Vidadi Muradov: “Respublika daxilində əl və sənaye üsulu ilə istehsal olunan çox böyük xalça bazası yaradılacaq və Azərbaycan xalçasının dünya bazarlarına məhz “Azərbaycan xalçası” brendi, məhsulu olaraq çıxarılması tam təmin ediləcək” Aydın Rəcəbov: “Azərbaycan xalçası” brendinin yaradılmasına, xalçalarımızın bu ad altında dünya bazarlarına çıxmasına müsbət yanaşıram” Rauf Əbdülhüseynoğlu: “Azərbaycan xalçası” brendi dünyada tanıdıldıqdan sonra...”
Azərbaycan xalçaçılıq sənətinin inkişafı, milli xalçalarımızın dünya bazarına çıxarılması məsələsi son illər daha çox gündəmə gətirilib. Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamla təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasında xalça sənətinin qorunmasına və inkişaf etdirilməsinə dair 2018-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nda xalçaçılıqla bağlı bütün məsələlər əksini tapıb.
Qeyd edək ki, Dövlət Proqramına əsasən, İqtisadiyyat Nazirliyi və “Azərxalça” ASC 2018-2022-ci illərdə “Azerbaijan carpet” (“Azərbaycan xalçası”) brendinin yaradılması, inkişaf etdirilməsi və xarici bazarlarda təşviqini təmin etməlidirlər. İqtisadiyyat Nazirliyi və “Azərxalça” ASC-yə 2018-2019-cu illərdə Azərbaycanda istehsal olunan xalçaların ixracının təşviqi üçün internet portalının yaradılması da tapşırılıb.
Xalçaçı-ekspert, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, professor, "Azərxalça" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Vidadi Muradov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında “Azərbaycan xalçası” brendinin yaradılmasını, eləcə də xalçalarımızın dünya bazarına ixrac edilməsini yüksək qiymətləndirdi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamla təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasında xalça sənətinin qorunmasına və inkişaf etdirilməsinə dair 2018-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nı şərh edən V.Muradov Azərbaycan xalçasının dünya bazarında öz yerini tutacağını bildirdi: “Dövlət Proqramının təsdiq olunması ən əsası Azərbaycan dövlətinin xalçaçılıq strategiyasını əks etdirir. Bu sənəddə bu sahənin bütün istiqamətləri, problemləri öz əksini tapıb. Xalçaçılıq qeyri-neft sektorunun mühüm istiqamətlərindən biri kimi özünü göstərir. Bu sahədə indiyə qədər görülən işlərin miqyası daha da genişlənir. Cənab Prezident 2016-cı ilin mart ayında “Azərxalça”nın yaradılması haqqında sərəncam verdi. Bu qurum fəaliyyət göstərir və artıq Azərbaycan xalçaları dünyada bir brendə çevrilib. Yəni istehsal edilən xalçalar dünya bazarlarına çıxmaqdadır. “Azərxalça” 2017-ci ilin və 2018-ci ilin əvvəllərində Almaniyada, ABŞ-da keçirilən sərgilərdə iştirak etdi. Bu gün xalça tacirləri, eləcə də dizaynerləri bizimlə əlaqə saxlayır, biz onlarla müqavilələr hazırlayırıq. Yəni Azərbaycan xalçasında müəyyən illərdə yaşanan boşluğu doldurduq. Bu Dövlət Proqramında xalçaçılığın inkişaf istiqamətləri müəyyənləşdirilib, bu sahənin həm iqtisadi, həm də mədəni aspektləri və s. öz əskini tapıb”.
Azərbaycanda xalçaçılq sənətinə dövlətin göstərdiyi diqqət və qayğıdan danışan V.Muradov bildirdi ki, dövlət bu sahədə maraqlıdır. Xalçaçılıq sahəsində yeni iş yerlərinin açıldığını vurğulayan V.Muradov dedi ki, 1 il yarım ərzində “Azərxalça” çoxlu sayda xalçaçı qadını işlə təmin edib. “Respublika daxilində əl və sənaye üsulu ilə istehsal olunan çox böyük xalça bazası yaradılacaq və Azərbaycan xalçasının dünya bazarlarına məhz “Azərbaycan xalçası” brendi, məhsulu olaraq çıxarılması tam təmin ediləcək” - deyə bildirən V.Muradov qeyd etdi ki, xalçaçılıq müəssisələrində 2018-ci ildə də yeni iş yerləri açılacaq və bu sahənin regionlarda da inkişafı həmişəki kimi diqqətdə saxlanacaq.
