Fermerlərə kredit verilməsinin yeni modeli başlayır

Tarix: 26.06.2015 / 02:34
Bölmə: İqtisadiyyat

Kənd təsərrüfatının inkişafına hökumət tərəfindən xüsusi diqqət ayrılsa da, bankların bu prosesdə fəal iştirak etdiyini hələ də söyləmək mümkün deyil. Kommersiya bankları aqrar sahəyə kredit ayırmağa əvvəlki kimi böyük həvəs göstərmir. Halbuki, aqrar sektor ölkənin iqtisadi və sosial həyatı üçün ən önəmli sahələrdən biri sayılır. Ən azından, ərzaq təhlükəsizliyi ilk növbədə kənd təsərrüfatının ölkənin tələbatını nə dərəcədə ödəməsindən asılıdır.
Elə bu səbəbdən qeyd olunan sahənin inkişafına dövlət tərəfindən xüsusi diqqət yetirilir. Amma fermerlərin yenə də narazılığına səbəb banklardan istədikləri həcmdə kredit ala bilməmələridir.
Əslində kənd təsərrüfatının inkişafına ayrılan kreditlərin məbləği çox azdır və banklar aqrar sektora bu səbəbdən kredit ayırmaqda maraqlı deyil. Ekspertlər eyni zamanda hesab edir ki, bankların aqrar sektora kredit ayırmaqda maraqlı olmamasının kökündə dayanan əsas səbəb kredit üçün qoyulacaq girovun yoxluğudur. Torpaq sahələrinin girov götürülməsinə isə qanunvericiliklə icazə verilmir. Amma inkişaf etmiş Avropa ölkələrindəki vəziyyət Azərbaycandakı durumdan fərqlidir. Çünki həmin dövlətlərdə aqrar sahələr sığortalandığı üçün banklar arxayın olur ki, məhsul batsa da, sığortalandığı üçün bankların kreditləri batmayacaq. Yəni sığorta şirkətləri fermerlərin aldığı kreditləri, yaxud onların faizlərini banklara ödəyəcək. Ölkəmizdə isə bu olmadığından banklar hələ də aqrar sektora az həcmdə kredit ayırır.
Yaranmış durum dövləti də narahat etdiyindən, qeyd olunan istiqamətdə müəyyən yeniliklərin tətbiqinə hazırlıq görülür. Bununla bağlı Kənd Təsərrüfatı Layihələri və Kreditlərinin İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Xidməti yeni pilot layihənin icrasına başlayacaq. İlk öncə Ağcabədi, Bərdə və İmişlidə başlanacaq layihəyə görə, kreditlər fermerlərə girov tələb edilmədən veriləcək. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd Təsərrüfatı Layihələri və Kreditlərinin İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi Rüfət Rüstəmzadə qeyd edib ki, kredit vəsaitləri fermerlərə bir dəfəyə yox, mərhələli şəkildə veriləcək. Məhsul istehsalçılarına biznes-planın hazırlanmasında da kömək göstəriləcək. Layihədə iştirak edəcək fermerlərin kreditləşməsinə gələn aydan başlanacaq. Bundan başqa, fermerlərin məhsullarını bazarlara çıxarmalarına da dəstək veriləcək. Növbəti layihə fermerlərin kooperativləşmələrini təmin etməkdir: "Şərti olaraq deyək ki, ay ərzində 1 marketin 1 ton məhsula ehtiyacı var. Bir fermer isə hər ay bu qədər məhsulu təkbaşına verə bilmir. Bu səbəbdən fermer bazarla işini qura bilmir. Ona görə də, kooperativ şəklində iş qurulub bir brend adı altında məhsul istehsal olunarsa, marketi il boyu məhsulla təchiz edə bilərlər".
Ekspertlər isə bütün bunları mühüm yenilik adlandırır. Belə vəziyyət bir neçə istiqamətdə fermerlərin üzləşdiyi problemin həllinə imkan verir. Əvvəla, bu hal fermerlərin maliyyə çətinliklərinin həllində önəmli rol oynayacaq.
Digər tərəfdən, kənd təsərrüfatı kooperasiyasının tətbiqi, nəhayət ki, reallaşacaq. Hazırda vahid vasitəçi olmadan məhsul bir yox, bir neçə şəxsin əlindən keçərək bazara daxil olur. Bu da məhsulun qiymətinin artmasına səbəb olur. Kooperasiya yarananda isə bu problemə son qoyulacaq. Kooperativlər fermerlərin istehsal etdiyi məhsulun saxlama kameralarına, emalçıya, bazarda satış aparan şəxslərə çatdırılmasında vasitəçilik edəcəklər. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin çoxu bu sistemi tətbiq edir. Bu mexanizmin yaradılmasının əsasında isə bazarda məhsul artımının tənzimlənməsi dayanır.
Bundan əlavə ona da diqqət çəkilir ki, aqrar sahədə sığortanın inkişaf etdirilməsi də olduqca vacibdir. Mütəxəssislərin qənaətincə, aqrar sektor risqli sahə hesab olunduğundan, həm kreditləşmə, həm də sığortalanma baxımından problemlidir. Halbuki, ABŞ və əksər Avropa ölkələrində nəinki fermer sahələri, hətta bütövlükdə proses, məhsulun satış qiyməti belə sığortalanır. Bu mənada hazırda Azərbaycanda aqrar sektorun sığortalanmasına çox böyük ehtiyac var. Bu məsələni bir çox ölkələr təşviq yolu ilə həll edir. Belə ki, Avropada aqrar sahədə çalışan insanların sığortasının müəyyən bir hissəsinin, hətta bəzi məhsullar üzrə 50%-nin dövlət tərəfindən qarşılanması prosesi baş verir. Azərbaycanda da hesab olunur ki, təşviq yolu ilə aqrar sahəni canlandırmaq olar. Hətta bir neçə dəfə belə təkliflər olub. Taxıl sahələrində sığortalanma prosesinə dövlətin yardım edəcəyi haqda müəyyən qərarlar alınıb. Amma bu qərarların həyata keçməsi ləngiyir. Sığorta şirkətlərinin aqrar sahədə sığortaya marağının az olmasının əsas səbəbi bu sahənin çox risqli olmasından və ödənişlərin daha artıq ola biləcəyi ehtimalından irəli gəlir. Ekspertlər bu istiqamətdə də problemlərin həllini vacib sayır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...