Azərbaycanlılar 6 ayda banklara 475 milyon manat kredit faizi ödəyib

Tarix: 04.08.2015 / 03:52
Bölmə: İqtisadiyyat

Kredit faizləri əhalinin nominal gəlirinin neçə faizini yeyir?

Kredit faizlərinin aşağı salınması istiqamətində atılan son addımların istənilən nəticəni verdiyini hələ də söyləmək mümkün deyil. Elə bunun nəticəsidir ki, kredit faizləri yüksək olaraq qalır və bu istiqamətdə əhalinin sərf etdiyi məbləğin miqdarı yüz milyonlarla manat həcmindədir. Belə ki, bu ilin birinci yarısında Azərbaycan əhalisi tərəfindən kreditlər üzrə faizlərin ödənilməsinə 475 milyon manat sərf edilib.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2015-ci ilin yanvar-iyun aylarında ölkə əhalisinin nominal gəlirləri 19,8 milyard manata çatıb. Həmin gəlirlərin 2,4 faizi və ya 475,2 milyon manatı kreditlər üzrə faizlərin ödənilməsinə sərf edilib. 2014-cü ilin yanvar-iyun aylarında 17,8 milyard manatlıq gəlirin 2,6 faizi və ya 462,8 milyon manatı kreditlər üzrə faizlərin ödənilməsinə sərf edilib. Beləliklə, cari il ərzində kredit faizlərinin öldənilməsinə daha çox vəsait sərf olunub. Ekspertlər hesab edir ki, bunun əsas səbəblərindən biri də kredit faizlərinin yüksək olmasıdır. Halbuki, faizlərin aşağı salınması müvafiq rəsmi dairələrin, o cümlədən Mərkəzi Bankın da maraq dairəsindədir. Hətta bununla bağlı müvafiq addımlar da atılıb. Belə ki, Mərkəzi Bank istehlak kreditlərində komisyon haqlarının məhdudlaşdırılması ilə bağlı qərar qəbul edib. Xatırladaq ki, bu addım faizlərin tənzimlənməsinə hesablanıb.

Bunun ardınca Mərkəzi Bank uçot stavkasının azaldılması ilə bağlı qərar qəbul etdi. Uçot stavkasının aşağı salınması kommersiya banklarına daha aşağı faizlə mərkəzləşdirilmiş kreditlərdən istifadə imkanı verəcək. Bu isə xeyli ucuz vəsaitlər cəlb edən bankların daha aşağı faizli kredit təklif etməsinə gətirib çıxara bilər. Ötən ay isə bəlli oldu ki, bütün kreditlər üzrə banklara maksimal limit təyin olunub və bu limit 29%-dir. Bank üzrə ekspert Samir Əhmədov bildirir ki, bank faizlərinin daha da aşağı salınması gözlənir. Onun fikrincə, bu yaxınlarda Mərkəzi Bank tərəfindən faktiki illik faiz dərəcələrinin mikrokreditlər üzrə 25, istehlak kreditləri üzrə isə 29 faiz səviyyəsinə qədər aşağı salınmasına baxmayaraq, bank sektorunda aparılan islahatlar faiz dərəcələrinin yenidən aşağı düşəcəyini göstərir.

Bazar üçün hazırkı faizlərin məqbul olduğunu vurğulayan ekspert hesab edir ki, rəqəmlərin aşağı salınması banklara ciddi təsir etməyəcək: "Bankların gəlirləri azalsa da, çox ziyana düşmürlər, yenə də rentabelli işləyirlər. Həm də istehlakçılar bir növ daha yuxarı faizlərlə kredit götürmür, bu da biznes sektorunda inkişafa səbəb olur. Mikrokreditlərin 25 faiz səviyyəsində verilməsi məqbuldur, çünki verilən kreditlər nağdsız kreditlərdir". Dünya praktikasında bu cür halların olduğunu deyən S.Əhmədov vurğulayıb ki, Azərbaycanda atılan addımlar bank sektorunun və iqtisadiyyatın daha da inkişaf etməsinə gətirib çıxaracaq.

Beləliklə, baş bankın bu sahədə ən mühüm fəaliyyət istiqamətlərindən biri bank xidmətlərinin ucuzlaşması, xüsusilə faiz dərəcələrinin enməsinin təşviq olunmasının xüsusi qeyd edilməsi də məhz bundan xəbər verir. Təbii ki, uçot stavksının endirilməsindən sonra Mərkəzi Bank bütün kommersiya banklarının ayırdığı ucuz oesurslardan istifadə imkanlarının genişləndirilməsinə çalışmalıdır. Bu baxımdan uçot dərəcələrinin endirilməsinin bank faizlərinin aşağı salınması üçün iqtisadi əsas yaradacağı istisna edilmir. Bundan əlavə, son 2 ayda xarici valyutalara təklifin azalması və Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarında müşahidə edilən artım uçot stavkasının endirilməsini mümkün etməklə yanaşı, artıq baş bankın bazara müdaxilə rıçaqlarının artdığını göstərir. Yeni maliyyə mənbələrindən vəsait cəlb edən Mərkəzi Bank intervensiya xərclərinin tənzimlənməsi fonunda məzənnə siyasətindən artıq faiz siyasətinə keçid edir. Belə fikirlər də səslənir ki, hökumət ya Mərkəzi Bank vasitəsilə, ya da digər kanallarla kredit təşkilatları üçün ucuz maliyyə resursları təqdim etməlidir. Əks halda, hazırda atılan addımlar sadəcə süni şəkildə kredit faizlərinin azaldılması illüziyası yaradır. İstənilən halda isə baş bankın bankları real sektoru daha çox maliyyələşdirməyə təşviq etməyə çalışacağı güman edilir.

Real sektoru maliyyələşdirməkdə xüsusi maraqlı görünməyən banklar aşağı uçot dərəcəli mərkəzləşdirilmiş kreditlərlə bu sektora meyllənə bilər. Nəhayət, uçot dərəcəsinin endirilməsi ilə bağlı qərarın kredit bazarına təsirlərinin qiymətləndirilməsi üçün baş bankın daimi monitorinqlər aparıb nəticələri ictimaiyyətlə bölüşməsinə ehtiyac var. Əks halda əhali yenə də kreditlər üçün yüksək faizlər ödəməli olacaq.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...