televiziyası bildirib.
Kərkükün, separatçı referendumu dəstəkləyən qubernatoru Necmeddin Kerim isə, Bağdadın referenduma qatılan bölgəyə ordu yeritməsi qərarına hədələyici tonda cavab verib. "İraq parlamenti belə qərarlar verir, amma heç kim onları tətbiq edə bilməz. Millət vəkilləri özlərindən bu qədər əmindirlərsə, Kürdüstana gəlsinlər, baxaq" - deyə Kerim bildirib.
Bu günə kimi səssiz qalan Suriya da rəsmi bəyanat yayıb. "Biz yalnız birləşmiş İraqı tanıyırıq, biz İraqın bölünməsinə gətirib çıxara biləcək hər hansı bir prosesi rədd edirik", - deyən Suriya da, referendumun tanımadığını bəyan edib. Suriyadan gələn bəyanatla birlikdə Bərzani ətrafında bütün ölkələr eyni nöqtədə birləşdi. kürd muxtariyyətinin isə Türkiyə, İran, İraq və Suriyadan başqa dünyaya çıxış yolu yoxdur.
Kürd muxtar vilayətinin baş naziri Neçirvan Bərzani isə, referendumu keçirməklərinə baxmayaraq, yeni dövlət qurmayacaqlarını deyib. "Biz bu gün, yəni 25 sentyabrda referendum keçiririksə, bu o demək deyil ki, sabah dövlət quracağıq. Belə bir şey yoxdur. Əksinə, biz demək istəyirik ki, müstəqillik referendumunun Türkiyəyə heç bir təhlükəsi yoxdur. Ümid edirik ki, Ankaradakı rəsmilər bizi anlayır" - baş nazir qeyd edib.
Bərzani həmçinin vurğulayıb ki, Türkiyə ilə sərhəddəki Habur sərhəd məntəqəsi bağlanmayıb və gediş-gəlişlər həmişə olduğu kimi davam edir.
Bu arada, Kərkükün cənubundakı Türkmen mahalı Tuzhurmatuda şiə silahlıları Haşdi Şabi ilə peşmərgə arasında mübahisə silahlı qarşıdurmaya çevrilib. Qarşıdurma zamanı peşmərgə tərəfdən ölən və yaralananların olduğu bildirilir.
İraq ordusu ilə birlikdə İŞİD-ə qarşı mübarizə aparan, əsasən şiələrdən ibarət olan Haşdi Şabi bəyan edib ki, növbəti hədəfləri Kərkük olacaq. "Bizim növbəti hədəfimiz Kərkük və mərkəzi hakimiyyətin əmrlərinə tabe olmayan qanunsuz birləşmələr tərəfindən işğal edilmiş digər mübahisəli bölgələr olacaq", - deyə Haşdi Şabi komandirlərindən Kərim Nıri bildirib.
Ancaq Bağdad administrasiyasının Haşdi Şabinin Kərkükə girməsini rəsmən istəyib-istəmədiyi məlum deyil.
Kərkük hazırda kürd peşmərgələrin nəzarətindədir.
Baki-xeber.com
