Manat tədricən ucuzlaşdırılsaydı, fəsadları daha böyük olardı

Tarix: 26.02.2015 / 01:25
Bölmə: İqtisadiyyat

Ruslan Atakişiyev: "Hər hansı məhsul xaricdən idxal edilirsə, onların qiymət artımı normal qarşılana bilər"

"Qanunvericilikdə süni qiymət artımı ilə bağlı cərimələr mövcuddur"

Artıq bir neçə gündür manatın dollara nisbətən məzənnəsində dəyişiklik baş verib. Lakin çox təəssüf ki, bəzi dairələr obyektiv şəkildə baş verən bu prosesi xüsusi ajiotaj formasında təqdim etməyə çalışır. Halbuki, bu, reallıqdan uzaqdır.

Çünki məlumdur ki, manat-dollar məzənnəsinin dəyişməsi ilə bağlı qərar hələ bir müddət əvvəl verilmişdi. Bu isə cəmiyyətin bu prosesə hazırlaşması üçün xeyli vaxt verirdi.

Müşahidə və təhlillər göstərir ki, məhz bu vaxtdan səmərəli şəkildə istifadə edildi. Banklarda əmanətləri olan vətəndaşlar vaxtında öz əmanətlərini xarici valyutaya dəyişə bildilər. Beləliklə də, demək olar ki, hazırda məzənnə dəyişikliyindən vətəndaşların əksəriyyəti uduşludur. O da nəzərə alınsa ki, əvvəldən də əmanətlərini dollarla saxlayan insanlar az deyildi, nəticədə məzənnə dəyişikliyi ciddi fəsadlara səbəb olmadı. Əksinə, gəlir əldə edənlərin sayı artdı.

Qeyd edək ki, manatın dollara nisbətdə kursunun dəyişməsi obyektiv proses olaraq labüd idi. Savadlı hər bir vətəndaş bilir ki, dövlətin atdığı bu addım ölkə büdcəsini qorumaq, ümumilikdə iqtisadi təhlükəsizlik baxımından vacib addımdır. Çünki dünya iqtisadiyyatında gedən proseslər zəminində ölkədə manatın məzənnəsinin sabit saxlanması üçün dövlət külli miqdarda itkiyə getməli idi. Bu isə, qeyd etdiyimiz kimi, ölkənin valyuta ehtiyatlarına ağır zərbə vurar, idxal-ixrac əməliyyatlarında da problemlərə səbəb olardı. Bu mənada dövlətin yeni kursu vətəndaşlar tərəfindən anlayışla qarşılanmaqdadır. Digər tərəfdən, ölkə iqtisadiyyatının ixrac meylliliyinin artması üçün hazırda xeyli əlverişli vəziyyət yaranıb. Bundan başqa, ölkəyə investisiyaların artmasında müsbət dinamikanın yüksəlməsində də manat-dollar məzənnəsinin bugünkü durumu olduqca sərfəlidir.

Bəzi iqtisadçılar hesab edir ki, manatın məzənnəsində yumşalma yavaş-yavaş getməli idi. Ancaq prosesləri dərindən təhlil edəndə görürük ki, məzənnənin birdən-birə ucuzlaşması daha sərfəlidir. O zaman bahalaşma bəlli bir limitdə qərarlaşır. Ancaq bundan fərqli olaraq devalvasiya yumşaq formada olanda qiymətlər mərhələ-mərhələ daha çox bahalaşır. Bundan spekulyasiya məqsədi üçün istifadə edən işbazların manevr imkanları artır. Bu baxımdan müqayisədə birinci variant daha əlverilişlidir. Göründüyü kimi, qərar zərurətdən irəli gəlməklə, obyektiv məqamları əks etdirir və ölkə iqtisadiyyatını qorumaq niyyəti güdür.

Ümumilikdə, son prosesləri şərh edən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin sədri, iqtisadçı-ekspert Ruslan Atakişiyev hesab edir ki, manatın məzənnəsinin zəifləməsi, avro və dolların artması ilə əlaqədar olaraq bəzi süni qiymət artımları müşahidə olunur. Onun fikrincə, burada əsas iki məsələ diqqət mərkəzindədir: "Bir məhsulun xammalı ölkə daxilində istehsal olunursa və qiymət artımı baş verirsə, o zaman bu, süni artım hesab edilir. Ancaq hər hansı məhsul xaricdən idxal edilirsə, onların qiymət artımı normal qarşılana bilər. Bəzən müşahidə edirik ki, qiymətlər 50 faiz artıb. Bu da həddindən artıq bahalaşma deməkdir və öz növbəsində, süni qiymət artımı kimi dəyərləndirilir. Hesab edirəm ki, İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti istehlakçıların hüquqları ilə bağlı məsələləri qanunvericilik bazası əsasında tənzimləməlidir. Qanunvericilikdə süni qiymət artımı ilə bağlı cərimələr də mövcuddur. Bir sözlə, istehlakçılar süni qiymət artımı ilə qarşılaşdığı zaman müvafiq dövlət orqanlarına müraciət edərək hüquqlarını tələb etməlidir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...