Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi noyabrın 17-də Ermənistanın Azərbaycana qarşı 10 iddiasından 7-ni rədd edib.
Məhkəmə öz qərarında Azərbaycanın Qarabağ üzərində suverenliyini və ərazi bütövlüyünü təsdiqləyib, Azərbaycanın hərbi və hüquq-mühafizə orqanlarının Qarabağ bölgəsindən çıxarılması ilə bağlı əsassız və gülünc tələbini rədd edib. Həmçinin, qərara əsasən, Azərbaycan hökumətinin Qarabağın erməni sakinləri ilə bağlı artıq bəyan olunmuş siyasəti qəbul edilib. Bu, milli və ya etnik mənşəyindən asılı olmayaraq bütün sakinlərin təhlükəsizliyini və mühafizəsini təmin etmək barədə Azərbaycanın öhdəliyini əhatə edir.
Məhkəmə Ermənistanın BMT agentliklərinin Qarabağ bölgəsinə səfəri və Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi (BQXK) ilə əməkdaşlıq barədə iddiasına əhəmiyyət verməyib, bununla da beynəlxalq təşkilatların bölgəyə girişi ilə bağlı ölkəmizə qarşı bütün iddiaları mahiyyətcə əsassız edib. Həmçinin Məhkəmənin mədəniyyət abidələri və artefaktlar ilə bağlı Ermənistanın iddialarını rədd etməsi Azərbaycanın həyata keçirdiyi müsbət tədbirlərin təsdiqidir.
Bundan başqa, Məhkəmə müvafiq ittihamlarla saxlanılan qanunsuz separatçı rejimlə əlaqəsi olan şəxslərlə bağlı Ermənistanın iddiasını da eyni şəkildə təmin etməyib.
Azərbaycanın İrqi Ayrı-seçkiliyin Bütün Formalarının Ləğv Edilməsi haqqında Beynəlxalq Konvensiya (CERD) öhdəliklərini pozması Məhkəmə tərəfindən təsdiqlənməyib və Ermənistanın bu iddiası da rədd edilib.
Qeyd edildiyi kimi, Ermənistan məhkəmədə Azərbaycana qarşı 10 iddia irəli sürüb, onun 7-ni Beynəlxalq Məhkəmə rədd edib. O cümlədən, Azərbaycan hərbçilərinin və polis qüvvələrinin Xankəndidən çıxarılması ilə bağlı Ermənistanın tələbi rədd edilib, bununla faktiki Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tanınıb və sair.
Məsələ burasındadır ki, dünya media orqanları bu 7 iddianın rədd edilməsini bir yana qoyub erməni mediasının, Ermənistanın mövqeyini müdafiə edən, məhkəmə qərarının əsasən Ermənistana sərf edən maddələrini götürüb onu təbliğ edirlər. Məsələn, Qarabağdan getmiş ermənilərin qaytarılması və sair. Təbii ki, bununla bağlı məhkəmənin hər hansı bir qərar qəbul etməsinə ehtiyac yox idi. Azərbaycan guya ermənilərin qayıtmasını inkar edir, qəbul etmir. Azərbaycan dövləti həmişə deyib ki, erməniləri biz qovmamışıq, nə zaman istəyirlər gəlsinlər qəbul edəcəyik. Bununla bağlı qətnamə qəbul etmək vəziyyəti dəyişmir, qəbul olunmuş o qətnamə də vəziyyətə uyğun deyil.
Erməni mətbuatının və Ermənistana təəssübkeş yanaşan bəzi dünya media orqanlarının Beynəlxalq Məhkəmənin qərarına belə selektiv münasibəti mövcuddur. Azərbaycanın xeyrinə olan maddələrin üstündən keçirlər, ancaq Ermənistana sərf edən bir-iki xırda nüans var ki, onun üstünə düşüb, ondan bərk yapışırlar.
Qeyd edək ki, Beynəlxalq Məhkəmənin Azərbaycanla bağlı çıxardığı bədnam qərar qəzetimizin ötən sayında əməkdaşımızın "Beynəlxalq məhkəmə Ermənistanın iddiası ilə biabırçı qərar verdi" başlıqlı yazısında ciddi tənqid olunub. Yazıda vurğulanır: "Ona görə biabırçı deyilir ki, BMT- nin iki missiyasının Qarabağda sentyabrda apardığı müşahidələr barədə iki hesabatını saya almadı. BMT 2 dəfə belə bəyanat yaymışdı ki, Qarabağda ermənilər heç bir etnik təmizlənməyə məruz qalmayıb. Ancaq məhkəmə sentyabrın 28-də Ermənistanın verdiyi iddia üzrə elə qərar verib ki, BMT-nin hesabatlarını yerə vurub. Məhkəmə qərar verib ki, Azərbaycan ermənilərin Qarabağa qayıtmasına təminat versin, buradan getmək istəyənlərə şərait yaratsın və sair.
Azərbaycan nə zaman ermənilərin qayıdışından imtina edib?! Getmək istəyənlərə də heç bir maneə törədilməyib. Belədə bunu qərara salmağın nə mənasının olduğunu da bilirik. Ermənistan 10 illər sonra bizə qarşı yeni hüquqi iddialara guya əsaslar yaradır. Ən absurdu isə budur ki, Məhkəmə tələb edib, Azərbaycan Qarabağ ermənilərinin mülkiyyət hüquqlarını təsdiqləyən sənədləri qoruyub saxlasın və 8 həftə sonra Məhkəməyə hesabat versin...