Azərbaycan xalçaçılığının yerli xammal bazarının möhkəmləndiriləcəyini deyən V.Muradov qeyd etdi ki, bölgələrdə yun tədarükü məntəqələri yaradılacaq. Sumqayıt şəhərində boy və təbii bitkilərin qəbulu fabrikinin inşasının başlayacağını deyən müsahibimiz nəzərə çatdırdı ki, Dövlət Proqramı xalçaçılığın bütün problemlərini həll etmiş olacaq. O qeyd etdi ki, 4 il ərzində Azərbaycanda qəbul edilən Dövlət Proqram xalçaçılığın yüksək səviyyədə inkişafına təkan verəcək: “Azərbaycanda istehsal olunan xalçalar üzərində həm Azərbaycan sözü, həm də xalçanı toxuyan qrupun adı yazılır, hər bir xalçanın sertifikatı olur. Azərbaycan xalçası keçmişdə də vardı, bu gün də var, gələcək də olacaq. Təkcə Azərbaycan yox, bütün dünya Azərbaycan xalçalarını neçə əsrlərdir tanıyır. Azərbaycan Prezidentinin sərəncamı ilə təsdiqlənən proqram Azərbaycanda xalçaçılıq sənətinin inkişafına, onun qorunmasına çox güclü təkan verəcək. Ona görə ki, dövlət nəzarətində olan bir müəssisə, idarə, sənət sahəsi varsa, o özünü tam olaraq doğruldacaq”.
Azərbaycan xalçası brendinin yaradılması və xalçalarımızın bu nişan altında dünya bazarlarına çıxarılmasını müsbət qarşılayan tanınmış xalçaçı-rəssam Aydın Rəcəbov bizimlə söhbətində bildirdi ki, indiyə qədər xalçaçılıq sənəti ilə bağlı verilən sərəncamlar, qəbul edilən sənədlər Azərbaycan xalçaçılıq sənətinin inkişafına və xalçalarımızın dünya bazarlarına çıxarılmasına hesablanıb. “Xalçaçılığın inkişafına böyük diqqət və qayğı var. Hazırda Naxçıvanda iri xalça fabriki inşa edilir. O fabrikin inkişafına Prezident vəsait ayırıb. “Azərbaycan xalçası” brendinin yaradılmasına, xalçalarımızın bu ad altında dünya bazarlarına çıxmasına müsbət yanaşıram. Ancaq hesab edirəm ki, bu bir qədər çətindir. Bu işi görmək böyük vaxt və zəhmət tələb edir. Biz dünya bazarına çıxmaq məsələsində bir az gecikmişik. Məlumatıma görə, bu gün Çində və Pakistanda toxunan xalçalar “Azərbaycan” adı ilə dünya bazarına çıxarılır. Bakının özündə də həmin ölkələrdən gətirilən xalçalar var. Bu gün dünyada Türkmənistan xalçası brenddir, onlar bu bazara çıxıblar və bazarı əllərində saxlayırlar. Biz də Azərbaycan xalça brendini yaratmaqla dünya bazarına daxil olaraq bazarı əldə saxlamalıyıq. Bizdə bir qədər boşluq yaranmışdı, bu boşluq nəticəsində müəyyən problemlər yarandı. Bu gün isə o problemlər aradan qaldırılmaqdadır. Sağlıq olsun, biz Azərbaycan brendini dünyada tanıdacağıq. Bunun üçün gərək “Azərxalça” var gücü ilə işləsin və xalçalarımızı dünya bazarına çıxara bilsin”.
A.Rəcəbovun sözlərinə görə, xalçamızı dünya bazarına çıxarmaq üçün müxtəlif ölkələrlə müqavilələr imzalanmalıdır. O qeyd etdi ki, Azərbaycan dünyanın bütün ölkələri ilə bu sahədə əməkdaşlıq edib xalçalarımızı onlara satmalıdır.
Tanınmış keçəçi-rəssam Rauf Əbdülhüseynoğlu da hesab edir ki, Azərbaycan xalçası brendinin yaradılması olduqca müsbət bir hadisədir: “Mən bunu ancaq alqışlaya bilərəm. Düşünürəm ki, bu, Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsüdür. Azərbaycan xalça brendinin dünya bazarına çıxarılması bizə həm iqtisadi, həm də mədəni sahədə uğurlar gətirəcək. Azərbaycan xalçası brendi çoxdan yaradılmalı və xalçalarımız dünya bazarına çıxmalı idi. Azərbaycan xalçaları öz qədimliyi ilə tanınıb və Lətif Kərimov xalçamızın tarixini faktlarla sübut edib. Bu gün təəssüf ki, bədnam ermənilər bizim xalçaları öz adlarına təqdim etmək istəyirlər. Azərbaycan xalçası brendi dünyada tanıdıldıqdan sonra ermənilərin bu yalanı da ifşa ediləcək. Dünya bilməlidir ki, bu bizim xalçalarımızdır. Xalçalarımızı dünya səviyyəsində tanıtmağımızda Dövlət Proqramında yer alan məsələlər böyük əsas olacaq”.
İradə SARIYEVA
