Hüseyn İbrahimov: “Belə bir vəziyyətdə Tramp məcburdur ki, atəşkəsi uzatsın”
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Pakistanın xahişi ilə İranla atəşkəs müddətini uzadacağını açıqlayıb. Bununla belə, o, ABŞ-ın Hörmüz boğazının blokadasının davam edəcəyini əlavə edib.
Tramp İranla atəşkəs rejimini qeyri-müəyyən müddətə qədər uzadıb. O, Tehranın sülh şərtlərini Vaşinqtona təqdim edənə qədər atəşkəsin qüvvədə qalacağını bildirib. ABŞ prezidenti sosial media hesabı olan Truth Social-da yazıb: “Təəccüblü deyil ki, İran hökuməti daxilində ciddi fikir ayrılıqları səbəbindən və feldmarşal Asim Munirin və Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərifin xahişi ilə bizdən İran liderləri və nümayəndələri vahid təklif irəli sürənə qədər İrana zərbələrimizi dayandırmağımız istənilib”.
Qeyd edək ki, hazırkı atəşkəs 22 apreldə başa çatmalı idi.
Trampın deməyindən belə çıxdı ki, İran xahiş edib. Yəni Tehranın təklifləri olana qədər atəşkəs olsun. Tramp belə təəssürat yaradır ki, atəşkəsin uzadılması İranın müraciəti, istəyi ilə olub. Üstəlik, guya İran yeni təkliflər verəcək. O baxımdan, Trampın bu fikirləri nə dərəcədə doğrudur? Buna inanmaq olarmı?
Bu arada İran tərəfi Trampın atəşkəslə bağlı dediklərini inkar edib. Yəni bununla bağlı İran ABŞ-dan hansısa xahiş etməyib.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən İdarəçilik Akademiyasının müəllimi, sosioloq Hüseyn İbrahimovun fikrincə, Tramp atəşkəsdə maraqlı olmasaydı, onun müddətini uzatmazdı: “Ona görə ki, 40 günlük müharibə Birləşmiş Ştatların gözləntilərini doğrultmadı. Vaşinqton hesab edirdi ki, İran hava zərbələrinə duruş gətirməyəcək. Həmçinin zərbələrdən sonra əhali molla rejiminə qarşı qalxacaq. Çünki ötən ilin sonlarında İranda bir sıra etiraz nümayişləri, güc qurumları ilə toqquşmalar oldu. Ancaq ABŞ-ın gözləntiləri özünü doğrultmadı. Tam əksinə, müharibə zamanı əhali rejimin ətrafında birləşdi. Üstəlik, məlum oldu ki, İran raket arsenalının əhəmiyyətli hissəsini qoruya bilib. Ən önəmli məqam o oldu ki, bu müharibədə İran ABŞ-ın F-35 təyyarəsini vura bildi. Tramp onsuz da quru əməliyyatlarında maraqlı deyil. Bunun çox ciddi risklər yaradacağını və böyük xərc tələb etdiyini bilir. Üstəlik, noyabrda ABŞ Konqresinə aralıq seçkilər keçiriləcək və çox güman ki, Respublikaçılar Partiyası uduzacaq. Başqa bir tərəfdən, İranla müharibədə NATO dövlətləri ABŞ-a dəstək vermədilər. Bu, Trampın nüfuzuna zərbə oldu. İndi elə bir vəziyyət yaranıb ki, sanki ABŞ tələyə düşüb. ABŞ-ın əsas rəqibləri olan Çinlə Rusiya da maraqlıdırlar ki, Birləşmiş Ştatlar Körfəzdəki bataqlıqdan çıxa bilməsin. Xüsusən Rusiya yaranan qeyri-müəyyənlikdən çox məmnun görünür. Çünki bu, həm Ukraynaya olan diqqəti azaldır, həm də neftin qiymətinin qalxmasına öz təsirini göstərir. Belə bir vəziyyətdə Tramp məcburdur ki, atəşkəsi uzatsın”.
Vidadi ORDAHALLI
