Yeni Kaledoniyada baş verən hadisələr Azərbaycanın Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı apardığı mübarizənin artıq öz səmərəsini verməkdə olduğunu göstərir. Belə ki, Yeni Kaledoniyanın paytaxtı Numea şəhərində Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı etiraz aksiyası keçirilib. Aksiyada 10 min nəfər iştirak edib.
Sosialist və Milli KANAK Azadlığı Cəbhəsi tərəfindən təşkil edilən aksiyanın iştirakçıları Fransanın müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı şüarlar səsləndirib, müstəqillik tələb ediblər. İştirakçılar, Azərbaycan da daxil olmaqla, 3 bayraq - BMT və Yeni Kaledoniyanın bayraqlarını aksiya zamanı qaldırıb. Onlar Azərbaycanın dövlət atributunu ön cərgədə daşıyıb, tribunaya sancıblar. Polis başqa ölkənin bayrağının dalğalandırılma səbəbini soruşduqda etirazçılar bildiriblər ki, Azərbaycan hər zaman onların yanındadır, neokolonializmlə mübarizəyə dəstək olur. Bunlar fonunda Numea şəhərində Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı etiraz aksiyasında Fransa polisi Azərbaycanın Bayrağının qaldırılmasının qarşısını almağa cəhd göstərib. Fransız polisi aksiya iştirakçılarından Azərbaycan Bayrağını yığışdırmağı tələb edib. Lakin aksiyanın təşkilatçıları polisin tələbinə məhəl qoymayıb, bildiriblər ki, Azərbaycan onların dostudur, haqlı mübarizələrində onlara dəstək verir, odur ki, müstəqillik aksiyasında Azərbaycanın Bayrağını qaldırıblar. Nəticədə aksiyada Azərbaycan Bayrağı yığışdırılmayıb. Qeyd edək ki, Yeni Kaledoniya paytaxtında Fransaya qarşı etiraz aksiyasında ilk dəfə Azərbaycan Bayrağı dalğalandırılıb. Qeyd edək ki, noyabrın 21-də Bakıda Qoşulmama Hərəkatının Bakı Təşəbbüs Qrupunun təşkilatçılığı ilə "Dekolonizasiya: Qadınların gücləndirilməsi və inkişaf" mövzusunda konfrans keçirilib. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev konfrans iştirakçılarına müraciət edərək ölkəmizin Qoşulmama Hərəkatının sədri kimi kolonializmə qarşı mübarizə aparan və azad olmağa çalışan xalqları dəstəklədiyini bildirib: "Bəşəriyyətin kolonializm tarixinin qanlı cinayətlərinin çoxu məhz Fransa tərəfindən törədilmişdir. Afrika, Cənub-Şərqi Asiya, Sakit Okean, Atlantik və Hind Okeanı regionunda, Latın Amerikasında onlarla ölkəni işğal edən, sərvətlərini talan edən, xalqlarını uzun illər əsarətdə saxlayan Fransa həmin ərazilərdə hərbi və bəşəriyyət əleyhinə çoxsaylı cinayətlər törətmişdir, fransız silahlı qüvvələri etnik və dini mənsubiyyətinə görə yüz minlərlə dinc sakini soyqırımına məruz qoymuşdur. Fransanın fəal surətdə məşğul olduğu qul ticarəti insanlığın ən utancverici səhifələrindən biridir. Milyonlarla afrikalı Fransanın qul siyasətinin qurbanı olmuşdur". Burada onu da xatırladaq ki, Bakı Təşəbbüs Qrupu Azərbaycanın sədrlik etdiyi Qoşulmama Hərəkatının Əlaqələndirmə Bürosunun nazirlər toplantısı çərçivəsində 6 iyul 2023-cü ildə Bakıda "Müstəmləkəçiliyin tamamilə aradan qaldırılmasına doğru" adlı konfransın iştirakçıları tərəfindən yaradılıb. Bakı Təşəbbüs Qrupu XXI əsrdə hələ də müstəmləkəçilikdən əziyyət çəkən dünyanın müxtəlif bölgələrində yerləşən xalqların azadlıq uğrunda apardıqları mübarizəyə dəstək verir. Onlardan biri də məhz Yeni Kaledoniyadır.
