Azərbaycan manatı ilə bağlı maraqlı perspektiv gündəmdə...

Tarix: 05.03.2015 / 02:57
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında son günlər neftin qiymətində, cüzi də olsa, artım müşahidə edilir. Hesab edilir ki, neft tədricən bahalaşmaqda davam edərsə, dünya iqtisadiyyatında özünü göstərən böhran da aradan qalxar. Neftin qiymət artımı isə, əksər ekspertlərə görə, mütləq qaydada baş verəcək. Məhz belə bir vaxtda bəlli olub ki, Səudiyyə Ərəbistanı tələbatın artmasına görə Asiyaya satdığı neftin qiymətində artım edəcək.
"Saudi Arabian Oil Co" şirkəti apreldə Asiyaya satdığı neftin qiymətini hər barrelə görə 1,4 dollar bahalaşdıracaq. Bu, 2012-ci ildən sonra qiymətlərdəki ən böyük artım olacaq. Səudiyyə Ərəbistanının neft naziri Əli Əl Nəimi də neftə tələbin artmaqda olduğunu deyib.
İraqın neft naziri Adil Abdil Mehdi dünya miqyasında neft bazarınd qiymətlərin yüksəlmə mərhələsinə daxil olduğunu söyləyib və bir barrelin qiymətinin 65 dollara qalxacağını proqnozlaşdırıb: "Neftin daha yüksək həddə qayıdacağını düşünmürəm, amma neftin barrelinin 64-65 dollara qalxacağını görürəm". Neftin barrelinin qiymətləri son dövrdə artan tələbat fonunda 60 dolların üzərindədir.
Fransanın "Societe Generale" bankı bildirir ki, yüksələn qiymətlər hasilatçı ölkələrin üzləşdikləri problemin həllini sürətləndirəcək. Qurumun hesabatına görə, bəzi hasilatçılar aşağı neft qiymətlərinə dayanıqlıdır. Hesabatda qeyd olunur ki, bu ölkələr güclü maliyyə ehtiyatları sayəsində aşağı neft qiymətlərinə qarşı iqtisadiyyatlarında böyük miqyasda struktur dəyişikliklərinə ehtiyac duymayacaqlar. Lakin Əlcəzair, Anqola, Nigeriya kimi neft istehsalçılarının aşağı neft qiymətləri səbəbilə valyuta ehtiyatlarında azalma gözlənir, həmçinin, onların pul vahidlərinin də dəyər itirəcəyi proqnozlaşdırılır. Ancaq aşağı neft qiymətlərindən orta səviyyədə əziyyət çəkəcəyi bildirilən bu ölkələr malik olduqları maliyyə ehtiyatları sayəsində böyük makroiqtisadi dəyişikliklərə getmək məcburiyyətində qalmayacaq. Rusiyanın maliyyə strukturunun da düşən neft qiymətlərinə dözə biləcəyi qeyd edilən hesabatda bu ölkənin yaşadığı iqtisadi böhranın daha çox beynəlxalq sanksiyalar və regional gərginliklərdən qaynaqlandığı bildirilib. Venesuela, İran kimi ölkələr isə neft ucuzlaşmasından daha çox əziyyət çəkəcəklər.
Neftin qiymətinin aşağı düşməsindən indiki dövrdə ciddi problem yaşamayacaq ölkələrdən biri də Azərbaycandır. Neftin qiymətinin yüksəlməsi isə ölkəni gözləyən müəyyən çətinliklərin arxa plana keçməsinə səbəb olacaq. Məsələn, "Saxo Bank"ın valyuta strategiyaları şöbəsinin rəhbəri Con Hardi belə hesab edir ki, dünya bazarlarında neftin qiymətinin sabitləşməsi Azərbaycan Mərkəzi Bankına manatın gələcək devalvasiyasını dayandırmağa imkan verəcək: "Mənim fikrimcə, neftin qiymətləri sabitləşsə, Azərbaycan Mərkəzi Bankı neftin qiymətlərinə miqyaslı şəkildə yenidən baxılmasının cari konteksti nəzərə alınmaqla, valyutanın dəyərini təkrar gözdən keçirməməyə üstünlük verəcək. Manatın məzənnəsinin təkrar nəzərdən keçirilməsi üzrə gələcək fəaliyyət etimadı sarsıda və aktivləri denominasiya olunmuş manatda saxlamaq istəyini məhdudlaşdıra bilər". Onun sözlərinə görə, manatın devalvasiyası iqtisadiyyatın, o cümlədən bank sektorunun dollarlaşmasının güclənməsinə gətirib çıxardı: "Başa düşmək lazımdır ki, bazarda baş verənlərdən sonra vəsaitlərin manatla deyil, ABŞ dollarında saxlanmasına üstünlük veriləcək. Bu tendensiya enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin əlavə təzyiq altına düşməsi ilə daha aydın nəzərə çarpacaq". C.Hardi reytinq agentliklərinin manatın devalvasiyası ilə bağlı reaksiyasını izləməyi vacib hesab edir: "İqtisadi artıma gəlincə, manatın devalvasiyası Azərbaycanın əsas ixrac vahidinin - xam neftin devalvasiyasını əks etdirdi və məhz bu, milli valyutanın qiymətdən düşməsi ilə müqayisədə ölkədə iqtisadi artıma daha çox təsir göstərəcək".
Bundan öncə isə "Fitch Ratings" beynəlxalq reytinq agentliyi bildirmişdi ki, Azərbaycan manatının məzənnəsinin dollara nisbətdə ucuzlaşması büdcə və xarici düzəlişlərə yardım edəcək ki, bu da neftin qiymətinin ucuzlaşması fonunda müsbətdir. Qeyd olunurdu ki, 2014-2015-ci illərdə rus rublu və türk lirəsinin məzənnələrinin azalması nəticəsində manatın mübadilə məzənnəsinin real səmərəsinin kəskin artması davam etsəydi, Azərbaycanda qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafı üzrə tədbirlərə mənfi təsir edərdi.
Hesabatın müəlliflərinin fikrincə, bu, şərti öhdəliklərin yaranması risqi daşıyır, xüsusilə də bank sektorunda: "Hərçənd Azərbaycanın güclü dövlət balansı davamlılığın əhəmiyyətli ehtiyatını təmin edir.
Belə ki, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun aktivləri 37,1 milyard dollar təşkil edir ki, bu da 2014-cü ilin sonuna ÜDM-in 49 faizinə ekvivalent təşkil edir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

Tarix: 27.10.2026 / 18:02

Azərbaycana mal əti idxalı kəskin artdı - yerli istehsal "ölür", bazar bahalaşır...

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...