Manatı ucuzlaşdırmağın əsas hədəfləri...

Tarix: 24.02.2015 / 02:03
Bölmə: İqtisadiyyat

Başqa neft ölkələrindən fərqli olaraq Azərbaycanda pul islahatı niyə kəskin kataklizmlərə gətirib çıxarmadığ

Məlumat verildiyi kimi, fevralın 21-də manat bir çox xarici valyutalara qarşı ciddi şəkildə ucuzlaşdırıldı. Bu fonda 1 dollar 1.05 manata, 1 avro isə 1.195 manata bərabər tutuldu. Ekspertlər indiki şəraitdə bu addımın atılmasını zəruri sayır və bunun ölkəyə daha çox mənfəət qazandıracağını bildirir. İlk növbədə Azərbaycan artıq dünya bazarlarına daha çox məhsul çıxara biləcək.
Çünki milli valyutanın xarici valyutalara qarşı ucuzlaşması xracatçının xaricə daha çox mal satmasına gətirib çıxarır və bilavasitə ölkənin ixracına müsbət təsir edir.
Xatırladaq ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankı da manatın ucuzlaşdırılması ilə ixracın artırılmasının hədəfləndiyini vurğulayır: «Devalvasiya qərarı milli iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinə əlavə stimullar yaratmaq, onun beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini və ixrac potensialını daha da gücləndirmək, bu əsasda tədiyə balansının və ölkənin beynəlxalq ödəmə qabiliyyətinin strateji dayanıqlığını təmin etmək məqsədilə qəbul edilib. Manatın məzənnəsinin korreksiyası, həmçinin, xarici ticarət tərəfdaşımız olan əksər ölkələrin milli valyutalarının son dövrlərdə əhəmiyyətli ucuzlaşmasının milli iqtisadiyyatın rəqabət üstünlüklərinə mənfi təsirlərini neytrallaşdırmağa yönəlib».
Onu da bildirək ki, manatın məzənnəsinin ucuzlaşmasından istifadə etməyə çalışan bəzi işbazlar satdıqları məhsulun qiymətini bahalaşdırmağa çalışırlar. Lakin müvafiq qurumlar buna qarşı effektiv şəkildə mübarizə aparmaqdadır. İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi artıq süni qiymət artımına gedənlərə xəbərdarlıq da edib. Qeyd olunur ki, İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti süni qiymət artımı ilə bağlı yoxlama tədbirlərini daha da gücləndirib: «Manatın məzənnəsinin dəyişdirilməsi ilə əlaqədar İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti tərəfindən istehlak bazarında baş verə biləcək sui-istifadə hallarının və süni qiymət artımının qarşısının alınması üçün nəzarət tədbirləri daha da gücləndirilib və nəticələrdən asılı olaraq qanunvericiliyə uyğun tədbirlər görüləcək».
Digər tərəfdən, qiymət artımına əslində hansısa səbəb də yoxdur. Məsələ burasındadır ki, əksər ərzaq məhsulları Azərbaycanda istehsal olunur, buna görə də onların qiymətinin qalxmasının heç bir əsası yoxdur. Məsələn, manatın məzənnəsinin kəskin dəyişilməsindən sonra kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətində də artım müşahidə olunmasının əsası yoxdur. Çünki həmin məhsulların böyük əksəriyyəti ölkəmizdə istehsal olunur və müəyyən həcmdə də məhsul ixraca yönəldilir. Eləcə də bir çox sənaye məhsulları ilə bağlı eyni sözləri demək olar.
Xatırladaq ki, manatın devalvasiya prosesinə start verilərkən Azərbaycanda əhali tərəfindən böyük həcmdə dollar alınmışdı. Həmçinin, əmanətlərin xeyli hissəsi dollarlaşdı. Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov bununla bağlı banklara tapşırıq verildiyini bildirib: «Banklara tapşırmışıq ki, əhalinin əmanətlərini manatdan dollara keçirmək istəyinə mane olmasınlar. Azərbaycan əhalisinin banklarda 7 milyard manat ekvivalentində əmanəti var. Bunun yarısı milli valyutadadır, yarısı isə xarici valyutada. Son iki ayda biz görürük ki, müəyyən dollarlaşma prosesi gedir. Bu, cəmi 4% artımdır. Bizim banklara tövsiyə və göstərişimiz ondan ibarət olub ki, heç bir maneə törətmədən manatda olan əmanətlərini xarici valyutaya çevirmək istəyən əmanətçilərə hər bir şərait yaradılsın. Bu gün biz müşahidə edirik ki, xarici valyutada olan depozitlər üzrə faiz dərəcələri milli valyutada olan depozitlər üzrə faiz dərəcələrinə yaxınlaşır. Yaranmış vəziyyətdə bu doğrudur».
Beləliklə, baş bank əmanətçilərə vəsaitlərini dollara çevirməyə imkan verdi. Bu isə o deməkdir ki, devalvasiya prosesindən əhali udur. Həmçinin, kreditlərin əksər hissəsi manatla verildiyinə görə kredit alan şəxslər də hər hansı problemlərlə üzləşməyib. Digər tərəfdən, Azərbaycanda devalvasiya hansısa ciddi problemə yol açmadı. Halbuki, Rusiyada bu proses zamanı real gəlirlərin azalması baş verdi. İnflyasiyanın sürətlənməsi, dövlət sektorunda əməkhaqqı artımının dayanması, əmək haqlarının indeksləşdirilməsi templərinin azalması və iqtisadiyyatın resessiyası Rusiya üçün problemin hələ də ağrılı keçməsinə səbəb olur. Dünya Bankı xəbərdarlıq edib ki, 2015-ci ildə neftin qiyməti 70 dollardan çox olmasa, Rusiya iqtisadiyyatı qapalı dairəyə düşə bilər. Belə ki, tənəzzül nəticəsində əhalinin gəlirləri və istehlakı azalacaq, istehlakın azalması isə, öz növbəsində, resessiyaya aparacaq. Azərbaycanda isə tamam fərqli vəziyyətdir. Dövlətin böyük maliyyə ehtiyatlarına malik olması bazara istənilən anda müdaxiləyə imkan verir. Bu səbəbdən də vətəndaş devalvasiya ilə bağlı ciddi problem yaşamır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 18.04.2026 / 09:47

