Azərbaycanın kənd təsərrüfatı Cenevrədə qəbul ediləcək qərarı gözləyir

Tarix: 27.02.2015 / 02:46
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanla ÜTT arasında ziddiyyətlər hələ tam çözülməyib

Məlum olduğu kimi, Azərbaycan 1997-ci ildən Ümumdünya Ticarət Taşkilatına (ÜTT) üzv olmaq üçün müraciət edib. Elə həmin vaxtdan başlayaraq, ölkəmiz bu təşkilatın işində müşahidəçi kimi iştirak edir. Ötən müddət ərzində quruma üzvlüyə dair xeyli sayda danışıqlar aparılsa da, hələlik Azərbaycanın ÜTT-yə daxil olması üçün konkret tarix müəyyən olunmayıb.
Məsələ ilə bağlı səslənən son fikirlərdən belə məlum olur ki, təşkiata üzvlüklə bağlı ziddiyyət yaradan məsələlər hələ tam həllini tapmayıb. Bunu Azərbaycan xarici işlər nazirinin müavini Mahmud Məmmədquliyevin açıqlamaları da təsdiq edir.
Qeyd edək ki, gələn həftə Cenevrədə Azərbaycanın Ümumdünya Ticarət Təşkilatına daxil olması ilə bağlı növbəti danışıqlar olacaq. Burada məhz ziddiyyət yaradan məqamlar başlıca müzakirə predmetinə çevriləcək. Mahmud Məmmədquliyevin sözlərinə görə, ilk növbədə kənd təsərrüfatı sahəsində dəstək üzrə çoxtərəfli danışıqlar aparılacaq: "Bu çox vacib məsələdir. Azərbaycanın kənd təsərrüfatının inkişafı orada qəbul edəcəyimiz şərtlərdən asılıdır. Cenevrədə, həmçinin, işçi qrupun iclası olacaq və onlar tərəfindən təqdim edilmiş sənədlər üzrə iş aparılacaq. Ola bilsin ki, ekspertlər səviyyəsində bir neçə məsləhət görüşləri keçirilsin. Eyni zamanda bir neçə ölkə, o cümlədən ABŞ, Avropa İttifaqı və bir neçə başqa ölkə bizimlə danışıqlar aparacaq. Bizim məqsədimiz ondan ibarətdir ki, Azərbaycan üçün ən məqbul olan şərtlər təqdim edilsin. Ona görə də danışıqların nə zaman başa çatacağı məlum deyil. Üzv ölkələrin öz tələbləri var, bu təkliflər bir çox halda bizi qane etmir. Bizim üçün vacib zaman deyil, vacib olan odur ki, şərtlər bizim ölkəyə, qeyri-neft sektoruna heç bir xələl gətirməsin. Azərbaycan bu təşkilata bu şərtlər qəbul edildikdə üzv ola bilər".
Nazir müavininin sözlərinə görə, bəzən sənəddə olmayan bir neçə məsələ də irəli sürülür: "Məsələn, inkişafda olan ölkələr üçün kənd təsərrüfatına dəstək 10, inkişaf etmiş ölkələr üçün 5 faiz göstərilib. Onlar tələb edir ki, biz də 5 faiz göstərək. Özü də bu, yalnız Azərbaycana deyil, Qazaxıstana qarşı da qaldırılır. Çalışırlar ki, ölkələr onların tələbini qəbul etsin". Lakin belə görünür ki, Azərbaycan bu şərtləri qəbul etmək niyyətində deyil və mövqelərini sonadək qorumaqda israrlıdır.
Qeyd edək ki, indiki şərtlər daxilində Azərbaycanın ÜTT-yə üzv olmasının tezləşdirilməsi müəyyən fəsadlar yarada bilər. Məsələn, Azərbaycan ÜTT-yə daxil olduqdan və ticarət əngəlləri aradan qaldırıldıqdan sonra ölkəyə idxal kənd təsərrüfatı malları axacaq. Bu mallar keyfiyyətinə görə yerli malları ötə bilməsə də, qiymət baxımından ucuz ola bilər. Bu bir çox mallar üzrə xarici bazarla rəqabətə hazır olmayan milli istehsala güclü zərbə vuracaq. Buna görə də, Azərbaycana müdafiə mexanizmlərinin tətbiqi yolu ilə uyğunlaşmağa xeyli vaxt lazımdır. Azərbaycanın indiki şərtlərlə ÜTT-yə üzv olacağı təqdirdə digər itkilərinə gəlincə, iqtisadçı ekspertlər bildirir ki, bu zaman dövlət büdcəsinə daxilolmaların azalması baş verə bilər. Həmçinin, texnologiyaların idxalı üzrə patentlərdən istifadəyə görə komisyon haqların ödənişi sənayenin xərclərini artırır və onların qiymət rəqabətində uduşunu azaldır. Mövcud şərtlər daxilində quruma üzvlük yerli istehsalın müdafiəsi imkanlarını da aşağı salır. Xatırladaq ki, Azərbaycanla ÜTT arasında aparılan çoxsaylı danışıqlarda problemli cəhətlərdən biri onun ÜTT-yə inkişaf etməkdə olan bir ölkə kimi daxil olmaq niyyətidir. Bu, ilk növbədə kənd təsərrüfatının qorunması baxımından vacib əhəmiyyət kəsb edir. Qurum aqrar sektora subsidiyaların maksimum həddini 5 faiz müəyyən edib. Azərbaycan isə bu sektorun inkişafı üçün daha çox vəsaitin ayrılmasını zəruri sayır. Digər tərəfdən, quruma üzvlük zamanı tənzimlənən qiymətlərin dünya bazarı səviyyəsinə çatdırılması istehlakçıların xərclərini artırır. Hazır məhsulun idxalının üstün gəlirliliyi baxımından idxalı əvəz edə biləcək sahələrə investisiya qoyuluşunun səmərəliliyi aşağı düşür və nəticədə milli iqtisadiyyata ümumi investisiya qoyuluşu azalır. Ölkəmiz məhz bütün bu məsələlərin həllindən sonra quruma üzvlüyü məqbul sayır. Quruma üzvlüyün də müsbət məqamları var. Məsələn, qlobal ticarətin təxminən 95%-ni özündə birləşdirən bu sistem ilk növbədə dünya bazarının aktiv və bərabərhüquqlu üzvü kimi çıxış etmək üçün yeganə qapıdır. Digər tərəfdən, üzvlük ölkə iqtisadiyyatında bir sıra sektorların inkişafına ciddi təkan verə bilər. Eləcə də Azərbaycanın ÜTT-yə qoşulması üzv ölkələrlə ticarət və iqtisadi əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə imkan yaradacaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...