Manat mövqelərini bərpa edir

Tarix: 23.06.2015 / 02:20
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya maliyyə bazarlarında baş verən son proseslər dolların cari il ərzində əhəmiyyətli dərəcədə məzənnə itkisinə məruz qala biləcəyini göstərir. Buna əsas səbəb ABŞ Federal Ehtiyatlar Sisteminin (FES) son toplantısında qəbul edilən qərardır. Belə ki, gözləntilərin əksinə olaraq, FES son toplantısında faiz dərəcəsini artırmağı məqbul hesab etməyib. Bu isə dərhal dolların məzənnəsinə təsir göstərib və onun nisbətən ucuzlaşmasına səbəb olub.
Prosesin ilin sonuna kimi davam etməsi proqnozlaşdırılır. Çünki FES-in ən geci 2016-cı ildə faizləri artıracağı gözlənir.
Hesab edilir ki, FES baza faiz dərəcəsini ən azı yaxın 6-7 ay ərzində artıra bilməz. Bu, dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi baxımından əlverişsiz vəziyyət ortaya çıxara bilər. Bu səbəbdən dolların cari il ərzində müəyyən qədər faiz itirməsi qaçılmaz sayılır. Digər tərəfdən ona da diqqət çəkilir ki, neftin dünya bazarlarında qiyməti sıçrayışlı şəkildə artsa, dollar daha çox məzənnə itkisinə məruz qalacaq. Təbii ki, böyük maliyyə ehtiyatlarına malik Azərbaycan da prosesi yaxından izləyir. Məsələ ilə bağlı açıqlama verən iqtisadçı Rəşad Həsənov Federal Ehtiyatlar Sistemi tərəfindən uçot dərəcəsinin artırılmamasının üstünlükləri fonunda bu xüsusda qeyd edir":FES dünya iqtisadiyyatı və birjalarının narahatlıqla izlədiyi toplatını yekunlaşdırdı. Əvvəlcədən də ehtimal edildiyi kimi, uçot dərəcəsinin, faizlərin artırılması istiqamətində qərar verilmədi. Eyni zamanda hazırkı iqtisadi situasiyanın da diqtəsi ilə yaxın gələcəkdə belə faiz artımlarının olmayacağı, əgər olarsa, bunun da çox kiçik göstəricilərlə ifadə olunacağı istiqamətində açıqlama verildi. FES-in qərarının Azərbaycan üçün iki əsas üstünlüyü oldu. Çünki FES əksinə qərar çıxarsaydı, manata təzyiqlər və Mərkəzi Bankın intervensiya xərclərini artıra bilərdi ki, bu da baş vermədi. İkincisi, faizlərin artırılması dolların bahalaşmasına və buna nisbətdə neftin ucuzlaşmasına səbəb olacaqdı ki, bu təhlükənin də sovuşduğunu deyə bilərik. Təbii ki, neftin qiymətinə təsir edəcək digər faktorlar öz yerində. Sadəcə, dolların bahalaşmasından qaynaqlanan ucuzlaşmanı nəzərdə tuturuq".
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, neftin qiymətində artımlar baş verəcəyi təqdirdə dollar daha çox məzənnə itkisinə məruz qalacaq. Bu zaman manat dollara nisbətən daha sürətlə möhkəmlənməyə başlayacaq. Xatırladaq ki, bu il martın ortalarından başlayaraq üzü yuxarı qalxan neft manata yönələn təzyiqləri xeyli səngidib. Hazırda manatın da bahalaşmasını şərtləndirən amil məhz dolların ucuzlaşmasıdır. Ümumiyyətlə, neftin bahalaşması və dolların ucuzlaşması manat üçün əlverişli şərait yaradır. Neft 70 dollarlıq psixoloji həddi keçsə, bu, manatın vəziyyətini xeyli yaxşılaşdırar.
Onu da xatırladaq ki, Mərkəzi Bankın qərarı ilə bivalyuta səbətinə keçid manatı dünya bazarlarında dollar-avro məzənnəsinə həssas edir. Ekspertlərin fikrincə, əmanətlərin dollarlaşdırılması prosesinin yekunlaşmaqda olması, neftin itirdiyi mövqelərini bərpa etməsi, dolların ucuzlaşması, ən əsası bazarda panik vəziyyətin olmaması artıq manatın rahat nəfəs almasına imkan verir.
Dollar ucuzlaşarkən, adətən, avronun qiymətində artımlar baş verir. Lakin bu dəfə Yunanıstan ətrafında baş verənlər avronun da məzənnə itkisi ilə müşayiət olunur. Avropa İttifaqının komissarı Pyer Mosçoviçi, rəsmi Afina təmsil etdiyi qurumla razılığa gəlməyəcəyi təqdirdə, bunun nəticələrinin avro üçün də acınacaqlı olacağını bildirir: "Razılığa gəlmək Yunanıstan üçün, yunan xalqı üçün çox əhəmiyyətlidir. Bazarların vəziyyəti təqib etdiyinin fərqində olaraq davranmalıyıq. Avronun və Yunanıstanın taleyi təhlükədədir. Ancaq mən hələ də bir razılığa gəlməyin mümkün olduğuna inanıram". Xatırladaq ki, Yunanıstan 5 aydan çoxdur kreditorlarla danışıqlar aparır, amma nəticə yoxdur. Avronun kursunun dünya bazarlarında aşağı düşməsi Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür. Manat dollara bağlı olduğundan, dolların avroya nisbətdə dinamikası manata da öz təsirini göstərir. Lakin bəllidir ki, cari ildə manatın məzənnəsinin qorunması hökumət üçün prioritet olaraq qalacaq. İlin sonuna neft bazarı bərpa olunarsa, manat üçün heç nə təhlükə kəsb etməyəcək, əksinə, dollar və avro qarşısında milli valyuta xeyli möhkəmlənəcək. Onu da xatırladaq ki, manat MDB-də öz dəyərini dollara nisbətdə qoruyub saxlayan milli valyutalar sırasındadır. Elə ölkələr var ki, milli valyutası hazırda 70, 80, hətta 90 faizədək düşüb. Lakin manatla vəziyyət daha yaxşıdır. Hazırda manatın qorunub saxlanması ölkə əhalisi üçün çox vacibdir. Çünki bu, birbaşa alıcılıq qabiliyyətinə təsir edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...