Məlum olduğu kimi, hələ ötən ilin sentyabrında Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda prezident, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevə Pakistan Aviasiya Kompleksi və Chengdu Çin Aviasiya Korporasiyasının birgə layihəsi olaraq hazırlanmış müasir, yüngül çəkili, istənilən hava şəraitinə uyğun, gündüz və gecə rejimli çoxməqsədli JF-17C (Block-III) təyyarələri təqdim olunub. Artıq o vaxt bəlli oldu ki, bu təyyarələr artıq Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin arsenalına daxil edilib.
Qeyd edək ki, JF-17C (Block-III) birmühərrikli çoxməqsədli döyüş təyyarəsidir. Təyyarə hava-hava və hava-yer döyüş qabiliyyətinə, eləcə də orta və aşağı hündürlüklərdə yüksək döyüş manevrinə malikdir, effektiv atəş gücünə görə seçilir. Qeyd edək ki, Azərbaycanda milli müdafiə sənayesinin inkişaf etdirilməsi, eyni zamanda, xarici ölkələrlə hərbi sahədə əməkdaşlıq, yeni müqavilələrin imzalanması xüsusi diqqət mərkəzindədir. Azərbaycanın müxtəlif istiqamətlərdə, o cümlədən hərbi sahədə əməkdaşlıq etdiyi ölkələrdən biri də qardaş Pakistandır. Xatırladaq ki, prezident İlham Əliyevin ötən ilin iyulunda Pakistana dövlət səfəri iki ölkə arasında dostluq, qardaşlıq və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə yeni təkan verib. Azərbaycan və Pakistan beynəlxalq platformalarda daim bir-birinə qarşılıqlı dəstək göstərir və həmrəylik nümayiş etdirirlər. Bura hərbi əməkdaşlıq da daxildir. Elə bu fonda Pakistanın informasiya naziri Atta Tarar bildirib ki, Azərbaycan tezliklə Pakistandan JF-17C (Block-III) qırıcılarının partiyasını alacaq: “Azərbaycan tezliklə Pakistandan JF-17C (Block-III) qırıcılarının partiyasını alacaq. Bundan əlavə, gələcəkdə onların birgə istehsalı mümkündür”. Onun sözlərinə görə, JF-17C (Block-III) qırıcıları Pakistan və Azərbaycanın fəal əməkdaşlıq etdiyi daha bir baha qiymətli məhsuldur. Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif fevralın 24-də Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə birgə Bakıda Pakistan-Azərbaycan Biznes Forumunda iştirak edərkən iki ölkə arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb: “İndi vaxt gəlib çatıb ki, Pakistan və Azərbaycan müdafiə sahəsində mövcud gözəl strateji münasibətlərin vəziyyətini daha yüksək səviyyəyə qaldırmalıdır. Biz müdafiə sahəsində birgə istehsal potensialı yaratmalıyıq ki, hər iki tərəf buna tam sadiqdir. Azərbaycan nümayəndə heyəti aprel ayında Pakistana səfər edəndə bu, nümayəndə heyətinin gündəliyinin prioritet maddələrindən biri olacaq. Bu mövzuda ciddi, səmimi müzakirələrə və danışıqlara hazır olacağıq”.
Qeyd edək ki, JF-17C (Block-III) hava kəşfiyyatı aparmağa, yer hədəflərinə qarşı sarsıdıcı hücum həyata keçirməyə və qarşı tərəfin hava hədəflərini tutmaq, yaxud məhv etməyə qadirdir. Qırıcı ilk növbədə Pakistan hava qüvvələrinin təlabatını ödəmək üçün Pakistan Aviasiya Kompleksinin və Çin şirkəti olan Çenqdu Aviasiya Sənaye Korporasiyası tərəfindən hazırlanıb. JF-17C (Block-III) "hava-hava", "hava-yer" raketləri, döyüş imkanları və bir çox xüsusiyyətləri ilə öz sinfindən olan digər təyyarələri üstələyir. Xüsusilə də keçmiş Sovet, hazırki Rusiya istehsalı olan təyyarələrlə müqayisədə bir çox üstünlüyə malikdir. Məsələn, analoqu hesab olunan MİQ-29 cəmi 2 ton faydalı yük götürərək raketlərlə maksimum 60 kilometr məsafədə olan hədəflərə zərbə endirə bilir. JF-17C (Block-III) isə 3 ton yüklə 100 kilometr məsafədə hədəfləri məhv etmək qabiliyyətindədir. Hesab olunur ki, bu təyyarələr Azərbaycan ordusuna digər parametrlər bxımından da üstünlük qazandıra bilər. Belə ki, həmin təyyarələrə Azərbaycanın Türkiyədən alıdğı SOM qanadlı raketlərinin quraşdırılması JF-17C (Block-III) təyyarələrinin döyüş qabiliyyətini dah ada artıra bilər. Türkiyənin “Roketsan” şirkəti tərəfindən işlənib hazırlanan SOM qanadlı raketlərinin çəkisi 600 kiloqrama yaxın, atəş mənzili 250 kilometrdir. Hazırda Türkiyənin Hərbi Hava Qüvvələri həmin raketləri özünün F-16C və F-4 qırıcılarında yerləşdirib. Azərbaycan hələ 2017-ci ilin noyabrında Türkiyədən SOM raketlərini sifariş edib. SOM-A və SOM-B1/B2 raketləri Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin təyyarələrinə güclü müdafiə imkanları verməklə yanaşı, müəyyən olunmuş və potensial olaraq hərəkətdə olan hədəflərə dəqiq zərbə imkanları da yaradır. Bu raketlər peyk siqnalları ilə idarə edilən inersial naviqasiya sistemlərinə əsaslanır. Azərbaycanın bu raketləri almasının Pakistanın aviasiya kompleksinə və JF-17C (Block-III) qırıcılarına da aidiyyəti ola bilər. bununla yanaşı, Bundan başqa, Azərbaycan Pakistandan orta və yaxın mənzilli müasir ballistik raketlər almaqda da maraqlıdır. Söhbət Pakistan istehsalı olan “Şahin-1” raketlərindən gedir. Bu raketlər 750 kilometr məsafədə hədəfi vurur. Azərbaycanın maraq göstərdiyi “Hatf-1” raketi isə “Şahin-1”in təkmilləşdirilmiş formasıdır və daha uzaq məsafədə hədəfi vura bilir. Bu raketlər yüksək dəqiqliyə malikdir və Hava Hücumundan Müdafiə sistemləri onu tuta bilmir. Raketlər strateji obyektlərin, komanda məntəqələrinin və infrastrukturun məhv edilməsi üçün nəzərdə tutulub. Bunlar fonunda prezident İlham Əliyev Pakistanın baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif ilə mətbuata bəyanatında qeyd edib: “Pakistan bizim üçün ən yaxın dost və qardaşlardan biridir. Xalqlar arasında əlaqələr də uğurla inkişaf edir. Azərbaycan Pakistandan müdafiə sənayesinin istehsal etdiyi avadanlığı artıq alıb və biz onun keyfiyyətindən çox razıyıq”. Dövlət başçısı bildirib ki, birmənalı olaraq, bu işi davam etdirəcəyik: “Eyni zamanda, biz müdafiə sənayesi məhsullarının birgə istehsalı imkanlarını müzakirə etdik və bu, əməkdaşlığımızın digər mühüm sektoru olacaq”.
Nahid SALAYEV