Gülməlidi. Qarabağda o mülkiyyət sənədlərini hansı dövlət qurumu verib? Ermənistan, ya qondarma Sarsax dövləti? Məhkəmə tələb edir ki, Azərbaycan ləğv etdiyi separatçı qurumun sənədlərini özü də qanuniləşdirsin...
Belə şeymi olar?!..."
Ermənipərəst media Haaqa məhkəmə qərarına əhatəli reaksiyadan niyə yayındı? Səbəb nədir?
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, Azərbaycanın əldə etdiyi böyük qələbələrdən sonra regionda vəziyyətin bir qədər dəyişməsi, xüsusən də Rusiyanın Cənubi Qafqazda mövqelərinin zəifləməsi və beynəlxalq aləmdə böyük güclərin Cənubi Qafqazda nüfuz uğrunda mübarizəsi Azərbaycana qarşı da mövqeni dəyişib. "Əvvəllər Azərbaycan işğala məruz qalmış bir dövlət idi, insan haqları pozulmuşdu, 1 milyona yaxın məcburi köçkünümüz, qaçqınımız vardı, beynəlxalq təşkilatlar, beynəlxalq məhkəmələr susurdu. Bizim nə qədər mədəni abidələrimiz, şəhərlərimiz, kəndlərimiz dağıdıldı, amma buna reaksiya olmadı. Elə bil ki, dünya Azərbaycanı işğalla barışmağa çağırırdı. Amma elə ki, Azərbaycan beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq öz haqqını müdafiə etdi, ərazi bütövlüyünü bərpa edib öz gücünü göstərdi, vəziyyət dəyişdi"-deyə M.Zülfüqarlı bildirdi.
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, hər zaman bəzi xarici media orqanları Azərbaycana qarşı qərəzli mövqe tutaraq əsassız olaraq Ermənistanın maraqlarını müdafiə edib, hər zaman ermənilərin mövqeyini əks etdirən, onların xeyrinə olan materiallar yayımlayıb. "Gizlin deyil ki, həmişə bəzi dövlətlər, onların nəzarətində olan beynəlxalq təşkilatla və media qurumları Azərbaycanın əleyhinə işləyib. Bizə qarşı çox riyakarlıqlar edilib. Bu gün də o tendensiya davam etdirilir. Beynəlxalq Məhkəmənin Ermənistanın Azərbaycana qarşı irəli sürdüyü 10 iddiadan 7-ni rədd etməsi müsbət haldır. Bunu bu istiqamətdə böyük irəliləyiş hesab etmək olar ki, artıq Azərbaycanın mövqeyi qəbul edilir. Beynəlxalq Məhkəmədə Azərbaycana qarşı yersiz qəbul edilən qərarın bəzi dünya mediası tərəfindən xüsusi yayımlanması, Azərbaycanın xeyrinə olan məqamların üzərindən sükutla keçilməsi onların tutduğu ermənipərəst mövqedən irəli gəlir. O media qurumları müstəqil deyil ki, istədiyini yazsın, hərəsi bir beynəlxalq təşkilatın əlindədir. Bu baxımdan, onların davranışları bizi təəccübləndirmir. Qərb mediası hər zaman Azərbaycana bu cür qərəzli yanaşıb. Ermənilər Qarabağdan zorla çıxarılmayıb, onlara rəsmən "qalın yaşayın, təhlükəsizliyiniz təmin olunacaq" deyilib, amma ermənilər özləri dedilər ki, bizə "çıxın göstərişi verilib ona görə Qarabağı tərk edirik". Azərbaycan dəfələrlə çağırış etdi ki, ermənilər qayıtsalar qəbul edəcəyik. Amma Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi bunu Azərbaycanın qarşısına tələb kimi qoyur. Məsələ burasındadır ki, azərbaycanlılar Qərbi Azərbaycandan, Qarabağdan və ətraf rayonlardan zorakılıqla çıxarıldı, nə qədər insan öldürüldü, nə qədəri şikəst edildi, ev-eşiklərini, əmlaklarını itirdilər, didərgin düşdülər. Amma heç bir beynəlxalq təşkilat bunu nəzərə almadı, görməzdən gəldi. Amma bu gün hay-küy salırlar ki, ermənilər "zorla qovulub"-deyə M.Zülfüqarlı bildirdi.
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, Azərbaycanı sevməyən qüvvələr iş başındadır və onlar ölkəmizə qarşı haqsızlıq etməkdən əl çəkmrlər. Bu təzyiqlərin, qərəzin əsas səbəblərindən birinin Azərbaycanın Rusiya ilə münasibəti olduğunu deyən M.Zülfüqarlı hesab edir ki, Qərb Azərbaycanın Rusiya ilə münasibətlərinin pisləşməsini istəyir, Azərbaycan isə qətiyyən bunu qəbul etmir, müstəqil siyasət yürüdür... Bunun da ABŞ-a və başqa ölkələrə xoş gəlmədiyini deyən M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, buna görə də məlum xoşagəlməz münasibət davam etdirilir.
İradə SARIYEVA
