Fransanın xarici siyasəti bu ölkənin beynəlxalq miqyasda mövqelərinin sürətlə zəifləməsinə gətirib çıxarmaqdadır. Elə bunun nəticəsidir ki, Paris Afrikada nüfuz dairəsini Rusiyaya, Çinə uduzur. Ərəb ölklərinin bir çoxunda da Fransanı, belə demək olarsa, görmək istəmirlər.
Indi də Yaxın Şərqdə Fransa özünün yanlış siyasətinin bəhrəsini görür. Məsələn, İsrail açıq şəkildə Farnsanın Yaxın Şərq bğlgəsindəki siyasətindən narazılıq edir. Iş o yerə çatıb ki, Fransa diplomatları özləri də prezident Emmanuel Makronun fəaliyyətindən razı deyillər. Hətta bu ölkənin "Le Figaro" qəzeti yazır ki, Fransa səfirləri Makronun Yaxın Şərq siyasətindən məyusdurlar. Elə bu səbəbdən Yaxın Şərq və Afrika bölgəsində çalışan bir qrup Fransa səfiri Emmanuel Makronun Yaxın Şərq üzrə siyasətindən təəssüfləndiklərini bildirmək üçün ortaq müraciət imzalayıblar və müraciəti Fransa Xarici İşlər Nazirliyinə göndəriblər. Məktubun məzmunu ilə tanış olan diplomatın sözlərinə görə, Xarici İşlər Nazirliyinə göndərilən və Yelisey Sarayına ünvanlanmış birgə müraciətdə bildirilir ki, mövcud böhranın əvvəlində Fransanın siyasəti Yaxın Şərqdə yanlış anlaşılıb və ölkənin ənənəvi mövqeyilə ziddiyyət təşkil edir. Belə ki, Fransa tarixən israillilər və fələstinlilər arasında balanslaşdırılmış mövqedə olub: "Bu səfirlər iddia edirlər ki, bizim İsrailin xeyrinə olan mövqeyimiz Yaxın Şərqdə yanlış başa düşülür və bu, bizim israillilər və fələstinlilər arasında ənənəvi balanslaşdırılmış mövqeyimizi pozur. Notada Fransanın Ərəb dünyasında nüfuzunun itirilməsi və zəif imici qeyd olunur. Kifayət qədər diplomatik tonda bütün bunların respublika prezidentinin tutduğu mövqenin nəticəsi olduğu qeyd olunur. Müraciəti imzalayan diplomatlar xəbərdarlıq edirlər ki, Fransa ilə Yaxın Şərq arasında etimad böhranı ciddidir və uzunmüddətli olma risqi var. Keçmişdə Məhəmməd peyğəmbərin karikaturaları ilə böhranlar yaşadıq, lakin biz onları tez bir zamanda aradan qaldıra bildik". Notanı oxuyan diplomat qəzetə açıqlamasında diplomatların xəbərdarlığını təkrarlayaraq əlavə edib: "Bizə qarşı etimadsızlıq dərindir və uzun müddət davam edəcək. Tərəfdaşlarımız xəyanət etdiyimizi hiss edirlər; onlar hesab edirlər ki, bizim humanizmə əsaslanan diskursumuz yeni yanaşmamızla ziddiyyət təşkil edir. Onlar üçün alternativ səsi olan Fransa artıq mövcud deyil". "Le Figaro"nun məlumatına görə, müraciəti 10 səfir imzalayıb.
