Rusiyada ev alan azərbaycanlıların sayı artır

Tarix: 07.08.2015 / 03:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Rusiyanın üzləşdiyi iqtisadi çətinliklər bu ölkənin milli valyutasını yenə sürətlə dəyərdən salır. Real vəziyyət isə rublun xarici valyutalar qarşısında hələ xeyli dəyər itirəcəyini göstərir. Buna əsas səbəb isə Rusiya iqtisadiyyatında gözlənən növbəti tənəzzüldür. Məhz belə bir vaxtda Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) Rusiyada iqtisadi artımın bu il 3,4% geriləyəcəyini proqnozlaşdırır.

BVF qeyd edib ki, geosiyasi risqlər artdıqca, rublun daha da aşağı düşməsi gözləntiləri güclənir. Qurum Rusiya iqtisadiyyatının aşağı neft qiymətlərinə uyğunlaşması üçün güclü və sağlam bir maliyyə planına ehtiyac olduğunu düşünür. Hələlik isə rubl yenidən dollara nisbətən ciddi dəyər itirməkdədir. Yay mövsümündən əvvəl 1 dollar almaq üçün 48 rubl təklif edildiyi halda, indi ruslar 63 rublundan keçməlidir. Son bir ayda 14 faiz dəyər itirən rubl dollar qarşısında son həftə 7 faiz geriləyib. Bütövlükdə, son bir ildə rubl məzənnəsi 55 faizdən çox ucuzlaşıb. Bu hal Rusiyada yenidən ev alanların sayını da artırır və onların sırasında soydaşlarımız da var. Xatırladaq ki, ilin əvvəlində də eyni proses müşahidə olunmuşdu. Həmin vaxt Bakıda satılan mənzillərə sahib olanların üçdə biri Rusiyada çalışan vətəndaşlarımız idisə, sonradan vəziyyətin dəyişdiyi ortaya çıxdı. Qonşu ölkədə baş verən hadisələr və rus rublunun dəyərdən düşməsi Bakının mənzil bazarına təsir göstərməyə başladı. Belə ki, bir zamanlar Bakıda ev almağa can atan vatəndaşlarımız həmin vaxt paytaxtdakı mənzilini sataraq Rusiya şəhərlərində ev almağa üz tutdular. O vaxt Rusiyada rublun dəyərdən düşməsi ilə əmlakların qiyməti iki dəfə aşağı düşmüşdü. Bu səbəbdən Rusiyada yaşayan azərbaycanlılar Bakıda, eləcə də Azərbaycanın digər şəhərlərində mənzillərini satışa çıxararaq Rusiyada ev alırdılar. Sonradan bu proses səngidi. Lakin Rusiyada yenidən evlər sürətlə ucuzlaşır və bu da ev almaq istəyən soydaşlarımızın sayının növbəti dəfə çoxalmasına gətirib çıxara bilər.

Hazırda Moskva şəhərində yaşayış evlərinin ucuzlaşması prosesi sürətlə davam edir. Hazırda mərkəzə yaxın elit yaşayış binasındakı mənzili 6 ay öncə Moskva Dairəvi Avtomobil Yolunun arxasındakı bir mənzilin qiymətinə almaq mümkündür. Böhran səbəbilə qiymətlərdə kəskin azalma baş verib. Ev alqı-satqısı elanlarında qiymətlər dəyişməsə də, real alqı-satqı çox aşağı qiymətlə həyata keçirilir. Rusiya paytaxtında fəaliyyət göstərən əmlak alqı-satqısı şirkətlərinin birinin əməkdaşı bildirib ki, elanlardakı qiymətlərə baxmayaraq, alqı-satqı əməliyyatları bundan 20-25% aşağı qiymətlə aparılır: "Elit evlərdə vəziyyət daha da pisdir. Moskvanın "Rublyovka" elit ərazisində 1 il əvvəl 75 milyon rubla ( 2,5 milyon dollar) satılan malikanə üçün hazırda 45 milyon rubla (720 min dollar) alıcı tapılmır. Əgər əvvəllər Moskvada gündə 130-140 min satış elanı verilirdisə, indi ev satmaq istəyənlərin sayı artıq 220 minə çatıb". Şirkət əməkdaşı hesab edir ki, budəfəki böhran 1999 və ya 2009-cu ildə baş verənlərə bənzəmir və bu, yeni həyatın reallığıdır: "Yaxın illərdə neftin qiymətinin düşməsi ilə əlaqədar ölkəyə maliyyə axınının kəskin azalacağı gözlənir. Yaxın 3-5 ildə, bəlkə də heç vaxt evlər dollar ekvivalentində maksimal qiymətlərə çatmayacaq". Evlərin qiymətinin formalaşmasına toxunan əmlakçı Moskvada monolit bir binada mənzilin hər 1 kvadratmetri üçün xərcinin 40-45 min rubl olduğunu bildirib. Hazırkı vəziyyətdə böhrana yalnız öz kapitalı olan şirkətlər tab gətirə biləcək. Evlərin ucuzlaşması isə Rusiyada mənzil sahibi olmaq istəyən soydaşlarımızın sayını sürətlə artırır. Bunu digər MDB ölkələrinə də şamil etmək olar. Rublun dəyər itirməsinin isə ölkəmizə digər təsirləri də var.

İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bu xüsusda qeyd edir: "Rusiyanın qeyri-neft ixracatında əsas ticarət və iqtisadi tərəfdaşımız olduğunu nəzərə alsaq, rublun dəyərsizləşməsi bu ölkəyə ixrac potensialımıza təsir göstərməkdədir. Rublun məzənnəsindəki azalmalar artıq 2014-cü ildə Rusiya-Azərbaycan ticarət dövriyyəsində özünü göstərdi. Belə ki, ötən ilin yekunlarında iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi rəsmi statistikada əvvəlki ildəki 2 milyard 583 milyon dollardan 1 milyard 954 milyon dollaradək azaldı. Bu özünü Rusiyaya ixracatımızda da göstərdi. Şimal qonşumuza 2013-cü ildə 1 milyard 77 milyon dollarlıq mal göndərdiyimiz halda, bu göstərici ötən il 640 milyon dollar olub.

Məzənnənin aşağı düşməsi Azərbaycana göndərilən Rusiya mallarının qiymətlərinə artıq təsir göstərməkdədir. Növbəti aylarda biz bunu daha aydın şəkildə görəcəyik. Xüsusən də Rusiya istehsalı olan bəzi tikinti materiallarının qiymətində endirimlərin olacağı istisna edilmir. Rublun məzənnəsi aşağı düşdükdən sonra isə bu ölkədə yaşayan həmyerlilərimizin də biznesində durğunluq müşahidə ediləcək. Bu baxımdan onların Azərbaycana göndərdiyi vəsaitlərin məbləğində azalma müşahidə ediləcək. Bütövlükdə, 2015-ci ildə azərbaycanlıların Rusiyadan göndərdiyi vəsaitin məbləğinin 30 faiz azalacağı proqnozlaşdırılır".