Azərbaycan Asiya bazarlarında mövqeyini gücləndirir

Tarix: 04.07.2015 / 03:28
Bölmə: İqtisadiyyat

Dollar və avro ətrafında baş verənlər bu pullara olan etibarın sarsılması ilə müşahidə olunmaqdadır. Məsələ burasındadır ki, sözügedən pulların məzənnəsi tez-tez dəyişir və bu, valyuta ehtiyatlarını həmin pullarla yığan ölkələrə, o cümlədən Azərbaycana təsirsiz ötüşmür. Bütün bunlar fonunda valyuta ehtiyatlarının tərkibinə qızıl və digər pulların daxil edilməsi istiqamətində addım atan dünya ölkələrinin sayında artım müşahidə olunmaqdadır.

Xüsusən də avronun payını azaldan ölkələrin sayı daha sürətlə çoxalmaqdadır.

Hazırda proseslər bu qənaətə gəlməyə əsas verir ki, avro getdikcə daha çox dəyər itirəcək. Hətta ABŞ-ın "Goldman Sachs" bankının analitikləri avronun ucuzlaşaraq 1 dollardan da aşağı düşəcəyini proqnozlaşdırır. Bankın analitiklərinin apardıqları qiymətləndirmədə deyilir: "Avronun Yunanıstanda referendum keçiriləcəyi xəbərləri ilə bu həftə yüksəlməsi bizim üçün bir məna ifadə etmir. Biz Yunanıstan məsələsində artan gərginlik, Avropa Mərkəzi Bankının monetar genişlənməni (istiqraz alışı yolu ilə dövriyyəyə avro buraxılır) sürətləndirməsini avro-dollar məzənnəsinin 1-ə doğru getməsi üçün bir katalizator olaraq görməyə davam edirik". "Goldman Sachs" indiki gedişlə avronun 1 illik zaman ərzində 0,95 dollar səviyyəsinə qədər geriləyəcəyini gözlədiklərini də bildirib. Beləliklə, avronun məzənnəsinin dollara nisbətən kəskin aşağı düşməsi sürətlənəcək. hesab olunur ki, baş verənlər avronun manat qarşısında da dəyər itirməsini sürətləndirəcək. Məsələ burasındadır ki, manatın məzənnəsinin müəyyən olunmasında Azərbaycan Mərkəzi Bankı bivalyuta səbətinə keçib. Bu da o deməkdir ki, dollar qarşısında zəifləyən avro manat qarşısında da dəyər itirəcək. Aydındır ki, bu gedişlə avro manatdan ucuz olacaq.

Eyni zamanda, baş verənlər valyuta ehtiyatlarının tərkibindəki avronun da dəyər itirməsi və beləliklə, prosesdən ölkəmizin də müəyyən zərər görməsi ilə nəticələnəcək. Bu mənada ekspertlər valyuta ehtiyatının tərkibinin diversifikasiya olunmasını zəruri sayır. Əslində, bu istiqamətdə artıq müəyyən addımlar atılır. Məsələn, Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (ARDNF) investisiya portfelinin valyuta səbətinin yüksək diversifikasiyasının təmin edilməsi istiqamətində növbəti mərhələ olaraq Çin yuanında investisiyalara başlayıb. Bu məqsədlə 2014-cü ildə Çin Mərkəzi Bankından 3 milyard yuan həcmində investisiya üçün müvafiq lisenziya alınıb və adıçəkilən qurumla dövlət və agentliklərin istiqrazlarının alqı-satqısı və saxlanmasına dair müqavilə imzalanıb.

2015-ci il iyulun 1-dən isə Çin yuanında ilk investisiyalara başlanıb. Hazırda növbəti mərhələ olaraq Çinin səhm bazarına investisiya yatırımlarının həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub. Bu məqsədlə Çin Qiymətli Kağızlar üzrə Tənzimləmə Komitəsi tərəfindən verilən "Səlahiyyətli xarici institusional investorlar" adlı lisenziyanın alınması planlaşdırılır. Ekspertlər indiki mərhələdə Çin yuanı və qiymətli kağızlarına vəsait yatarılmasını doğru addım hesab edir. Özü də bütün bunlar o fonda baş verir ki, yuanın yaxın tezlikdə dünya bazarında mövqelərini daha da gücləndirməsi gözlənir. SWIFT hesab sisteminin göstəricilərinə görə, Çin yuanı 2015-ci ilin ilk yarısında beynəlxalq hesablaşmalarda ən çox istifadə olunan dünya valyutaları arasında 5-ci yeri tutub. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) ekspertləri hesab edir ki, bu gedişlə yuan rəsmi ehtiyat valyutası elan edilə bilər. Hazırda BVF-nin valyuta səbəti ABŞ dolları, avro, yen və funt sterlinqdən təşkil edilib. Lakin yuanın da bura daxil edilməsi istisnalıq təşkil etmir. Bütün bunlar dünyada yuana marağı əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Azərbaycan da valyuta ehtiyatlarının tərkibinə yuan daxil edilməsinə maraq göstərən tərəflərdən biri kimi çıxış edir. Hesablamalara görə, yuanın 2020-ci ilə qədər ABŞ dolları və avronun ardından üçüncü böyük pul vahidinə çevriləcəyi gözlənir. Bu arada, Avropa Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə, yaxın illərdə Çin yuanına tələbat kəskin artacaq. Azərbaycan da bu fonda neft pullarının bir qismini Çinə yönəldir. Ekspertlər qeyd edir ki, Dövlət Neft Fondunun rezervlərinin müxtəlif valyutalarda saxlanması risqlərin idarə olunması baxımından müsbət sayılmalıdır. Bu fonda rezervlərin ayrı-ayrı valyutalarda saxlanması mümkündür. Çünki bir valyutanın dəyəri aşağı düşəndə avtomatik olaraq digər dönərli valyutanın dəyərində artımlar olur.

Bu da birmənalı şəkildə risqlərdən sığortalanmağa imkan verir. Ekspertlərə görə, valyuta ehtiyatlarına digər ölkələrin də pullarını daxil etmək olar. Məsələn, bütün dünyada məşhur olan Kanada və Avstraliya dollarını nəzərdən keçirmək mümkündür. Çünki onların dəyəri düşmür. Hazırda rezervlərin müxtəlif valyutalarda saxlanması istiqamətində atılan addımların miqyasının daha da genişləndirilməsi zəruri sayılır.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...