Neft qiymətindəki itkiləri qaz gəlirləri kompensasiya edir

Tarix: 23.04.2015 / 03:35
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında neftin qiymətinin hələ də sabitləşməməsi və yaxın müddət ərzində hansı səpkidə dəyişəcəyinin dəqiq bəlli olmaması fonunda əsas diqqət təbii qaza yönəlməkdədir. Məsələ burasındadır ki, neftdən fərqli olaraq, qazın qiymətində tez-tez dəyişiklik qeydə alınmır. Eyni zamanda belə fikirlər də səslənir ki, birjalarda qazın qiyməti getdikcə artacaq.
Getdikcə daha böyük həcmdə təbii qaz hasil edən ölkə kimi, bu bazarlarda baş verənlər Azərbaycan üçün də olduqca mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Özü də o baxımdan ki, Azərbaycan dünya bazarlarına böyük həcmdə mavi yanacaq çıxarmağa hazırlaşır. "Saxo Bank"ın əmtəə strategiyaları bölməsinin rəhbəri Ole Hansen təbii qazın qiymətinin dünya bazarlarında hansı istiqamətdə cərəyan edəcəyi ilə bağlı bildirib: "ABŞ-da neft-qazma qurğularının sayının azaldılması, bahalı kömür və atom enerjisindən istifadənin azalması nəticəsində dünya bazarında enerji məhsullarına olan tələbin artacağına dair inam yaranır. Bu da qlobal bazarda təbii qazla bağlı canlanma yarada bilər". Onun sözlərinə görə, təbii qazın qiymətindəki geriləmədən sonra 50%-dək korreksiya ola bilər ki, nəticədə, əvvəlki aylarla müqayisədə bahalaşma ehtimalı yaranır. Bank mütəxəssisinin fikrincə, dünya enerji bazarında tələbin artması gələcək perspektiv üçün yaxşı haldır, lakin hazırkı durumda neftin qiymətinin erkən yüksəlişi yanacaq bazarında "yanlış parıltı" ola bilər. Bununla bağlı o bildirib ki, ABŞ-da neft hasilatının 20 min barrel azalması xəbərinə reaksiya olaraq qiymətlər artıb. Lakin ABŞ-dakı azalma fonunda OPEK üzvlərinin mart ayı ərzində hasilatı 800-900 min barrel artırması və bu tendensiyanın apreldə də davam edəcəyi ehtimalını nəzərdən qaçırmaq olmaz. İstənilən halda isə qazın qiymətində artım qaçılmaz sayılır.
Qeyd olunduğu kimi, bu proseslər o zaman baş verir ki, Azərbaycan dünya bazarlarına yaxın tezlikdə böyük həcmdə qaz çıxarmağa hazırlaşır. Eyni zamanda ölkəmiz üzərindən də Qərbə böyük həcmdə qaz ötürülməsinə hazırlıq gedir. Söhbət ilk növbədə türkmən qazının Avropaya Azərbaycan üzərindən daşınmasından gedir. Bununla bağlı olaraq, hətta Avropa İttifaqı Azərbaycan və Türkmənistanı "Transxəzər" qaz kəməri layihəsinə dair anlaşma memorandumunu yeniləməyə çağırır. Avropa İttifaqının energetika məsələləri üzrə vitse-prezidenti Maroş Şevtsoviç "Kommersant" qəzetinə müsahibəsində bu xüsusda deyib: "2011-ci ildən Avropa İttifaqının "Transxəzər" qaz kəmərinin çəkilməsinə dair Türkmənistanla və Azərbaycanla imzalanmış memorandum çərçivəsində danışıqlar aparmaq mandatı var. Və biz indi Azərbaycana və Türkmənistana bu memorandumu yeniləməyi təklif etmişik, cavab gözləyirik və danışıqların necə gedəcəyinə baxacağıq. Biz bilirik ki, regionda çox böyük mineral ehtiyatlar var". Avropa İttifaqının energetika məsələləri üzrə yüksək rəsmisi onu da deyib ki, Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində İraq və İran qazının da nəqli imkanları var: "Hazırda söhbət Azərbaycandan gedir, ancaq baxacağıq ki, hadisələr yaxın ölkələrdə necə cərəyan edəcək - İraqda, habelə son diplomatik nailiyyəti nəzərə alaraq İranda. Və biz bu sahədə Türkmənistan tərəfdən də münasibətlərin inkişafını görürük".
Avropa İttifaqının "Transxəzər "qaz kəməri layihəsini son zamanlar daha çox gündəmə gətirmək səyləri isə TANAP layihəsinin reallaşmağa başlaması ilə birbaşa bağlıdır. Bu layihədən sonra İran, İraq qazının, Türkmənistanın karbohidrogen ehtiyatlarının Avropa bazarlarına yol tapması daha asan görünür. Həmçinin, TANAP-a qoşulmaq istəyən Avropa dövlətlərinin say artımı da məsələdə əlavə təkanverici faktor rolu oynayır. Artıq Serbiya da TANAP vasitəsilə nəql olunacaq Azərbaycan qazına çıxış əldə etməyi planlaşdırır. Serbiyanın dağ sənayesi və energetika naziri Aleksandr Antiçin sözlərinə görə, Serbiya hökuməti ölkəyə yeni mənbə və marşrutlardan qaz tədarükünü təmin edəcək bütün layihələrdə iştirak etmək niyyətindədir: "Əsas prioritet - Serbiya və Bolqarıstan arasındakı ikitərəfli qaz kəməridir. Biz artıq bolqarıstanlı həmkarlarımızla kəmərin ötürücülük qabiliyyəti barədə danışıqlar aparmışıq. Serbiya ən yaxın zaman ərzində layihənin maliyyələşdirilməsini təmin edəcək mənbələrin axtarışına başlaya bilər". Xatırladaq ki, Türkiyə və Avropa İttifaqı ölkələrinin enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və təchizatın diversifikasiyası baxımından böyük önəm daşıyan TANAP çərçivəsində qonşu ölkəyə ilk qaz nəqlinə 2018-ci ildə başlanması planlaşdırılır. Başlanğıcda illik 16 milyard kubmetr təşkil edəcək nəql həcminin mərhələli surətdə əvvəlcə 24 milyard kubmetrə, sonra 31 milyard kubmetrə yüksəldilməsi nəzərdə tutulur. Təbii qazın qiymətinin dünya bazarlarında yüksələcəyinə dair verilən proqnozlar fonunda isə mavi yanacağın Azərbaycana daha böyük həcmdə gəlir gətirməsi gözlənir. Bu sıraya Azərbaycanın tranzitdən əldə edəcəyi gəlirlər də əlavə olunmalıdır. Yəni İran, İraq qazının, Türkmənistanın karbohidrogen ehtiyatlarının Avropa bazarlarına Azərbaycan üzərindən yol tapması ölkəmizə tranzit haqqına görə əlavə vəsait qazandıracaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...