Ukraynada mövcud vəziyyətin təhlili yeni maraqlı situasiyanı üzə çıxarır. Belə bəlli olur ki, mərmi, xüsusən də artilleriya mərmisinin istehsalı sahısində Qərb Rusiya ilə yarışı uduzur.
Elə bunlar fonunda Ukrayna Ali Radasının deputatı Aleksandra Ustinova bildirir ki, sursat çatışmazlığı səbəbindən Ukrayna müdafiəyə keçid üçün üç istehkam xətti yaratmağa hazırlaşır: "Silah yoxdursa, biz artıq istehkamlar hazırlayırıq - üç xətt üzrə istehkam... Xüsusən qışda müdafiə müharibəsinə keçəcəyik".
Ustinova əlavə edib ki, dünyada mərmi tükənmək üzrədir. Onun sözlərinə görə, ABŞ və Avropa qüvvələrini birləşdirsə belə, Rusiya qədər sursat istehsal edə bilməzlər. ABŞ-ın Müharibə Tədqiqatları İnstitutunun ekspertləri Ukrayna müharibəsi meydanındakı vəziyyət barədə son hesabatlarında yazırlar ki, Qərb yardımlarının azalması Rusiya ordususunun irəliləməsinə münbit zəmin yaradır: "Artıq Rusiya qüvvələri Avdeyevka istiqamətində irəliləyərək dəmir yolunun arxasındakı Stepnoye kəndi həndəvərində mövqeləri ələ keçiriblər". Bununla yanaşı, qurum Qərbin Kiyevə yardımı dayanacağı təqdirdə Rusiyanın bütün Ukrayna ərazisini işğal edəcəyi halda nələrin ola biləcyinin hipotetik ssenarisini verib. Ekspertlərin fikrincə, bu halda Rusiya Ukraynanın qərbində - Polşa, Slovakiya, Rumıniya və Macarıstanla sərhəddə hərbi bazalar qura bilər. Qeyd edilir ki, bu, Moskvaya 1-ci tank ordusu da daxil, əhəmiyyətli ehtiyatlarla dəstəklənən ən azı 8 diviziya ilə NATO-ya üzv bir və ya bir neçə ölkənin üzərinə mexanikləşdirilmiş hücum həyata keçirmək imkanı verərdi. Ekspertlər bunu da bildirir ki, bu halda Rusiya qoşunlarını S-300, S-400 və S-500 zenit-raket qurğularından ibarət sıx hava hücumundan müdafiə sistemləri qoruya bilərdi. Müharibə Tədqiqatları İnstitutunun təhlilçiləri bu qənaətdədirlər ki, NATO belə təqdirdə hazırda Avropada olan qüvvələrlə Rusiya ordusunun hücumundan qoruna bilməzdi. Bu isə o deməkdir ki, ABŞ Avropa qitəsinə əhəmiyyətli sayda əsgər və aviasiya vasitələri gətirməli olardı. Ekspertlər düşünür ki, hadisələrin belə inkişafı ABŞ-ı Tayvanı Çinin mümkün hücumundan qorumaq imkanından məhrum edərdi. Ukrayna üçün çoxmilyardlıq hərbi yardım paketinin Konqresdə ilişib qaldığı bir vaxtda, Birləşmiş Ştatlar və onun müttəfiqləri belə bir yardım olmadan Kiyevin bu müharibədəki məğlubiyyətinin mümkünlüyünü qiymətləndirirlər. ABŞ-ın vəzifəli hərbi rəsmilərindən biri CNN telekanalına deyib: "Bizimlə birlikdə uğura qarantiya yoxdur, lakin bizsiz onların məğlubiyyəti qaçılmazdır". Hazırda Qərbin ən böyük narahatlığı Ukraynanın şərqdə və cənubdakı əks-hücum əməliyyatlarının taleyidir. Avropalı diplomatlardan biri bildirib ki, ABŞ-ın dəstəyi olmadan ukraynalıların cəbhədə əldə etdiyi kiçik irəliləyişi qoruyub saxlamaq mümkün olmayacaq. "Associated Press" agentliyi isə yazır ki, ABŞ administrasiyasının Ukraynaya maliyyə dəstəyi üçün imkanlarının tükəndiyi bildirilsə də, Ağ Ev Konqreslə Kiyevə hərbi yardım haqqında qanunun qəbulu üçün danışıqları davam etdirir. Amma hələ də nəticə yoxdur.
Bunlar fonunda CNN-in Ukrayna olayları ilə bağlı məqaləsində vurğulanır ki, prezident Volodimir Zelenski həqiqətən Qərb ölkələrinə son səfərində dəhşətli bir həftə keçirib. Onun komandası Aİ-yə daxil olmaq üzrə danışıqlara başlamaq qərarından sonra qələbəni elan etsə də, üzvlük üçün müharibə Kiyevin qələbəsi ilə başa çatmalıdır. Ancaq bunların heç birinə hazırda zəmanət verilmir. Məqalədə Zelenskinin Ukraynaya kömək istəməsi üçün ABŞ-a səfəri mövzusuna da toxunulub: "ABŞ və AB-nin maddi dəstəyi olmasa və ya onlardan biri maliyyə dəstəyini dayandırsa, çox güman ki, yaxın iki ildə Ukraynanın böyük hissəsi Rusiyanın işğalı altına düşəcək". Almaniyanın "Bild" nəşri isə qeyd edir ki, Qərb yardımlarının azalmasından istifadə edən Rusiya Ukraynada bütün cəbhə xətti boyunca hücumları gücləndirib: "Rusiya Silahlı Qüvvələri Oskol çayına çatmaq istəyir. Xerson vilayətində Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Krınki kəndi yaxınlığındakı mövqelərinə hücumlar həyata keçirilir. Zaporojye bölgəsində isə rus qoşunları ukraynalıların yay əks-hücumları zamanı geri qaytardıqları ərazilər uğrunda mübarizəni davam etdirir. Donetskdə Avdeyevka uğrunda mübarizə də davam edir. Rusiya Silahlı Qüvvələri Ukrayna ordusunun bir neçə mövqeyini ələ keçirib". Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bu fonda bir sıra Qərb ölkələrinin liderlərinin Ukrayna məsələsini və Avropanın təhlükəsizliyini müzakirə etmək üçün görüşmək təklifləri ilə Moskvaya dəfələrlə siqnallar göndərdiyini bildirib. Lavrovun sözlərinə görə, Qərbin Ukraynada başlatdığı müharibənin dalana dirəndiyini anlamağın vaxtı çatıb: "ABŞ və Avropa ölkələri artıq ümidlərini doğrultmayan Kiyev üçün pul tapmaqda çətinliklər yaşayır. Ukrayna açıq şəkildə ümidləri doğrultmadı". Xatırladaq ki, Ukrayna bu ilin iyunundan əks-hücum əməliyyatları keçirir. Rəsmi Kiyevin mövqeyinə görə, Ukraynanın ərazi bütövlüyü tam təmin olunmadan müharibə başa çatmayacaq. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski daha əvvəl bildirmişdi ki, Qərb dəstəyi dayandırsa, ölkəsi geri çəkiləcək. Zelenski əks-hücum əməliyyatının uğursuz olduğunu etiraf edib. Rusiya prezidenti Vladimir Putin də bəyan edib ki, ölkəsi Moskvada məqsədlərinə çatacaq. O, ABŞ-ın da bu məsələdə mövqeyinə toxunub: "Vaşinqton Moskva ilə hesablaşmalı və ümumi dil axtarmalı olacaq. Çünki bizi nəzərə almalı olacaqlar".
Tahir TAĞIYEV
