Samir Hümbətov: "Belə bir vəziyyət yaranır ki, İran elitası daxilində ciddi fikir ayrılıqları var və dövlətlərə qarşı münasibətdə fərqli yanaşmalar mövcuddur"
"Qarabağ xalqı"nın hüquqlarının qorunması vacibdir. Bu sözləri İranın Ermənistandakı səfiri Mehdi Sübhani müsahibəsində deyib.
"Biz beynəlxalq hüquqa və BMT normalarına uyğun olaraq Ermənistan və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyırıq, lakin bu o demək deyil ki, oradakı insanların hüquqları pozulmalıdır. Hesab edirik ki, Qarabağ xalqının (? – red.), Qarabağ xalqının hər bir nümayəndəsinin hüquqları təmin edilməlidir, onların öz hüquqlarını reallaşdırmaq imkanı olmalıdır. Bu, heç kimin, o cümlədən Azərbaycanın gözardı edə bilməyəcəyi reallıqdır.
Qarabağ böhranı başlayanda və qarabağlılar Ermənistana gələndə bir qrup qaçqın Qafana yerləşmişdi, mən gedib onlardan niyə ərazini tərk etdiklərini soruşdum, dedilər ki, həyatları təhlükədə idi. Başqalarını öz vətəndaşı adlandıran ölkə şərait yaratmalıdır ki, bu insanlar özlərini təhlükəsiz hiss etsinlər, bu ərazini, bu torpağı tərk etməsinlər. Biz Qarabağ xalqının qanuni və legitim hüquqlarının təmin olunmasının tərəfdarıyıq"- o deyib.
Sübhani Ermənistandan keçən yol haqqında "dəhliz" sözünün işlənməsi haqda qeyd edib ki, bu sözün arxasında onların (Azərbaycanın – red.) gizli fikri var.
Son vaxtlar İran-Azərbaycan münasibətlərində müəyyən isinişmə meylləri hiss olunur. Hətta İranın prezidenti Rəisi açıq mətnlə "Qarabağ Azərbaycandır" fikrini ifadə edib. Belə olan təqdirdə, İranın Ermənistandakı səfiri niyə prezidentinin mövqeyi ilə uzlaşmayan açıqlama verir?
Siyasi şərhçi Samir Hümbətov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, İran səfirindən belə bir açıqlamanın gəlməsi təəccüblüdür: "İranın Ermənistanda olan səfiri Mehdi Sübhani bu açıqlamanı verməklə, bir qayda olaraq, İranın Ermənistandakı səfirlərinin ermənilərdən daha çox erməni olduğunu sübut etmiş olub. Abbas Zöhr Bədəlşaninin də Avropa missiyasının Ermənistan-Azərbaycan sərhəddinə gəlməsi ilə bağlı bəyanatında " onlar gəlməsə də, biz dəvət edəcəkdik " kimi açıqlama verməsi, Mehdi Sübhaninin "Qarabağ xalqı" ifadəsini işlətməsi təsadüfi hal deyil. Biz bunu sıradan hal kimi qəbul edə bilmərik. Ortada bir məsələ də var ki, İran prezidenti ilə Azərbaycan Prezidenti arasında görüş keçirildi. Münasibətlərin normallaşdırılması ilə bağlı atılmış bir addım idi bu. Lazımı qədər də mesajlar verildi. Rəisinin, Mehdi Sübhaninin açıqlamalarını müqayisə edəndə belə bir vəziyyət yaranır ki, İran elitası daxilində ciddi fikir ayrılıqları var və dövlətlərə münasibətdə fərqli yanaşmalar mövcuddur. Həmçinin, Azərbaycan səfirliyinə basqınla bağlı yekun qərarın verilməməsi də bundan qaynaqlanır. İran höküməti daxilində mövcud olan fikir ayrılıqları bugünkü açıqlamaların yaranmasına səbəb olur. Nəzərə almaq lazımdır ki, İran dövləti bir neçə istiqamətdə güclərin əlində təmərküzləşib. Ona görə də, burda həm səfirin verdiyi açıqlama, həm digər açıqlamalar beynəlxalq hüquqa ziddir. Həm də İran dövlətinin hələ ki, görsənən rəsmi xarici siyasətinə ziddir. Hər halda ola bilər ki, burda bir oyun da olsun. İndi biz onun dəqiqini zaman keçdikcə, İranın Ermənistandakı səfirinin verdiyi açıqlamaya cavabından sonra daha detallı bilərik. Amma indiki halda, əgər belə bir açıqlama gəlibsə, bu məsələni Azərbaycan tərəfindən nota şəklində təqdim edib, hansı səbəbdən etdiyini öyrənmək olar".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
