Maşın bazarındakı durğunluq banklara da mənfi təsir göstərir

Tarix: 29.04.2015 / 02:53
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin avtomobil bazarında yaşanan son proseslər burada mövcud durğunluğun daha da dərinləşməkdə olduğunu göstərir. Belə vəziyyətdən isə, təkcə maşın alverçiləri yox, banklar da əziyyət çəkir. Çünki kredit şərtləri sərtləşdirilsə də, banklardan pul götürməklə maşın alanların sayı az deyildi. Bu isə avtomobil kreditləri hesabına bankların əhəmiyyətli dərəcədə pul qazanması ilə müşayiət olunurdu.
Lakin son aylarda bu sahədə də vəziyyətin dəyişməsi müşahidə olunur. Banklar maşın almaq üçün kredit götürənlərin sayında ciddi azalmaların olduğunu bildirir.
Belə vəziyyət avtomobil bazarında durğunluğun daha da dərinləşməsinin növbəti göstəricisi hesab olunur. Görünür, elə bu səbəbdəndir ki, avtomobil idxalında ciddi azalma qeydə alınır. Gürcüstan Milli Statistika Xidmətinin 2015-ci ilin ilk rübünün yekunları üzrə hesabatında bu xüsusda qeyd edilir ki, cari ilin yanvar-mart aylarında Gürcüstandan Azərbaycana 1356 minik avtomobili ixrac olunub ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrünün göstəricisindən 7 dəfə azdır. Hesabata əsasən, qeyd edilən dövrdə Gürcüstandan Azərbaycana ümumi dəyəri 24,85 milyon dollar olan avtomobil ixrac edilib. Müqayisə üçün bildirək ki, 2014-cü ilin birinci rübündə Gürcüstandan Azərbaycana 79,86 milyon dollar həcmində 9512 avtomobil ixrac edilib. Düzdür, ölkəyə avtomobil idxalının azalması əsas etibarı ilə ötən il aprel ayının 1-dən Azərbaycanda tətbiqinə başlanılan "Avro-4" ekoloji standartına keçidlə izah edilir. "Avro-4"ün tətbiqi Gürcüstandan Azərbaycana idxal olunan nəqliyyat vasitələrinin böyük hissəsini təşkil edən köhnə avtomobillərin ölkəyə gətirilməsini məhdudlaşdırıb. Lakin indiki vəziyyətdə "Avro-4" ekoloji standartına cavab verən avtomobillərin satışı da elə yüksək səviyyədə deyil. Qeyd olunduğu kimi, belə vəziyyət banklara da sərf etmir.
Mütəxəssislər hesab edir ki, avtomobil bazarında alıcılıq qabiliyyətinin kəskin şəkildə düşməsi bankların maşın kreditlərindən daha az gəlir götürməsinə səbəb olacaq. Hesablamalara görə, ölkəmizdə avtomobillərin az qala yarısı kreditlə alınırdı. Bu üsul bir çox parametrlərinə görə sərfəli və rahat vasitə sayılırdı. Elə banklar da bu üsula ən yaxşı qazanc mənbəyi kimi baxırdılar. Düzdür, kreditə götürülən avtomobilin qiyməti nağd satışdan xeyli baha olur. Bundan başqa, banklar kredit ayırarkən xarici markalı, işlənmiş və ya Rusiya istehsalı olan avtomobillər arasında da faiz fərqi qoyurlar. Təzə avtomobillər üçün kredit dərəcəsi az olduğu halda, köhnə avtomobillər üçün bu göstərici daha yüksək idi. İstənilən halda isə kreditləşmə banklara ciddi gəlir gətirirdi. Amma kreditlərin azalması indi fərqli vəziyyət yaradır. Proseslərin gedişi isə yaxın tezlikdə bu vəziyyətin dəyişməyəcəyini göstərir.
Digər tərəfdən o da faktdır ki, manatın məzənnəsinin aşağı düşməsi maşın bazarındakı süstlüyü bir qədər də dərinləşdirib. Xatırladaq ki, Azərbaycana avtomobillər Almaniyadan, digər Qərb ölkələrindən, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən və Asiya ölkələrindən gətirilir. Onların ilkin satış qiymətləri isə avro və dollarla həyata keçirilir. Satışlar manatla həyata keçirilərkən qiymətlərə təsir edir. Belə ki, dollar və avro ekvivalentində qiymət artımı baş verməsə də, devalvasiya manat ekvivalentində qiymət artımına gətirib çıxardı. Əvvəl 15 min dollara satılan avtomobilin milli valyuta ilə qiyməti 12 min manat təşkil edirdisə, indi həmin maşın yenidən bazara 15 min dollara təklif olunur. Bu isə artıq 15 mindən bir qədər artıq manat deməkdir. Qarşıdakı dövrdə yeni avtomobillərin gəlməsilə bağlı olaraq idxal məhsullarındakı ümumi qiymət artımları, təbii ki, avtomobil qiymətlərinə də təsir göstərəcək. Bu fonda, yeni gələn avtomobillərdə satış dəyərinin qalxması ilə yanaşı, köhnə avtomobil satışında da azalma müşahidə olunur. Ekspertlərə görə, bu ilin yay aylarına qədər durğunluğun aradan qaldırılması proqnozlaşdırılmır. Lakin indiki gedişlə bazarın alış-satış miqyası kiçiləcək. Çünki hazırda istismarda olan avtomobillərin də satışı həyata keçirilməkdədir. Ekspertlər hazırda bazarda durğunluq olduğunu, müştərilərin qiymətlərin aşağı düşəcəyini gözlədiklərini bildirir. Bundan irəli gələrək, hazırda avtomobil bazarında sahibkarların faktiki olaraq satışla bağlı problemləri yaranıb. Digər tərəfdən, avtokreditlərin azalması təkcə banklara, avtomobil bazarına deyil, eyni zamanda digər sahələrə də mənfi təsir göstərir. Yay aylarında isə vəziyyətin qismən dəyişməsi proqnozlaşdırılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...