Ermənistanı bir dövlət kimi ərsəyə gətirən fə onun formal olsa da müstəqilliyini təmin edən Rusiyanın indi bu işğalçı ilə ciddi problemləri müşahidə edilməkdədir. İrəvan və Moskva arasında artan ziddiyyətlər fonunda Ermənistanda indi belə fikirlər səslənir ki, Kreml Ermənistana bundan sonra faşizm məsələsində də ciddi təzyiqlərə başlayacaq. Xüsusən də Ermənistanın indiki baş nazirinin babasının da faşistlərlə işbirliyində olması faktı bu xüsusda Kremlin əlində daha güclü arqumentlər formalaşdırır.
Ermənistanın “Qraparak” nəşri yazır ki, Moskva İrəvana qarşı son dövrlərdə gücləndirdiyi informasiya savaşında faşizm məsələsindən geniş şəkildə istifadə edəcək:“Bu günlərdə baş nazir Paşinyan babasının şəklini öz “Facebook” səhifəsində yerləşdirdi və belə yazdı: “Paşinyan Nikol Arakeli 1913-1943. 138-ci atıcı Diviziyanın 554-cü atıcı Alayında xidmət edib. Vətən uğrunda canından keçənlərə əbədi eşq olsun”. Bundan dərhal sonra rus KİV-lərindən biri Rusiya Müdafiə Nazirliyinin İkinci Dünya müharibəsi zamanı itkin düşmüş və ölənlərin hamısının məlumatlarını özündə ehtiva edən Rusiya Müdafiə Nazirliyinin “Memorial” veb-saytından istifadə edərək Nikol Paşinyanın babasının 1943-cü ildə öldüyünü, sənədlərində isə “Düşmənlə əməkdaşlıq” yazıldığı barədə məlumat dərc etdi. Bunun ardından Yenoqavan kəndindən olan və atasının adı Vardan olan başqa bir Nikol Paşinyanla əlaqəli olduğu bildirilməklə, yayılan məlumat yenidən saxtalaşdırılaraq inkar edildi. Baş nazir Paşinyanın babası Nikol Arakeli Paşinyanın SSRİ ordusunda döyüşdüyü və naməlum şəraitdə itkin düşdüyü haqqında məlumat yayıldı. Media mənsublarının onu “Qaregin Njde legionunda vuruşan və nasist Almaniyasına dəstək verən” Nikol Vardanoviç Paşinyanla qarışdırdığı bildirildi. Saxta təkzib bütün erməni KİV-i tərəfində yayımlandı. Bir neçə gün sonra bir sıra Rusiya KİV-ləri, o cümlədən mk.ru, rosbalt.ru, gazeta.ru və başqaları məlumatı fəal şəkildə yaymağa davam etdilər. Narahat olmayın. Bu yalnız Rusiya ilə münasibətlərimizin rəzil vəziyyətdə olduğunu və yaxın gələcəkdə oxşar hadisələrin olacağından xəbər verir. Hələ ki, onlar bizə qarşı sadəcə informasiya müharibəsi aparırlar, sonra başqa müharibə formalarına keçəcəklər. Ermənistan və Ermənistan hökuməti anti-Rusiya siyasəti yürüdə bilir, Rusiya təşkilatlarına qarşı perspektivsiz cinayət işləri açmağa, şəxsi qisas hissindən irəli gələrək, günahlarını sübuta yetirmədən Rusiya prezidentinin və baş nazirinin dostlarını həbsdə saxlaya bilirlərsə, buna “cürətləri” çatırsa, elə suverendirlərsə, bu zərbələrə tab gətirməyi də bacarmalıdırlar. Eyni zamanda, ölkənin müqavimətini artırmaq və cəmiyyətin maraqlarına təhlükə yaratmamağı bacarmaq lazımdır. Əks təqdirdə, Paşinyanın şəxsi ambisiyalarının ölkəmizə və insanlarımıza çox ağır başa gəldiyi ortaya çıxır. Rusiya Ermənistanı faşizm kartı ilə də əzəcək”. Erməni nəşrinin yazdığına görə, Kreml İrəvanı faşizm məsələsində əzməklə bütün rus cəmiyyətində Ermənistana qarşı tamam fərqli və mənfi müstəvidə formalaşmış