Ənvər Çingizoğlu: “Azərbaycanın xalq sənəti növləri bir sıra Avropa ölkələrində nümayiş olunub”
Azərbaycanın xalq sənəti nümunələrinin təbliği məqsədilə son illər müxtəlif xarici ölkələrdə Azərbaycan xalq sənəti örnəklərindən ibarət sərgilər açılır. Xalq sənətinin dünyada tanıdılması istiqamətində həyata keçirilən layihələr əcnəbi tamaşaçıların, seyrçilərin marağına səbəb olur. İndiyə qədər bir sıra ölkələrdə Azərbaycan xalq sənəti nümunələrinin sərgilənməsi həqiqətən də müsbət haldır.
Çoxçeşidli sənət növlərinin bu gün də inkişaf etdirilərək yaşadılması, onların xarici ölkələrdə təqdim edilməsi təqdirəlayiqdir. Ekspertlərin bildirdiyinə görə, bir sıra dünya muzeylərində Azərbaycan xalqına aid sənət inciləri qorunub saxlanır. Əcnəbi seyrçilərin bizim xalq sənəti haqqında bilgiyə malik olduğunu deyən ekspertlər vurğulayırlar ki, bu nümunələr xalqımızın mədəniyyəti haqqında geniş fikir formalaşdırır.
Etnoqraf Ənvər Çingizoğlu bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycan xalqı yaradıcı xalq kimi tarixdə öz sözünü deyib, deməkdə də davam edəcək. Onun sözlərinə görə, xalqımızın elə qədim yaradıcılıq nümunələri, sənət növləri var ki, onların dünyada analoqu yoxdur: “Bu sənət növləri o qədər rəngarəngdir ki, orada xalqımızın bütün ruhu, əhval-ruhiyyəsi, mənəviyyatı, məişət mədəniyyəti əksini tapıb. Xalqımızın dəyərli sənət növləri neçə min il bundan əvvəl yaranaraq formalaşmağa başlayıb.
Bəşər aləminə tunc, mis və sair dövrü kimi düşən dönəmlərdən başlayaraq Azərbaycan ustaları müxtəlif sənətkarlıq nümunələri ərsəyə gətiriblər. Təbii ki, bundan əvvəl daş mədəniyyəti dövrünün elementləri daş alətlərin hazırlanmasında, sənətkarlıq məmulatlarının meydana gəlməsində xüsusi rol oynayıb. Sonrakı mərhələlərdə sənətkarlıq daha da inkişaf edərək özünü çoxçeşidli sahələrdə büruzə verib. Azərbaycan bəşər sivilizasiyasının ilk ünvanlarından biri kimi çox böyük bir mədəni-mənəvi irsə malikdir. Bütün dünya onun bu möhtəşəmliyinə heyran kəsilib. Azərbaycan xalqının qədim mədəniyyəti özünün müxtəlif inkişaf mərhələlərini keçərək yüksək səviyyəyə gəlib çatıb. Qədim sənət növlərimiz xalqımızın ruhunun daşıyıcısı kimi bu gün də dünənki kimi yaşayır, yayılır. Miskərlik, dulusçuluq, ağac oyma, dəmirçilik, xalçaçılıq, ipəkçilik, toxuma, hörmə, sazbəndlik və başqa sənət növləri hazırda öz inkişaf səviyyəsinə görə xeyli irəlidədir. Azərbaycan dövlətinin apardığı, həyata keçirdiyi məqsədyönlü mədəniyyət siyasəti sayəsində həmin sahədə problemlər tezliklə həll edildi. Bu gün dövlətimizin ictimai maraqlarla üst-üstə düşən mədəniyyət siyasəti nəticəsində xalq sənəti növlərimizin inkişafı, təbliği, eyni zamanda da qorunması istiqamətində böyük tədbirlər görülüb, görülməkdə də davam edir”.
Bu gün o nümunələrin xarici ölkələrdə sərgilərinin təşkil edilməsinə müsbət yanaşan Ə.Çingizoğlu qeyd edir ki, Azərbaycanın sənətkarlıq nümunələri əcnəbilərin heyrətinə səbəb olur. Ekspertin bildirdiyinə görə, sərgilərdə xalq sənətinin müxtəlif növləri nümayiş olunur: “Azərbaycanın xalq sənəti növləri bir sıra Avropa ölkələrində nümayiş olunub. Bir müddət əvvəl Sofiyada Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi və Azərbaycan Xalça Muzeyinin dəstəyi ilə ölkəmizin Bolqarıstandakı Səfirliyi tərəfindən Bolqarıstan Elmlər Akademiyasının Etnoqrafiya və Folklor Araşdırmaları İnstitutunun Etnoqrafiya Muzeyində “Əzəmət nümunələri – Azərbaycan xalq sənəti” adlı sərgi təşkil edilmişdi. Həmin sərgidə ölkəmizin qədim tarixini, zəngin mədəniyyətini, gündəlik məişətini, incəsənətini əks etdirən müxtəlif çeşidli eksponatlar – zərgərlik məmulatları, bəzək əşyaları, tikmə nümunələri, Azərbaycanın xalçaçılıq məktəbinin ənənələrini göstərən xalça məmulatları və s. maddi mədəniyyət nümunələri nümayiş olunmuşdu. Bu günlərdə isə Litvanın paytaxtı Vilnüs şəhərində Azərbaycan xalq sənət əsərlərinin təqdimatı keçirilib. Azərbaycan
Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə keçirilən tədbirdə xalq sənəti əsərlərinin sərgisi təşkil olunub. Sərgidə sənət əsərlərindən nümunələr – xalqımızın adət-ənənələrinin təsvir olunduğu kompozisiyalar, neftlə çəkilmiş rəsm əsərləri, musiqi alətləri, xalçalar, kəlağayı, suvenirlər və bir çox xüsusi əl işləri nümayiş etdirilib. Azərbaycanın xalq sənəti, milli mətbəxi, milli musiqisi, özünəməxsusluğu hər zaman əcnəbilərin diqqətini çəkib. Azərbaycanın xalq sənəti nümunələrinin xaricdə təbliğ edilməsi olduqca müsbət haldır. Xalq sənəti, xalq yaradıcılığı ilə bağlı açılan hər bir sərgi xalqımızın mədəniyyətini təbliğ edir. Bizim milli kəlağayılar xaricilərdə böyük heyrət oyadır. Onlar kəlağayının gözəlliyinə valeh olurlar. Həmçinin də musiqi alətlərimizi əcnəbilər çox bəyənirlər. Bütövlükdə, bizim mədəniyyətimiz hər zaman xariciləri cəlb edir”.
İradə SARIYEVA
