Dekabrın 6-da ADA Universitetində Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə ADA Universitetinin və Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı ilə "Qarabağ: 30 ildən sonra evə dönüş. Nailiyyətlər və çətinliklər" Forumu keçirilib.
Tədbirdə 30 ölkəni təmsil edən 60 xarici ekspert iştirak edib.
"Biz suverenliyimizi iki il yarım bundan əvvəl bərpa edəndə gördük ki, Qarabağda böyük həcmdə çoxsaylı erməni kontingenti var və onlar heç bir beynəlxalq hüququn prinsiplərinə məhəl qoymurdular.
Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev adıçəkilən Forumda səsləndirib.
"Biz ümid edirdik ki, bu məsələ öz həllini tapacaq. Biz dərk edirdik ki, bu anormal vəziyyətdir və İkinci Qarabağ müharibəsi bitəndən sonra bizim mövqeyimiz aydın idi. Qarabağda yaşayan insanların iki seçimi var - onlar ya Azərbaycan vətəndaşları olurlar və onların bütün hüquqi çərçivələri yaradılır və ya yaşayış üçün digər yerləri seçirlər. Bunun başqa yolu yox idi", - dövlət başçısı vurğulayıb.
Prezident deyib ki, çoxsaylı müraciətlərə baxmayaraq, separatçıların ldierləri təslim olmadılar: "Onlar buraya gəlmək istəyirdilər və bizi hədələyirdilər ki, tank üzərində gələcəklər Azərbaycana, Bakıya. Bu gün isə Azərbaycanda mühakimə olunmağı və bizim ədliyyə sisteminin yekun qərarını gözləyirlər".
Dövlət başçısı bildirib ki, ümid edirdik, Qarabağ ermənilərinin nümayəndələri ilə təmaslar qura biləcəyik. "Lakin təəssüflər olsun ki, orada hakimiyyəti bir növ inhisarçılığa götürmüş insanlar buna imkan vermədi. Bundan əlavə, sentyabr ayında iki hadisə baş verdi ki, bu bizim üçün qırmızı xəttin keçilməsi demək idi. Birincisi, Ermənistan baş nazirinin dırnaqarası "Dağlıq Qarabağ Respublikası"nın müstəqilliyi münasibətilə təbriki, bu, tamamilə Ermənistan baş nazirinin dediyi və imzaladığı sənədlə ziddiyyət təşkil edirdi. Çünki ötən ilin oktyabrında Ermənistan və onun baş naziri rəsmi olaraq Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanımışdı. Bundan sonra eyni ruhda olan çoxsaylı bəyanatlardan sonra separatçılara təbrik məktubunun göndərilməsi tamamilə qəbuledilməz idi bizim üçün və çox ziddiyyətli bir hərəkət idi" - o deyib.
Prezident çıxışında onu da diqqətə çatdırıb ki, Antiterror tədbirləri nəticəsində mülki infrastruktur və dinc əhali arasında heç bir itki olmayıb.
"Azərbaycan bütün məsələləri BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə uyğun olaraq həll edib"- deyən dövlət başçısı təəssüflə bildirib ki, hazırda biz tərəfdaş hesab etdiyimiz bəzi ölkələrlə müəyyən anlaşılmazlıq yaşayırıq.
"Biz regiona sülhü artıq gətirmişik" - Prezident deyib.
Prezident Əliyev çıxışında Qarabağda erməni sakinlər üçün yaradılan şəraitdən də danışıb.
Dövlət başçısı bildirib ki, indi Qarabağda elektron portal fəaliyyət göstərir. Artıq Qarabağ ermənilərinin bir neçəsindən müraciət qəbul olunub. Bəziləri qalmaq istəyir, orada yaşayırlar.
"Cənab Borrelin son bəyanatları çox qeyri-səmərəsizdir. Dünən o bir bəyanat verib ki, Qarabağı 150 min erməni tərk edibdir. Bu tamamilə yanlış bəyanatdır".
Bunu da Prezident İlham Əliyev Forumdakı çıxışında deyib.
Prezident İlham Əliyev bu cür təcrübəli avropalı diplomatın yalan danışdığından təəssüfləndiyini dilə gətirib:
"Mən təəssüf edirəm ki, bu cür təcrübəli təcrübəli avropalı diplomat yalan danışır. Hətta ermənilərin özləri etiraf edirlər ki, 100 min insan Qarabağı tərk edib, 150 min deyil. Yəni cənab Borrel bu cür davam etsə, bir aydan sonra 200 min adam deyəcək? Ola bilər ki, müəyyən yuxular görür cənab Borrel…" – o deyib.
