Sığortalanmayan bank əmanətləri ilə bağlı müəmma...

Tarix: 04.08.2015 / 02:55
Bölmə: İqtisadiyyat

Samir Əliyev: "Əmanətlərin sığortalanması sisteminin təkmilləşdirilməsinə ehtiyac var"

"Kompensasiya məbləğinin 50 min manata qaldırılması daha məqsədəuyğun olardı"

2015-ci ilin altı ayının yekunlarına görə, fiziki şəxslərin cəmi əmanətləri 7,561 milyard manat təşkil edib. Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun məlumatına əsasən, cari ilin birinci yarısının yekunlarına görə, kompensasiya olunan əmanətlər 437 milyon manat (25,9 faiz) artaraq 2,122 milyard manat olub.

Bu da ümumi əmanətlərin 28 faizini təşkil edir. Sığortalanan əmanətlərin 69 faizi ABŞ dollarının, 27 faizi manatın, 4 faizi isə avronun payına düşür. Cari ilin 6 ayının yekunlarına görə, Fondun sığorta ehtiyatları 103 milyon manat təşkil edib.

Qeyd edək ki, qorunan əmanətlərin heç də hamısı kompensasiya olunmur. Məbləğin yalnız 30 min manata qədər olan hissəsi sığortaya cəlb edilir. Yəni bir vətəndaş banka 70 min manat yatırıbsa, yalnız onun 30 mini Fond tərəfindən sığortalanır. Belə aydın olur ki, fiziki şəxslərin 7,561 milyard manatlıq əmanətinin 2.1 milyardı sığortalıdır. Qalan 5.4 milyard manat isə təhlükə altındadır.

Ölkədə bir sıra bankların bağlanma təhlükəsi artdıqca, əhalini narahat edən əsas məsələ əmanətlərin sığortalanması ilə bağlıdır. Sığortalanmayan əmanətlərin payı isə artmaqda davam edir. Dünyanın 100-dan çox ölkəsində tətbiq edilən əmanətlərin sığortalanması mexanizmi əhalinin bank sektoruna inamını artırmaq, bank sektorunda dayanıqlığı təmin etmək məqsədi daşıyır. Ancaq Azərbaycan bəlkə də sığorta mexanizminin əmanətin faiz dərəcəsinə tətbiq edildiyi yeganə ölkədir. Çünki digər ölkələrdə əmanət faizinə münasibətdə sığortalanma mexanizminin tətbiqi təcrübəsinə rast gəlinməyib. Azərbaycanın mövcud sığorta mexanizmi daha çox bankların mənafeyinə cavab verir, nəinki müştərilərin.

Maraqlıdır, olmazmı ki, qoyulan əmanətlərin hamısı sığortalansın? Buna nə mane olur?

Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Samir Əliyevin fikrincə, əmanətlərin sığortalanması sisteminin təkmilləşdirilməsinə ehtiyac var: "Əslində, Fondun yaranmasının başlıca səbəbi əhalinin banklara yatırdığı əmanətlərin təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Normativlərə görə, 30 minədək olan və 12 faizlə qoyulan əmanətlər sığortaya cəlb edilir. Azərbaycan dünyada tək-tük ölkələrdən biridir ki, sığorta faizi tətbiq edir. Digər dövlətlərdə sığorta faizi olmur, sadəcə olaraq kompensasiya məbləği müəyyən edilir. Məsələn, Avropa ölkələrində kompensasiya məbləği 100 min avro təşkil edir. Azərbaycanda da kompensasiya məbləğinin artırılmasına ehtiyac var.

Kompensasiya məbləğinin 50 min manata qaldırılması daha məqsədəuyğun olardı. Ən azı, devalvasiya nəticəsində manat 35 faiz dəyərini itirdi. Əmanətlərin Sığortalanması Fondu da bu itkini kompensasiya etməlidir.

Son məlumatlara görə, kompensasiya olunan əmanətlərin payı azalaraq 31 faizdən 28 faizə düşüb. Digər tərəfdən, qorunan əmanətlərin payı 91 faizdən 90 faizə qədər azalıb. Bundan əlavə, əmanətlərin dollarlaşmasının nəticəsi olaraq qorunan əmanətlərdə ABŞ dollarının payı 34 faizdən 69 faizə yüksəlib. Manat əmanətlərinin payı isə müvafiq olaraq azalıb və 62 faizdən 27 faizə düşüb. Ona görə də Fond tərəfindən sığortalanan əmanət yanaşması dəyişməlidir. Yəni sığorta olunan əmanətlərlə kompensasiya olunan əmanətlər eyniləşdirilməlidir".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...