Fransanın dünyada, xüsusən də ərəb ölkələrində nüfuzdan düşməsinin bir səbəbi də islamofob siyasətidir. Hazırda Fransada neokolonializm meylləri ilə paralel olaraq irqçilik və islamofobiyanın da geniş vüsət aldığı müşahidə edilir. İndi Fransa cəmiyyətində təmsil olunan insanların bəziləri müxtəlif formada təzyiq və ayrıseçkiliyə, irqçi hücumlara məruz qalır. Fransa qoşunlarının bu yaxınlarda Mali, Niger və Burkina-Fasodan çıxarılması onun Afrikadakı amansız neokolonializm, həm də islamofob siyasətinin nəticəsidir. Ümumiyyətlə, Emmanuel Makron prezident seçiləndən sonra Fransada irqi ayrıseçkilik, ksenofobiya, islamofobiya və diskriminasiya halları günü-gündən dərinləşməkdədir. Bu ölkədə müqəddəs Quran kitabının yandırılması, hicab geyinən qadınlara qarşı ədalətsizliklər və müsəlmanların təqib olunması adi hala çevrilib. Fransanın Şarl de Qol, Fransua Mitteran, Jak Şirak kimi liderlərin rəhbərliyi ilə dünyada qazanılmış nüfuzu Makronun yarıtmaz siyasəti ilə heçə enib. Bu arada qeyd edək ki, gələn il ilk Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi etməyə hazırlaşan Fransanın öz idmançılarına hicab taxmağı qadağan etməsi ərəb ölkələrində və beynəlxalq aləmdə kəskin etirazlara səbəb olub. 67 milyon əhalisinin təxminən 10 faizini müsəlmanlar təşkil edən Fransanın Olimpiya məşəlinin yandırılacağı 26 iyul 2024-cü il tarixindən etibarən idmançılarına hicabı qadağan edən son qərarı bu ölkənin əsl mahiyyətini göstərir. Fransanın idman naziri Ameli Oudea-Kastera bildirib ki, Fransa nümayəndə heyətinin tərkibində olan idmançılar Olimpiya Oyunları zamanı hicab geyinə bilməyəcək. Bundan sonra İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv ölkələrin daxil olduğu İslam Həmrəyliyi İdman Federasiyası Fransa hökumətinin bu qərarı ilə bağlı dərin narahatlığını ifadə edib. Federasiya öz bəyanatında vurğulayıb ki, bu qadağa Olimpiya Oyunlarının müdafiə etdiyi bərabərlik, inklüzivlik və mədəni müxtəlifliyə hörmət prinsiplərinə ziddir. Fransız hökumətinin bu qərarı Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin "hicab və ya hər hansı digər dini və ya mədəni geyimə heç bir məhdudiyyət olmadığını" bildirməsindən sonra verilib. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları Bürosunun sözçüsü Marta Hurtado verdiyi açıqlamada bildirib ki, heç kim qadına nə geyinməli olduğunu söyləyə bilməz: "Bir qrupa qarşı bu ayrıseçkilik metodları zərərli nəticələrə səbəb ola bilər". Tanınmış ictimai xadim Möhsün Əl-Obaidi Əl-Saffar isə öz sosial şbəkə səhifəsində yazıb: "Emmanuel Makron Fransada hicabın dövlətin dünyəviliyi ilə ziddiyyət təşkil etdiyini bəhanə edərək, onunla mübarizə aparır. Bununla belə, onun Roma Papasının keçirdiyi mərasimə qatılmaqda heç bir problemi yoxdur, axı, orada da qadınlar başıörtülü olur. Makronun problemi dinlə deyil, konkret olaraq İslamla bağlıdır". Başqa ictimai xadim Abdel Hamid Al-Linqavi yazıb: "Fransa sübut etdi ki, irqçi ölkədir və Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi etməyə layiq deyil. Fransalı alim Əbu Əbdül Rəhman Əl-Manea Fransanın mövqeyini Əfqanıstanın "Taliban" hərəkatı ilə müqayisə edib. Bu kimi hallar Fransanın İslam dünyasında nüfuzunu heçə endirib. Dünyadan qovulan Paris indi Ermənistanı öz müstəmləkəsinə çevirmək istəyərək, Qafqazda möhkəmlənmək niyyətinə düşüb. Amma yanlış siyasəti onu göstərir ki, Fransaya Qafqazda da yer yoxdur.
Samirə SƏFƏROVA
