Ukraynanı Rusiyaya qarşı müharibəyə təhrik edən Qərbin bu dəfə sözügedən ölkəni yarı yolda qoyması getdikcə daha açıq formada özünü büruzə verməkdədir. Bu şəraitdə Ukraynanın getdikcə daha çətin vəziyyətə düşməsi özünü qabarıq formada göstərir.
Bunlar fonunda Ukrayna prezidenti ofisinin rəhbəri Andriy Yermak qeyd edir ki, növbəti il Rusiya ilə müharibədə həlledici il olacaq: "Ukraynanı müharibənin ən çətin dövrü gözləyir. Xüsusən də Ukraynanı çətin qış gözləyir və Kiyev hazırda hava hücumundan müdafiə sistemlərinə böyük ehtiyac duyur". Zelenskinin ofisinin rəhbəri, həmçinin, qış yaxınlaşdıqca Rusiya qoşunlarının ölkənin enerji infrastrukturuna hücuma başlaya biləcəyini, belə bir vaxtda Rusiyaya qarşı sanksiyaları gücləndirməyə və Ukraynanın hava hücumundan müdafiəsinə dəstək verməyə çağırıb. Andriy Yermak, həmçinin, Ukrayna hakimiyyət orqanlarının Qərbdən aldığı "hər gülləyə görə" hesabat verə biləcəyini vurğulayıb. Bir müddət öncə Ukrayna prezidenti ofisinin rəhbəri Rusiya ilə müharibəni 100 metr məsafəyə qaçışla müqayisə etmiş və Kiyevin artıq 70 metri arxada qoyduğunu demişdi. Amma Qərb Ukraynaya hərbi və digər yardımları getdikcə azaldır. NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberq də durumun ağır olduğunu vurğulayır. Müharibənin gedişini indidən proqnozlaşdırmağın mümkün olmadığını etiraf edən Şimali Atlantika Alyansının baş katibi əlverişli nəticənin birbaşa Kiyevə ediləcək hərbi yardımın həcmindən asılı olduğunu vurğulayıb. Amma bu vəziyyətdə Almaniyanın müdafiə naziri Boris Pistorius bəyan edir ki, Avropa Ukraynanı bir milyon artilleriya mərmisi ilə təmin edə bilməyəcək. Pistorius Avropa İttifaqının martın sonuna qədər Ukraynaya bir milyon artilleriya mərmisi göndərmək vədini yerinə yetirməyəcəyini etiraf edib: "Bir milyona çatmaq mümkün olmayacaq, bunu güman etmək lazımdır. Bir milyonun real olub-olmaması da düzgün sualdır". Almaniya və Avropa İttifaqının digər üzv ölkələri Ukraynaya 20 milyard avro ayrılmasını da təsdiqləməyib. Bunun ardınca Fransa bəyan edib ki, Ukraynaya öz arsenalından silah tədarükünü dayandıracaq. Fransanın müdafiə naziri Sebastien Lekornu bu xüsusda bildirib: "Fransanın Ukraynaya hərbi yardımlarının həcmi artıq 3 milyard avroya çatıb. Fransa büdcəsindən 200 milyon avro Kiyevi dəstəkləmək üçün yaradılmış fonda ayrılıb və Ukrayna buradakı vəsaitdən yalnız fransalı istehsalçılardan silah almaq üçün istifadə edə bilər".
Bunlar fonunda o da bəlli olub ki, Macarıstan Ukraynaya növbəti hərbi yardımın ayrılmasını bloklayacaq. Macarıstanın ticarət və xarici işlər naziri Piter Siyartonun sözlərinə görə, Kiyev Macarıstanın OTP bankının və ya digər şirkətlərinin "beynəlxalq müharibə sponsoru" qara siyahısına salınmayacağına zəmanət verənədək Macarıstan Avropa Sülh Fondundan Ukrayna üçün növbəti hərbi yardım tranşının ayrılmasını bloklayacaq. O qeyd edib ki, Macarıstan 500 milyon avroluq yardımı təsdiqləməsi üçün Brüsselin təzyiqi ilə üzləşib, lakin Budapeşt bu cür zəmanət qəbul edənədək bu addımı atmayacaq. Slovakiya hökuməti də Ukraynaya hərbi yardım çərçivəsində növbəti 14-cü paketi təsdiqləməyib. 40,3 milyon avro dəyərində hərbi yardım paketinin Ukraynaya göndərilməsini Slovakiya Müdafiə Nazirliyinin əvvəlki rəhbərliyi təklif edib. Həmin paketə 4 milyona yaxın 7,62 mm çaplı patron, 125 mm-lik toplar üçün 5 172 ədəd iriçaplı mərmi, "Kub" hava hücumundan müdafiə sistemi üçün 140 raket, 8 minaatan və 1200 mina daxil olmalı idi. Ümumiyyətlə, son zamanlar müxtəlif mənbələr Qərbin Ukraynaya dəstəyinin azalacağı barədə fikirlər səsləndirirlər. Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali komissarı Cosep Borrel də bu günlərdə açıq şəkildə bildirmişdi ki, ABŞ Kiyevə dəstəyi azaldacaq. Ağ Evin Milli Təhlükəsizlik Şurasının strateji kommunikasiyalar üzrə koordinatoru Con Kirbi də qeyd edir ki, ABŞ-dan əlavə böyük yardımın olmaması Ukraynanın müdafiə qabiliyyətinə mənfi təsir göstərəcək: "Bizim səlahiyyətimizdə və əlimizdə olan vəsaitlər tükənmək üzrədir. Bu isə Ukraynanın özünü müdafiə etmək qabiliyyətinə zərərli təsirlə müşayiət olunacaq". Qeyd edək ki, müharibənin ilk aylarından fərqli olaraq, hazırda Ukraynaya dəstəklə bağlı kollektiv Qərbdə həmrəylik yoxdur. Əksinə, ABŞ-la Aİ arasında ziddiyyət açıq şəkildə hiss olunur. Bu, Ukraynanın gələcəyi üçün yaxşı heç nə vəd etmir. Litvanın xarici işlər naziri Qabrielius Landsberqis də vurğulayır ki, ABŞ və Avropada Ukraynaya dəstəklə bağlı tərəddüd yaranıb. Onun sözlərinə görə, Qərb müttəfiqləri Ukraynaya dəstəyi davam etdirməkdə tərəddüdlüdür: "Bu, Rusiya prezidenti Vladimir Putində müharibədə qalib gələ biləcəyinə inam yarada bilər". Nazir hazırda vəziyyətin qeyri-müəyyən olduğunu diqqətə çatdırıb: "Biz çox vacib qərarlar qəbul etmək bacarığını artıq nümayiş etdirmişik. Avropa artıq liderlik nümayiş etdirib. İndi biz bunu bir daha etməliyik". "Qazprom" Publik Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Aleksey Miller də bunlar fonunda maraqlı bir açıqlama verib. Qeyd edib ki, Rusiya qazı ondan imtina edən Avropa ölkələrinə göndərilir. Onun sözlərinə görə, rəhbərlik etdiyi şirkət imzalanmış müqavilələr əsasında Rusiya qazını Ukrayna ərazisindən tranzitlə Avstriyanın Baumqarten an der Marx qəsəbəsi yaxınlığında yerləşən qazpaylayıcı terminala göndərir, sonra isə bir sıra Avropa İttifaqı ölkələrinə, o cümlədən də Cənub-Şərqi Avropa ölkələrinə nəql olunur. Bu da o deməkdir ki, Avropa üçün yenə biznes ön plandadır.
Nahid SALAYEV
