Bank faizlərinin endirilməsi üçün daha bir optimal variant...

Tarix: 12.08.2015 / 01:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Qulu İbrahimov: "Ən sərfəlisi xarici sərmayənin cəlbi və qiymətli kağızların dövriyyəyə buraxılmasıdır"

"Zəif banklar sıradan çıxacaq"

Azərbaycanda kreditlərin faiz dərəcələrinin yüksək olması uzun müddətdir aktual problem olaraq qalır. Vaxtaşırı Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) bu məsələni qaldıraraq banklara kredit faizlərini aşağı salmağı tövsiyə etsə də, bu, istənilən nəticəni verməyib. Hazırda AMB daha sərt tədbirlərə keçib. Bu da öz nəticəsini verir.

Lakin bütün bunlara baxmayaraq, kredit faizlərinin aşağı düşməsinə mane ola biləcək bir sıra amillər mövcuddur.

Bankların kredit alması üçün AMB yeganə mənbə deyil. Problemlərin bəzisi məhz bununla əlaqədardır.

Kredit resursu əldə etmək üçün bank qiymətli kağızların borc bazarına çıxa, beynəlxalq maliyyə təşkilatlarından kredit ala, öz vəsaitlərini istifadə edə bilər. Əsas kredit mənbələrindən biri bank əmanətləridir. Ona görə kreditlər üzrə faiz dərəcələri və depozitlər arasında müəyyən əlaqə var.

Beləliklə, bank əhalinin vəsaitini illik 12-15 faizlə toplayırsa, ona ucuz kredit təklif etmək çətindir. Axı bank gəlir əldə etməli olan kommersiya strukturudur və buna görə toplanan vəsaitin üzərinə marjanı (fərqini) əlavə etməlidir.

Əmanətlər üzrə faiz dərəcələrinin aşağı salınması kreditlərin ucuzlaşmasına imkan yaradardı, ancaq belə olduğu təqdirdə, bu həm də əmanətlərin gəlirliliyini aşağı salacaq. İş orasındadır ki, depozit əlavə gəlir mənbəyi olmaqdan daha çox öz vəsaitini qorumaq imkanıdır.

Hərçənd, Azərbaycanda əmanətə məhz birinci variant kimi baxılır. Dünyada əlavə gəlir əldə etmək baxımından bank əmanətlərinə alternativlər var. Avropada əhalinin yalnız üçdə biri depozitə vəsaitini artırmaq imkanı kimi baxır. Əksəriyyət həyat yığım sığortasından, qiymətli kağızların əldə edilməsindən, qiymətli metal və daşınmaz əmlaka investisiya qoymaqdan istifadə etməyə üstünlük verir. Populyar alternativlər arasında pensiya və paylı fondlar da var.

İqtisadçı Qulu İbrahimov da qəzetimizə açıqlamasında Azərbaycanın bank sistemində mövcud olan bu problemdən danışdı: "Dünyadakı kommersiya bankları ilə bizim bankçılıq arasında ciddi fərq var. Azərbaycanda bank faizlərinin yüksək olması faktdır. Müqayisədə bizim bankların əmanətə görə verdiyi depozit faizləri də çoxdur. Nəticədə ortaya bahalaşma mənzərəsi çıxır. Yəni bankın əsas manipulyasiya vəsaiti olan depozitlərin baha faizlə müştərilərdən cəlb olunması verilən kreditlərin faizini yüksəltmiş olur. "Baha alıram, baha satıram" prinsipi ortaya çıxır. İndi gəlin görək, bu məsələdə daha çox kim əziyyət çəkir? Təbiidir ki, sadə əhali. Çünki kredit götürənlərin sayı depozit qoyanlardan dəfələrlə çoxdur. Bu baxımdan da depozit faizlərinin azaldılması kredit faizlərinin aşağı düşməsilə nəticələnəcəksə, bu islahata getmək məqsədəuyğun olardı. Digər tərəfdən isə, banklar kassa rolunu oynamaqdan daha çox bankçılıq fəaliyyətilə məşğul olmalıdır.

Bura da bir çox vacib bank əməliyyatları daxildir. Ən sərfəlisi xarici sərmayənin cəlbi və qiymətli kağızların dövriyyəyə buraxılmasıdır. Yəqin ki, neftin qiymətinin aşağı düşməsinin bank sektoruna da təsiri olacaq. Bununla da zəif banklar sıradan çıxacaq. Yerdə qalanların isə təmərküzləşməsi onları ciddi rəqabətə davamlı fəaliyyətə sövq edəcək".

Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...