Əhəd Məmmədli: “Yaxın zamanlarda Türkiyədə növbəti referendum keçiriləcək və qardaş ölkənin Avropa Birliyinə üzv olmaq məsələsinə son qoyulacaq”
Türkiyə ilə Avropa Birliyi arasında münasibətlər, demək olar ki, artıq cığırından çıxıb. Son illər ərzində Türkiyədə baş verən siyasi dəyişikliklər Avropa Birliyinə daxil olan ölkələr tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Söhbət konstitusiya dəyişikliyindən, həmçinin, dövlət idarəetmə sisteminin köklü şəkildə yenilənməsindən gedir.
Belə olan təqdirdə, Türkiyənin beynəlxalq rolunun artması, müstəqil siyasət yürütməsi Avropa Birliyinə daxil olan ölkəri çox narahat edir və bu o deməkdir ki, bundan sonrakı dövrdə Avropa Birliyi tərəfindən Türkiyə əleyhinə təzyiqlərin dərinləşməsi gözlənilən idi. Lakin göstərilən təzyiqlərə qarşı rəsmi Ankara da müəyyən təsir üsullarından istifadə edir. Belə ki, bu il Ankarada keçirilən toplantıların birində Türkiyə prezidenti R.T. Ərdoğan Türkiyənin Avropa Birliyinə üzv olması üçün on illərlə gözləməsini kəskin şəkildə tənqid edib və bu vəziyyətin davam etdirilməsinin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb. Eyni zamanda Ərdoğan bildirib ki, bəzi Avropa ölkələri Ankara əleyhinə düşmənçilik mövqeyinə son qoymalı, Avropa siyasətçiləri öz yanlış davranışlarını anlamalı və yanlış yoldan qayıtmalıdırlar.
Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Donald Tusk isə deyib ki, gələcəkdə də Türkiyənin Avropa Birliyinə qəbulu istisnadır. Nədir bu münasibət?
Politoloq Əhəd Məmmədlinin sözlərinə görə, yaxın zamanlarda bu məsələyə rəsmi şəkildə aydınlıq gətiriləcəyi gözlənir: “Türkiyə-Avropa Birliyi münasibətləri artıq bərabərhüquqlu münasibətlər dövrünə keçməkdədir. Bu da Avropanı çox qıcıqlandırır. Artıq Avropa Birliyinin qarşısında yalvaran, boynubükük, kasıb Türkiyə durmur. Qarşılarında güclü, ildən-ilə varlanan, öz ayaqları üstündə möhkəm dayana bilən Türkiyə var. Çox güman ki, yaxın zamanlarda Türkiyədə növbəti referendum keçiriləcək və qardaş ölkənin Avropa Birliyinə üzv olmaq məsələsinə son qoyulacaq. Artıq Türkiyə buna işarə edib və nəhayət, özü bu məsələyə son qoyacaq. Sonrakı dönəmdə isə Avropa ölkələri ilə ancaq ikitərəfli, tamhüquqlu münasibətlər qurulacaq. Türkiyə güclü dövlətdir və güclü dövlətlər daim öz siyasi-iqtisadi maraqlarını Qərb, Şərq və digər regionlarda da axtarıb tapmağa can atırlar. Avropa rəsmiləri bunu bildikləri üçün belə açıqlama ilə çıxış edirlər.
Türkiyənin indiki məqamda Avrasiya İttifaqına daxil olması hələ inandırıcı deyil. Ümumiyyətlə, bundan sonra Türkiyənin lider olmadığı hansısa ittifaqa daxil olmasını gözləmirəm. Türkiyə-Rusiya münasibətləri siyasi-iqtisadi maraqlara söykənən bərabərhüquqlu münasibətlərdir. Bu münasibətlər daha da genişlənə bilər. Türkiyənin Avrasiya İttifaqına üzvlük məsələsi indiki şəraitdə real görünmür. Ona görə ki, bu məsələdə Türkiyənin diplomatik münasibətləri olmayan Ermənistan var. Türkiyənin Avrasiya İttifaqına üzv olması üçün Ermənistanla problemlərini də həll etməlidir. Hazırda isə bu mümkün görünmür”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