"Dekolonizasiya: Qadınların gücləndirilməsi və inkişaf" mövzusunda konfransda da bu ölkənn təmsilçiləri yer alıblar. Yeni Kaledoniya Parlamentinin üzvü İzabel Serai Kaloi Bearuni tədbirdə qeyd edib: "1980-ci illərdə ölkəmizin iqtisadi vəziyyəti çox ağır idi. O vaxt ölkəmizdə Fransaya qarşı hərəkat yaranmışdı. Bizim hərəkatın lideri elə o dövrdə öldürülüb. Halbuki, onun ölümü ictimaiyyətə təyyarə qəzası kimi təqdim olunub. Ölkəmiz Fransanın əlində olduğu üçün iqtisadiyyatımız iflic vəziyyətdə idi. Fransa bizim resurslarımızı mənimsəyirdi. Bu isə təbii fəlakətlərə, həmçinin torpaq sürüşmələrinə gətirib çıxarırdı. Beynəlxalq ictimaiyyət buna göz yumurdu". Parlament üzvü yerli əhalinin həyatını yaxşılaşdırmaq istiqamətində heç bir addım atılmadığını diqqətə çatdırıb: "Nəhayət ki, 150 ildən sonra biz Fransadan öz resurslarımızdan istifadə etmək haqqını qazanmışıq". Bu xüsusda o, Azərbaycanın Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı mübarzəsinin artıq öz nəticələrini verməkdə olduğunu da bildirib. Yeni Kaledoniyanın Lifu kommunasının bələdiyyə müşaviri Kayzi Pyer qeyd edir ki, ölkəsi fransız xalqına qarşı deyil, bu ölkənin müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı mübarizə aparır: "Biz fransızlarla mübarizə aparmırıq. Onlara böyük hörmətimiz var. Bu ölkənin müstəmləkəçilik siyasəti bizi qane etmir. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron sələflərindən daha çox müstəmləkəçilik xəttinə sadiqdir". Kanak İşçiləri Həmkarlar İttifaqının xarici məsələlər üzrə koordinatoru Rok Xaokas isə qeyd edir ki, Yeni Kaledoniya Bakı Təşəbbüs Qrupunun fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir: "Ötən ay Bakıda bəyannamə qəbul olunub və növbəti illərdə də biz bu prinsiplərə sadiq olmalıyıq. Biz Azərbaycanın ədalətə nail olmaq üçün siyasi iradəsini görürük". Xatırladaq ki, XXI əsr olmasına baxmayaraq, Fransa hələ də müstəmləkəçilik siyasətini davam etdirir. Şimali Afrika ölkələrində əsrlərlə müsəlmanlara qarşı cinayətlər, qırğınlar törətmiş Fransa təkcə Əlcəzairdə 130 il yüzlərlə müsəlmanın qanını tökərək adını dünya tarixinin ən qəddar dövlətləri sırasına yazdırıb. Bu dövlətin cinayətləri Əlcəzairlə kifayətlənmədi, Burkina-Faso, Benin kimi ölkələrdə də kifayət qədər qəddarlıqlar, qırğınlar törətdi. Dünyanın müxtəlif regionlarında 50-dən artıq dövlətin ərazisini işğal edərək, sərvətlərini talan edərək, xalqlarını uzun illər əsarətdə saxlamış Fransanın törətdiyi vəhşiliklər, habelə insanlıq və bəşəriyyət əleyhinə cinayətlər, eləcə də müharibə cinayətləri bəşər tarixinin qara səhifələridir. Müstəmləkə illərində Fransa silahlı qüvvələri etnik və dini mənsubiyyətinə görə yüz minlərlə dinc sakini kütləvi surətdə qətlə yetirib. Törədilmiş soyqırımı cinayətləri Fransanın siyasi tarixində silinməsi mümkün olmayan qara ləkədir. Azərbaycan bütün bunlara əsl qiymətin verilməsini istəyir.
Tahir TAĞIYEV
