Regionun lider dövləti statusunu daşıyan Azərbaycan beynəlxalq aləmin getdikcə daha çox diqqət mərkəzində yer almağa başlayır. Bu faktor mötəbər beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi məkan kimi də özünü əyani şəkildə göstərir.
Bu tədbirlər vasitəsilə, həmçinin, Azərbaycan öz inkişafını, uğurlarını dünyaya təqdim edir. Cənubi Qafqaz regionundakı əhəmiyyətli ərazi, geostrateji və geoiqtisadi üstünlüklərindən maksimum faydalı Azərbaycan müxtəlif ölkələr və beynəlxalq təşkilatlarla səmərəli əməkdaşlıq qurub.
Sivilizasiyaların kəsişdiyi məkanda yerləşən, mədəniyyətlərarası dialoqa töhfələrini əsirgəməyən ölkəmizin fəaliyyəti beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilir. Elə bundan irəli gəlir ki, BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyası - COP29 gələn il Azərbaycanda keçiriləcək. Qeyd edək ki, bununla bağlı qərar COP28-in dekabrın 11–də keçirilən plenar iclasında verilib. COP-a ev sahibliyi, bir qayda olaraq, BMT-nin beş regional qrupu arasında rotasiya edir. Hər regional qrup üzvlərindən bu konfransı təşkil edəcək bir ölkəni irəli sürmək üçün konsensusla qərar qəbul etməlidir. 2024-cü il COP29-a ev sahibliyi etmək növbəsi Şərqi Avropa regional qrupuna düşür. Sözügedən qrupa daxil olan ölkəmiz konfransın Azərbaycanda keçirilməsini təklif edib. Azərbaycanla yanaşı, Ermənistan və Bolqarıstan da öz namizədliklərini irəli sürüb. 2023-cü il dekabrın 7-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası və Ermənistan Baş nazirinin Aparatı arasında aparılmış birbaşa danışıqların nəticəsi olaraq verilmiş birgə bəyanatda Ermənistan Azərbaycanın xeyrinə öz namizədliyini geri çəkib. Bundan sonra Bolqarıstan da eyni addımı atıb. Beynəlxalq miqyasda nəzərə alınır ki, Ölkəmiz qlobal xarakterli mötəbər tədbirləri yüksək səviyyədə təşkil etmək bacarığını dəfələrlə nümayiş etdirib. Bu fonda Azərbaycanın dünyanın ən böyük və mühüm dövlətlərarası tədbirlərindən biri olan COP29-a 2024-cü ildə ev sahibliyi etməsi üçün seçilməsi ölkənin növbəti təntənəli qələbəsidir. Hesab olunur ki, 2023-cü il Azərbaycanın öz suverenliyini tam bərpa etməsi ilə tariximizə qızıl hərflərlə yazıldı. Bu möhtəşəm ili ölkə növbəti qələbə ilə yekunlaşdırır. Qeyd edək ki, Azərbaycan BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasına tərəf olmaqla qlobal iqlim dəyişmələrinə qarşı mübarizəyə qoşulub. Ölkəmiz 1990-cı illə müqayisədə 2030-cu ilə qədər istixana qazlarının miqdarının 35 faiz azaldılmasını hədəfləyir. 2030-cu ildən sonra isə daha iddialı hədəf müəyyən edilib ki, bu da 2050-ci ilə qədər istixana qazlarının miqdarının 40 faiz azaldılmasından ibarətdir. İşğaldan azad edilmiş torpaqlar "yaşıl enerji" zonası elan edilib. Bu ərazilərin 2050-ci ilədək "Netto sıfır emissiya" zonasına çevrilməsi nəzərdə tutulur.
Məlumat üçün onu da qeyd edək ki, BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasına Tərəflərin Konfransı – COP Konvensiyasının ali qərar qəbul edən orqanıdır. Katibliyi Bonnda yerləşir. Hər il dünyanın hər yerindən hökumət nümayəndələri COP-da toplaşaraq iqlim dəyişmələrinin qarşısının alınması və fəsadlarının aradan qaldırılması istiqamətində birgə səylər göstərmək üçün çağırışlar edir. COP-un ilk toplantısı 1995-ci ildə Berlin şəhərində keçirilib. Ukkraynalı politoloq Oleksiy Buryaçenko bildirir ki, Azərbaycanın 2024-cü ildə COP29 iqlim sammitinə ev sahibliyi etməsi mühüm hadisədir. Bu, Azərbaycan diplomatiyasının növbəti qələbəsidir. O qeyd edir ki, həm Bolqarıstanla, həm də Ermənistanla razılığa gəlinməsinə müvəffəq olunması böyük siyasi uğurdur: "Bolqarıstan Azərbaycanın xeyrinə ərizəsini geri götürdü. Bundan sonra doğrudan da diplomatik sıçrayış baş verdi. Ermənistanla Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşması nəticəsində Ermənistan da öz ərizəsini Azərbaycanın xeyrinə geri götürdü. Bu, geosiyasi əhəmiyyət kəsb edən hadisədir". Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın işi asan olmayacaq, çünki adətən bu cür nüfuzlu beynəlxalq tədbirlərə bir il ərzində elə hazırlaşmaq lazımdır ki, çoxlu sayda nümayəndələr iştirak edə bilsin: "Amma mən Azərbaycanın bu işin öhdəsindən gələcəyinə dərindən əminəm. Azərbaycanın belə bir mötəbər tədbirin ən yüksək səviyyədə keçirilməsi üçün bütün resursları, imkanları var". Şübhə yoxdur ki, Azərbaycan COP29-a uğurla ev sahibliyi edəcək. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, 2012-ci ildə Azərbaycanda Avroviziya mahnı müsabiqəsi keçirilib. 2015-ci ildə Azərbaycanda Birinci Avropa Oyunları keçirildi. Beləliklə, ölkə daha bir tarixi hadisəyə ev sahibliyi etdi. 2017-ci ildə Azərbaycan daha bir beynəlxalq idman yarışına - IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarını yüksək səviyyədə təşkil etdi. 2022-ci ildə Bakıda "Texnofest" festivalı, bu ilin oktyabr ayında 74-cü Beynəlxalq Astronavtika Konqresi baş tutdu. Bundan başqa, bir neçə ildir Azərbaycanda Formula-1 yarışları keçirilir. Hər beynəlxalq tədbirin təşkili Azərbaycanın nüfuzunu bir az da artırır. Qeyd edək ki, hər bir beynəlxalq tədbirlə əlaqədar gələn qonaqlar ölkəmizlə əyani tanış olur və Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasında vasitəçilik edirlər. Bundan başqa, bu kimi beynəlxalq səviyyəli tədbirlər iqtisadi inkişafa da təkan verir. Belə ki, gələn hər bir qonaq ölkədə yatırımlar üçün əlverişli şəraitin və imkanların olmasını əyani görür.
Samirə SƏFƏROVA
