ABŞ-ın dövlət siyasətini bu gün lobbi qruplarının idarə etdiyi görünür. Məlumdur ki, Birləşmiş Ştatların siyasətinə yəhudi, erməni və digər lobbilərin təsir imkanları kifayət qədər böyükdür. Xüsusən də prezident seçkilərində namizədlər bu lobbilərin dəstəyini almağa çalışırlar. Bunun müqabilində müxtəlif öhdəliklər götürürlər.
Dəfələrlə prezident seçkilərində namizədlər erməni diasporuna müəyyən vədlər veriblər, amma prezident olandan sonra verilən vədlərin çoxu arxa plana atılıb. Ancaq nədənsə, Bayden prezident olandan sonra ermənilərin istəklərinə daha həssas yanaşır. O, prezident olandan sonra qondarma "erməni soyqırımı"nı tanıdı. Son vaxtlar ABŞ-ın Azərbaycana yönəlik ədalətsiz mövqeyi də hamıya bəllidir.
Ölkəni erməni və yəhudi lobbisi idarə edirsə, o zaman Birləşmiş Ştatlar müstəqil dövlət sayıla bilərmi?
Sözügedən məsələni "Bakı-Xəbər"ə şərh edən politoloq Elşən Manafov bununla bağlı bir sıra məqamlara aydınlıq gətirdi: "İstər yəhudi, istərsə də erməni lobbiləri ABŞ-daki etnik lobbilər arasinda kifayət qədər aktiv, ciddi maliyyə resurslarina malik qurumlardır. Erməni lobbisi yəhudi lobbisi ilə müqayisədə ABŞ da daha tez, 19-cu əsrin əvvəllərində meydana gəlib. Onlar ABŞ-ın Osmanlı ilə ilk ticarət müqavilələrində vasitəçilik ediblər. Yəhudi lobbisi isə bu ölkədə nisbətən cavandı. Onun rüşeym təşkilatı İsaya Kənan tərəfindən 1951-ci ildə yaradılıb. 5 il sonra yəhudi əsilli bankirlər, iş adamları, siyasətçilər vasitəsilə bu təşkilat tədricən ABŞ-ın Konqresə və Ag Evə ciddi təsir imkanlarına malik qurumuna çevrilir. Hazırda prezident Bayden administrasiyasında 11 kabinet üzvindən 6-sı yəhudidir. Eyni zamanda, bu komanda ermənipərəst mövqeyi ilə də məlumdur. Konqresdə və Ag Evdə erməni diasporasından ciddi maliyyə dəstıyinə malik olan siyasətçilər Ermənistana dəstək, əksinə, Azərbaycanı təhdidə görə lobbi ilə işbirliyində olanlardır. Azərbaycan iqtidarı Konqresdəki yəhudi əsilli senatorlarla əlaqə yarada bilərək, onları bir qayda olaraq erməni diasporasına qarşı yönləndirirdi. Təəssuf ki, son günlər ABŞ siyasətində Azərbaycana qarşi siyasi manipulyasiyalara yəhudi lobbisi ilə bağlı bəzi siyasətçilər də qoşulub. Azərbaycanın ABŞ-dakı bəlli dairələr tərəfindən hədəf alınması, ölkəmizin müstəqil siyasəti, onun regional təhlükəsizlik problemlərinin həllində bölgə dövlətləri ilə həmrəyliyi dəhlizlər və onların perspektiv istifadə halları ilə bağlı məsələlərə milli və suveren hüquqları konteksində yanaşması ilə bağlı mövqeyindən irəli gəlir. ABŞ-ın müstəqil dövlət olması ilə bağlı ən ciddi dəlil isə: birincisi, onun siyasi isteblişmentinin tərkibinin ümumdünya hökuməti tərəfindən müəyyənləşdirilməsi, ikincisi, siyasətinin prioritet istiqamətlərinin yəhudi lobbisi tərəfindən müəyyənləşdirilməsi, üçüncüsü, pul vahidi uzərində sərəncam hüququnun prezidentə deyil, bəlli yəhudi klanlarına aid olmasıdır. Yeri gəlmişkən, amerikan əsilli yəhudilər ABŞ-da əhalinin cəmi 2 faizini təşkil edir".
Vidadi ORDAHALLI
