Qarabağda qanunsuz yerləşən rusiyalı oliqarx Ruben Vardanyan “vəzifəsindən” azad edilsə də, qısa zamanda aktiv fəaliyyətə başlayıb. O, Qarabağ erməniləri üçün bir neçə istiqamətdə yeni layihələr elan edib, Xankəndidə “Biz və bizim dağlar” mərkəzini açıb.
Mərkəz müzakirə, debat və “dövlət proqramlarının” təqdimatı üçün nəzərdə tutulub. Separatçılar mərkəzin tamamilə yeni kommunikasiya imkanları yaradacağını gözləyirlər. Burada Qarabağ ermənilərinin “təhlükəsizliyi”, “dövlət idarəçiliyində” “vətəndaş” iştirakı, diaspordakı ermənilərlə əlaqələr, “təhsil”, “sosial bərabərlik” və s. kimi mövzular istiqamətində işlər aparılacaq.
Debat iki istiqamətdə - ekspert-strateji və praktiki, konkret proqramlar, onların icrasının gedişi və nəticələrlə təqdim olunacaq. Tez-tez Qarabağ ermənilərini təxribata çağıran Rubenin “müzakirə” mərkəzində hansı fikirlərin səslənəcəyini təxmin etmək çətin deyil. Xüsusilə də diqqət çəkən məqam mərkəzin diaspordakı ermənilərlə əlaqə yaratmaq məqsədidir. Erməni mediası müharibədən sonra diasporla Ermənistanın və Qarabağ ermənilərinin əlaqələrinin zəiflədiyini dəfələrlə vurğulayıb. Vardanyan bu münasibətləri bərpa edib, separatçılığa yeni vəsaitlərin cəlb edilməsini və erməni təbliğat maşınının fəaliyyətini gücləndirməyə çalışır. Bir sözlə, Vardanyan vəsaitindən, eləcə də əlaqələrindən maksimum istifadə edib, separatçılığı gücləndirməyə və bununla da eskalasiyaya şərait yaratmağa davam edir. Görünən həm də budur ki, Vardanyan vəzifədən formal olaraq getsə də, Xankəndində qalmaqda davam edir.
Politoloq Elşən Mustafayev qəzetimizə açlqlamasında bildirdi ki, Vardanyan Azərbaycana təhlükə mənbəyi olaraq qalır: “Dövlət naziri vəzifəsi”ndən uzaqlaşdırılan Ruben Vardanyan Qarabağı tərk etmək istəmir. Əksinə, fond təsis edərək işğal altındakı ərazilərimizdə fəaliyyətini genişləndirməyi planlaşdırır. Vardanyan Azərbaycana qarşı mübarizəsini davam etdirəcəyini bildirib. Qarabağda sosial sahəyə, təhsilə və mülki müdafiə sisteminin təkmilləşməsinə dəstək verəcəyini söyləyən Vardanyan bölgəyə gəldiyi gündən bu yana haqqında danışdığı fəaliyyətlərə 4 milyon dollar xərcləyib. Onun maliyyəsilə bölgəyə silah-sursat daşınması istisna deyil. Vardanyanın bölgədə qalmasının çox sadə izahı var. Vardanyanın Qarabağa gəlməsi Rusiyanın projesi idi. Bu layihə həm də Vardanyanın özünə maraqlı olub. Fikirləşib ki, Rusiyaya ayı xidməti göstərməklə yanaşı, həm də pulunu qazanar. O düşünürdü ki, rus sülhməramlılarının olduğu yerdə yaşayacaq. Rusiya sülhməramlıları onun təhlükəsizliyini təmin edəcəklər. Buna görə o, Kremlin təklifini qəbul etdi. Ancaq Azərbaycanın sərt mövqeyi onu istefaya məcbur elədi. İndi Vardanyan Rusiyaya qayıda bilmir. Bu halda onun Rusiyanın adamı olduğu üzə çıxacaq. Ermənistana qayıda bilmir, çünki Paşinyanla düşməndir. Paşinyan onun Qarabağdakı hakimiyyətinin Paşinyanı devirmək projesi olduğunu bilir. Üçüncü bir ölkəyə də getsə, sanksiyalar və hətta çirkli pulların yuyulması ilə bağlı cinayət işi tətbiq oluna bilər. O məcburdu ki, Xankəndidə qalıb Rusiyanın tapşırıqlarını yerinə yetirsin. Layihə Qarabağ ermənilərini birləşdirmədi, əksinə, separatçılar daxilində parçalanmalara, ümidsizlik mühitinin yaranmasına gətirib çıxartdı. Vardanyan layihə elementi olsa da, siyasətdə hələ naşıdır.
Belə "layihələr"lə ermənilər çox uzağa gedə bilməyəcək. Bütün gedən proseslər onu göstərir ki, Vardanyan çıxılmaz vəziyyətdə qalıb. Onun buyruq qulu olması artıq ermənilərdə də gülüş doğurur və ona daha heç kim inanmır. İstənilən halda, biz onun fəaliyyətinə öz nəzarətimizi davam etdirməliyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