əhval-ruhiyyə yarada bilər. Elə Rusiyanın “lenta.ru” portlaı da bildirir ki, Moskva faşizmin Ermənistanda tüğyan etməsinə susmamalıdır. Portal qeyd edir ki, baba Paşinyan faişistlərlə bir yerdə vuruşub:“Nəvə Paşinyan isə belə vəziyyətdə susur və danışmağa tələsmir ki, bu da açıq-aşkar onun xeyrinə deyil. Vermaxtın erməni legionu respublika tarixində kədərli səhifə olaraq qalmaqdadır. İlkin olaraq bu qruplaşmanın sayı 8 min nəfər təşkil edib, daha sonra 30 minədək artıb. Bölmənin əsas hissəsinə Qızıl ordunun düşmən tərəfinə keçən döyüşçüləri, bir qayda olaraq, hərbi əsirlər daxil idi. Legiona Drastamat Kanoyan (general Dro kimi məşhur olan) rəhbərlik edirdi, legionerlərin təlimləri isə SS-dən olan hərbi rəislərin nəzarəti altında keçirdi. Nasistlər erməniləri Almaniyanın qələbəsindən sonra Ermənistana müstəqillik vermək kimi vədlərlə legiona cəlb edirdilər. Paşinyanın babası da faşistlərlə bir yerdə olanlardan idi. Baş nazir Paşinyanın əcdadı ilə bağlı əhvalat erməni hakimiyyətinin digər hərəkətləri ilə də mənfi çalarlar kəsb edir. Bunun ən parlaq nümunələrindən biri Üçüncü Reyxlə əməkdaşlığı sübuta yetirilmiş Qaregin Njdenin abidəsi ilə bağlı insidentdir. 1940-cı ildən başlayaraq o, erməni batalyonlarının yaradılmasında Vermaxta kömək edib, daha sonra Berlində yaranmış erməni milli şurasına daxil olub. Nəticədə həbs edilib və ömrünü Vladimir həbsxanasında başa vurub. Əgər əvvəllər Njdenin abidələrinin qorunub saxlanmasına münasibətdə Paşinyanın mövqeyi sadəcə erməni əhalisinin ictimai rəyinə elementar hörmət hesab edilirdisə, indi baş nazirin babası ilə bağlı ziddiyyətli əhvalat fonunda bu mövqe başqa cür rəng alır. Baş nazir Njdeyə münasibətdə öz mövqeyi üçün müntəzəm olaraq tarixi arqumentlər tapırsa, o zaman niyə öz babasına yanaşmada ikimənalılığa yol verib? Axı, hökumət başçısının arxiv məlumatlarını sorğulamaq üçün bütün imkanları var. Onun tərəfindən rəsmi reaksiyanın olmaması getdikcə daha çox sual doğurur: bir tərəfdən inamsızlıq artır, digər tərəfdən də Paşinyanın susması Njdenin xatirəsinin əbədiləşdirilməsinə dair mövqeyinə etiraz etməmək cəhdi kimi görünür. Baş nazirin babasının əhvalatına düzəlişlə bağlı elə hökumətin digər hərəkətləri də bir qədər ayrı cür görünür. Məsələn, Ermənistanın “Mənim addımım” adlı hakim blokundan olan deputatlar Böyük Vətən müharibəsi veteranlarına aylıq fəxri ödənişlərin artırılması barədə qanun layihəsinin iclasın gündəliyinə salınmasından imtina ediblər. Mayın əvvəlində bu xəbər, demək olar ki, diqqətdən kənarda qalırdı, indi isə bu məsələni məhz nasizmin tərəfdarlarına münasibət kontekstində müzakirə etməyə başlayıblar”. Portal onu da qeyd edir ki, Rusiya Ermənistanda faşizmə artan rəğbətə susqun qalmamalıdır.
Bütün bu qeyd edilənlər bir daha təsdiq edir ki, Rusiyada da Ermənistanda faşizmin tüğyan etməsinə susmaq niyyətində deyillər. Bu isə İrəvana baha başa gələcək məqamlardan biri olmaqla yanaşı, Ermənistanda faşizm sevgisinə növbəti ciddi zərbələrdən biri sayılır.
Nahid SALAYEV