Prezident onu da deyib ki, Ermənistanda revanşizm cəhdlərinin olmayacağı ilə bağlı Azərbaycana qəti şəkildə qarantiya lazımdır: "İstərdik ki, iki ölkə arasında, ümumiyyətlə müharibə olmasın, bununla bağlı qarantiya olsun".
Ermənistanın beş məlum prinsipi qəbul etməyə yaxın olduğunu ifadə edən Prezident iki ölkə arasında imzalanacaq sülh sazişinin beynəlxalq ekspertlər tərəfindən də lazımi şəkildə araşdırılmalı olduğunu deyib.
Dövlət başçısı deyib ki, təəssüflər olsun, Avropada liderlər arasında Borrel, Metsola kimi populist insanlar var.
"Ancaq ümumilikdə Avropa Komissiyası haqqında danışanda, bizim çox gözəl münasibətlərimiz var. Biz buna böyük əhəmiyyət veririk, onlar strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu, təkcə enerji və qaz-neft sahəsini əhatə etmir. Tezliklə hidrogen sahəsində əməkdaşlıq edəcəyik. Bilirsiniz ki, Gürcüstan, Azərbaycan, Rumıniya və Macarıstanı bağlayan bir layihə olacaq. Yəni oyun qaydalarında böyük dəyişiklik olacaq və bu, artıq icra prosesindədir", - dövlət başçısı vurğulayıb.
Prezident Qarabağda basdırılmış minalar probleminə də toxunub, "Bundan başqa bizim üçün hər hansı bir maneə yoxdur" - o deyib.
Dövlət başçısı Azərbaycanın xarici siyasət konsepsiyasında Avropa İttifaqının üzvü olmağı hədəfləmədiyini də bildirib: "Bu çox praqmatik yanaşmadır, çünki bizi heç vaxt qəbul etməyəcəklər. Bunun səbəbi də bəllidir".
Prezident çıxışında Qranada görüşünə getməməsinin səbəblərini də açıb. Makron, Mişel və Paşinyanla Praqada keçirilən görüşü müsbət qiymətləndirən dövlət başçısı Paşinyanın Qarabağı Azərbaycanın hissəsi kimi tanıdığını, sonra başqa bəyanatla çıxış etdiyini xatırladıb: "…Biz rəsmən bəyan etdik, artıq düzgün, yaxud münasib hesab etmirik ki, Fransanın hər hansı bir nümayəndəsi Ermənistanla Azərbaycan arasında normallaşma prosesində iştirak etsin. Buna görə, bu məxsusi səbəbə görə mən Qranadaya getmədim".
Dövlət başçısı bildirib ki, əgər gedən ermənilər Azərbaycana qayıdacaqlarsa, bu, ölkəmizin qanunları çərçivəsində həyata keçiriləcək.
Azərbaycanlıların Ermənistan ərazisinə qayıtması məsələsindən də danışan Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, Ermənistan tərəfi də ən azı eyni yanaşma sərgiləməlidir.
Dövlət başçısı onu da deyib ki, biz artıq Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bəyanatlarla deyil, imza ilə təsdiqlənməsini gözləyirik.
Prezident deyib ki, Avropa Parlamentində bəziləri özünü manyak kimi aparır. "Çünki onların anti-Azərbaycan hissləri və bəyanatları insanın normal psixoloji statusundan kənara çıxır. Mən maksimal dərəcədə diplomatik lüğətdən istifadə etmək istəyirəm. Biz nə edə bilərik? Onlar 10-dan çox anti-Azərbaycan qətnamə qəbul ediblər. Biri çox, biri az. Bu, bizim üçün elə bir vacib deyil. Biz buna təəssüf edirik. Sadəcə, onu bəyan edə bilərik ki, biz bunu Avropa İttifaqının üzvlərinin hamısına şamil etmirik"
Prezident diqqətə çatdırıb ki, Ermənistan özünü Azərbaycanla bütün kommunikasiyaların açılmasından məhrum edir. "Azərbaycandan Naxçıvana asan çıxış olmalıdır, bu bizim legitim hüququmuzdur"- o deyib.
"Müharibədən sonra Qarabağa minaların necə daşınması ilə bağlı sual açıq qalır". Bunu da Prezident İlham Əliyev Forumdakı çıxışında deyib: "Minaların təxminən bir milyona yaxın olduğunu zənn edirik. Onlar bizə təxminən 400 min mina ilə bağlı xəritələr veriblər. Lakin o xəritələrin dəqiqliyi tam deyil".
"Ermənistan yaxşı qonşu olarsa, öz suverenliyini qoruyub saxlaya bilər" - deyən Prezident "Ermənistan öz tərəfindən iradəsini bildirməlidir. Bu, sülh üçün ilk şərtdir", - deyə əlavə edib.
