İlham Əhmədov: “Eyni problemlər hər il təkrarlanır, vurğulanan hər dəfə də eyni problemlərdir”
Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) martın 9-da tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə keçirdiyi buraxılış imtahanı ilə bağlı narazılıqlar, iradlar hələ də davam edir. Abitiriyentlər, valideynlər, hətta müəllimlər, mütəxəssislər də sualların çətin olduğunu deyirlər. Neçə gündür ki, sosial şəbəkələrdə və mətbuatda bununla əlaqədar narazılıqlar qeyd olunur. Əksər mütəxəssislər hesab edir ki, buraxılış imtahanının bu qədər çətin olması, qəlizləşdirilməsi heç cür başadüşülən deyil. Valideynlər bununla DİM-in nə etmək istədiyini, məqsədinin nə olduğunu anlamadıqlarını deyirlər. Mətbuatda gedən rəylərdən aydın olur ki, müəllimlər də sualların qəliz, vaxtaparan və uzun olduğunu bildirirlər. DİM-in sualları niyə bu şəkildə qəliz qoyduğu müəllimlərin özlərini heç də valideynlərdən az narahat etmir. Mətbuatda gedən yazılardan birində qeyd olunur ki, 700 müəllimin olduğu ortaq qruplarda müəllimlər belə narazılıq edir ki, suallar çətindir, qrammatika ilə bağlı suallar çoxdur, mətnlər uzundur. Hər il mətnlər daha da uzun tərtib edilir, ancaq imtahanın müddəti artırılmır.
Abituriyentlər sualların çətinliyindən yox, vaxt aparmasından narazılıq edir. Məntiqi sual, uzun mətn vaxt aparır və bu da zamanı daraldır. Abituriyentin həyacanını artırır. Bu fikirlər mediada yer alıb.
Haqlı olaraq qeyd olunur ki, əslində ali məktəbə daxil olmağı asanlaşdırmaq və oxumaq prosesini isə çətinləşdirmək daha məqsədəuyğun olardı. Çünki xarici təcrübə bu variantın daha optimal və xeyirli olduğunu göstərir. Yəni dünya ölkələrində ali məktəbə daxil olmaq asan olur, qəbul olunanların oxuması çətinləşir, bir ali məktəbə yüz nəfər daxil olursa bəzən onun çox az hissəsi məzun ola bilir. Bizdə də bu üsulun tətbiq olunması arzuolunandır.
Bizdə isə proses əksinə gedir və suallar ili ildən daha da qəlizləşdirilir.
Təhsil eksperti İlham Əhmədov baki-xeber.com-a bildirdi ki, narazılıq hər il olur. “Belə narazılıqlar hər il olur. Bu il daha çox narazılıq var. Eyni problemlər hər il təkrarlanır, vurğulanan hər dəfə də eyni problemlərdir. Burada əsas məsələ sualların asan ya çətin, proqrama uyğun ya proqramdan kənar olması deyil. Məncə, bu durum, daha ciddidir, bu ölkədə təhsil siyasətinin mükəmməl olmaması ilə əlaqədardır. İmtahan sualları ilə əlaqədar detalları fənn müəllimləri izah edə bilər, amma indi bu prinsipial deyil. Elm və Təhsil Nazirliyi (ETN) və DİM sinxron işləməlidir, vahid təhsil siyasəti olmalıdır. Mən daha çox ETN-i günahkar görürəm. Dərsliklər bərbad, tədris prosesi məktəblərdə pozulub, repetitorluq kütləvilşib v.sair. Məktəb öz funksionallığını itirib”.
İ.Əhmədovun fikrincə, son on üç ildə qeyri- peşəkar insanların təhsil sisteminə rəhbərliyi təhsili böhran halına gətirib. “Hesab edirəm ki, DİM daha mütəşəkkil və peşəkar kadrlardan ibarətdir. Təhsildə ciddi islahatlar olmalıdır. Təhsildə 1 il islahatın səhv aparılması, təhsili 5 il, ölkəni 10 il geri atır. Bizdə isə təhsil islahatları 20 ildir səhv yoldadır. Ən pisi isə ETN təhsil ictimaiyyətini eşitmək istəmir, intellektual müzakirədən qaçır. ETN-nin belə səriştəsiz və özündən çox razı fəaliyyəti gənclərimizə, ölkənin gələcəyinə problemlər yaradacaq”-deyə İ.Əhmədov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