Azərbaycan nefti 104 dollara düşdü...

Tarix: 17.04.2026 / 21:28

Rusiya yeni ağır problem içində - əməkçi miqrantlardan asılılıq kəskinləşdi...

Tarix: 17.04.2026 / 21:09

Neft bahalaşır, bizdə ÜDM kiçilir - normal deyil...

Tarix: 17.04.2026 / 09:31

Azərbaycan neftinin qiyməti 115 dolları keçdi...

Tarix: 16.04.2026 / 17:11

Dövlət Gömrük Komitəsi Ermənistandan idxal məsələsinə aydınlıq gətirdi

Tarix: 16.04.2026 / 16:51

Zəngilanda Azərbaycan–Rusiya Hökumətlərarası Komissiyasının 24-cü iclası keçirilib

Tarix: 16.04.2026 / 15:39

Dünya iqtisadiyyatı neft xaosunda - durum Azərbaycana iki istiqamətdə təsir edir...

Tarix: 16.04.2026 / 10:43

Azərbaycan Ermənistandan mal idxalına başladı...

Tarix: 16.04.2026 / 10:16

Üç ayda Azərbaycandan Ermənistana ixrac olunan məhsulların dəyəri açıqlandı

Tarix: 15.04.2026 / 20:35

Əlimizdə qalan gəlirin 20 faizə qədəri borc yüküdür, gedərək artır - bu nə deməkdir?...

Tarix: 15.04.2026 / 18:18

Azərbaycanda iri və xırda buynuzlu mal-qara sürətlə azalır…

Tarix: 15.04.2026 / 17:44

Azərbaycanda içməli su problemi dərinləşir...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 16.04.2026 / 19:57

Rusiyanın vurduğu AZAL təyyarəsinin bütün mübhəmləri açıldımı?

Tarix: 16.04.2026 / 19:06

Avropa Birliyi Ermənistana 2-ci “xüsusi missiya” göndərdi...

Tarix: 16.04.2026 / 15:55

Türkiyədə “terror olmayan” məktəb qətliamları-ailənin, təhsilin,ya cəmiyyətin problemi...

İctimai maraqlar beynəlxalq münasibətlərdə...