Rusiya avtomobil istehsalçıları üçün Azərbaycan əsas bazarlardan birinə çevrilir

Tarix: 23.07.2015 / 02:42
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin maşın bazarında son vəziyyət burada aktivliyin böyük sürətlə aşağı düşməkdə olduğunu göstərir. Avtomobillərin qiymətində əhəmiyyətli ucuzlaşma yaşanmasına baxmayaraq, maşın alıcılarının sayı olduqca azdır. Bu, Azərbaycana maşın idxalına da təsirsiz ötüşmür. Belə ki, bu ilin ilk yarısında minik avtomobillərinin idxalı 96% azalıb.

Cari ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycana ümumilikdə 17 640 ədəd avtomobil idxal olunub. Bu isə ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 94,8% azdır. Əsas azalma da məhz minik avtomobillərinin hesabına olub. Göstərilən dövrdə idxalın 89%-i və ya 15 745 ədədi əsasən adamların daşınması üçün nəzərdə tutulmuş minik avtomobilləri və digər mühərrikli nəqliyyat vasitələri olub. Bu avtomobillərin idxalında illik 96,4% azalma müşahidə olunub. Ölkədə minik avtomobili istehsalı illik müqayisədə 75,4% azalaraq 2015-ci ilin 6 ayında 325 ədəd, yük avtomobili istehsalı isə əksinə, 13,6% artaraq 142 ədəd təşkil edib. Ekspertlər cari il ərzində tendensiyanın davam edəcəyini proqnozlaşdırır. Amma Azərbaycana maşın satışını artırmaq istəyənlərin də sayı az deyil. Məsələn, Rusiyanın "AvtoVAZ" şirkəti Azərbaycanı əsas baza kimi gördüyünü gizlətmir. Şirkətin prezidenti Bu Andersson qeyd edir: "Bu il Azərbaycan Rusiyanın "AvtoVAZ" şirkətindən avtomobil idxal edən ölkələrin "Top-5"nə daxil olacaq. Azərbaycandan başqa, bu siyahıda Qazaxıstan, Misir, Ukrayna və Almaniya da yer alıb". Onun sözlərinə görə, "Lada" Rusiyadan başqa dünyanın 15-20 ölkəsində də satılacaq":AvtoVAZ" bu il dünyanın müxtəlif ölkələrinə təxminən 70 min avtomobil tədarükünə dair müqavilə imzalayıb. İlin yekunlarına dair idxalçıların "Top-5"nə Azərbaycan, Qazaxıstan, Misir, Ukrayna və Almaniya daxil olacaq. Eyni zamanda, idxalatçıların bir hissəsi bildirib ki, iqtisadi vəziyyətlə əlaqədar olaraq "Lada"nın məhsullarının tədarükü aşağı düşəcək".

"AvtoVAZ" bu günlərdə Yekaterinburqda keçirilən "İnnoprom-2015" sənaye yarmarkasında özünün yeni "Lada Vesta" modelini təqdim edib. Yeni avtomobilin kütləvi istehsalına sentyabrda, satışına isə noyabrda başlanacaq. "AvtoVAZ"ın təmsilçisi Aleksandr Bredixinin sözlərinə görə, "Lada Vesta" bütün tələb və standartlara, o cümlədən təhlükəsizlik və ekologiya standartlarına uyğundur. Avtomobil Rusiya istehsalı olan komponentlərdən istifadə etməklə ərsəyə gətirilib və ilk növbədə daxili bazar üçün nəzərdə tutulub. Lakin "Lada Vesta"nın Azərbaycana ixracı da gündəmdədir. Avtomobilin klassik, komfort və lüks komplektasiyalarda buraxılması nəzərdə tutulub. Yeni model, Rusiya ilə yanaşı, digər MDB ölkələri - Qazaxıstan, Ukrayna, Belarus, eləcə də qeyd olunduğu kimi, Azərbaycan bazarına çıxarılacaq. Ekspertlər isə hesab edir ki, sərfəli satış şərtləri təklif olunarsa, bu, Rusiya maşınlarına Azərbaycanda marağı artırar. Belə vəziyyət maşın bazarında da canlanma yaratmaq iqtidarındadır. Hələlik isə bazarda daha çox durğunluq müşahidə olunur. Avtomobil bazarı üzrə ekspertlər deyir ki, bu ilin fevralında manatın devalvasiyası, maşınların dollarla satışı da bu vəziyyətə səbəb olub. Dollar ekvivalentində qiymət artımı baş verməsə də, manat ekvivalentində qiymət artımına gətirib çıxarıb. Əvvəl 15 min dollara satılan avtomobilin qiyməti 12 min manat təşkil edirdisə, indi həmin maşın yenidən bazara 15 min dollara təklif olunur. Bu artıq 15 mindən bir qədər artıq manat deməkdir. Ekspertlər hazırda bazarda durğunluq olduğunu, müştərilərin qiymətlərin aşağı düşəcəyini gözlədiklərini bildirir.

Bundan başqa, manatın ucuzlaşması avtomobillərin qiymətləri ilə yanaşı, onların ehtiyat hissələrinin və təmir xərclərinin də artmasına təsir göstərib. Təmirçilər qiymətlərin 10-20 faiz bahalaşdığını bildirir. Ehtiyat hissələri isə təxminən 20-30 faiz bahalaşıb.

Bu da maşın alışına mənfi təsir edir. Dünya bazarında avtomobillərin qiymətinin düşməsinə baxmayaraq, alıcılıq qabiliyyətinin və eləcə də tələbin aşağı olması səbəbindən bu ilin sonuna kimi maşınların qiymətində enmələr qaçılmaz sayılır. Bazarda durğunluq davam etdikcə, ölkəyə gətirilən avtomobillərin sayında da azalmalar olacaq. Bununla belə, avronun kursundakı azalmalar davam edərsə, bu, avtomobil bazarını canlandıra bilər. Avronun dollara nisbətən məzənnəsinin aşağı düşməsi Avropadan avtomobil gətirilməsini daha cəlbedici edir.