Bu gün manatı tələsik dollara çevirənlərin sabah rastlaşacaqları problem var

Tarix: 19.02.2015 / 01:55
Bölmə: İqtisadiyyat

Dollar ajiotajının boş olduğu üzə çıxır

Son günlərdə dolların manat qarşısında dəyər qazanması və ABŞ valyutasını alan vətəndaşların sayının artması getdikcə daha çox müşahidə olunur. Xatırladaq ki, Mərkəzi Bankın manatın məzənnəsi ilə bağlı son qərarından sonra manatın dollara nisbətən məzənnəsi, cüzi də olsa, ucuzlaşıb. Proseslər əhali arasında ajiotaj yaratsa da, ekspertlər narahatlığa əsas görmür. Düzdür, Mərkəzi Bankın qərarından sonra valyutadəyişmə məntəqələrinə üz tutanların sayı artıb.
Onlar manatı dollara dəyişməyə üstünlük verir. Hətta yaranmış durumda bəzi valyutadəyişmə məntəqələri dolların satışını dayandırıb. Lakin ekspertlər bildirir ki, indiki durumda vətəndaşların narahat olmasına heç bir əsas yoxdur. Onların fikrincə, manatın ucuzlaşması kəskin yox, tədricən baş verəcək. Digər tərəfdən, neftin qiymətinin yüksəlməsi fonunda dolların bahalaşmasının dayanması da istisna olunmur. Bahalaşma olarsa, qeyd olunduğu kimi, bu çox cüzi olacaq. Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov da bunu təsdiq edir. O, manatın tədricən ucuzlaşacağını bildirir. Baş bankir qeyd edib ki, Azərbaycanda artıq iki aydır dollarlaşma prosesi gedir və bu proses davam edəcək: "Burada qəribə heç bir şey görmürəm. Bu psixoloji və xarici amillərlə, qonşu ölkələrdə gedən proseslərlə bağlı olan məsələdir. Məsələn, Qazaxıstanda dollarlaşma 70%-i üstələyib. Bunun əsas səbəbi kəskin devalvasiyadır və əhali tərəfindən öz milli valyutalarına olan marağın itirilməsidir".
Baş bankir onu da deyib ki, manatın məzənnəsinin müəyyən olunmasında bivalyutalı səbətə keçid bütövlükdə məzənnə siyasətinə çeviklik və müstəqillik gətirəcək: "Manatın uzunmüddətli zəifləməsi üçün bu gün heç bir amil yoxdur. İqtisadi praktikaya nəzər salsaq, bu iki halda baş verə bilər. Birinci, ölkənin ödəmə balansında davamlı defisit varsa. İkinci isə bu şəraitdə ölkənin heç bir ehtiyatlarının olmamasıdır. Lakin Azərbaycanın ÜDM-nin 70%-nə yaxın bir səviyyədə valyuta ehtiyyatları var. Bir sözlə, bu iki fundamental amildən praktikada heç biri Azərbaycanda yoxdur".
Bütün bunlar fonunda hesab edilir ki, əhalinin əlindəki vəsaiti dollara çevirməsinə də heç bir zərurət yoxdur. İqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov qeyd edir ki, vətəndaşların bir qismi əllərində olan manatı dollara çevirməyə çalışır":Manatın dəyərdən düşəcəyi ilə bağlı əhalidə narahatlıq müşahidə olunur. Təbii ki, bu, özəlliklə də Mərkəzi Bankın qərarından sonra vətəndaşların valyutadəyişmə məntəqələrinə üz tutmasına səbəb olub. Amma manatını dollara çevirən vətəndaşlar onsuz da bir müddət sonra pul xərcləmək üçün yenidən dolları milli valyutaya çevirəcəklər. Pul dövriyyəsində bəlli həcmdə manat kütləsi var və kənardan ölkəyə milli valyuta ixrac edilmir. Bu isə o deməkdir ki, onsuz da müəyyən müddət sonra intervensiya xərclərində azalma müşahidə ediləcək. Mərkəzi Bank isə müxtəlif dolayı metodlar, o cümlədən əmanətlərin indeksasiyası yolu ilə dollara olan tələbi azaltmalı idi".
İstənilən halda isə real vəziyyətin təhlili göstərir ki, manat digər valyutalara nisbətən kifayət qədər möhkəm mövqedədir. Millət vəkili Vahid Əhmədov bununla bağlı bildirir: "Manat MDB-də yeganə öz dəyərini qoruyub saxlayan milli valyutadır". O, Mərkəzi Bankın manatın məzənnə siyasətində iki valyutalı səbət prinsipinə keçməsinə münasibət bildirərkən deyib ki, məzənnə siyasətində iki valyutalı səbət rejiminə keçilməsi əslində çoxdan gözlənilən idi: "Manatın məzənnəsi ilə əlaqədar hazırda iki problem var. Birincisi, manatın qorunub saxlanması ölkə əhalisi üçün çox vacibdir. Çünki bu, birbaşa alıcılıq qabiliyyətinə təsir edir. İkincisi, belə uzun müddətdə onu ucuz saxlamaq, əlbəttə ki, mümkün deyil. Ona görə ki, dünyada çox ciddi iqtisadi böhran gedir və manatın məzənnəsinin qorunub saxlanması Azərbaycanın ixracyönümlü məhsullarının istehsalına təsir göstərir. Buna görə də, yəqin ki, müəyyən müddət dollar və avro ilə əlaqədar koridor müəyyən ediləcək. Bu koridor boyunca da manatın məzənnəsi ilə bağlı dəyişikliklər olacaq. Ancaq hesab edirəm ki, elə də ciddi dəyişikliklər baş verməyəcək. Bu koridor yumşaq şəkildə həyata keçiriləcək ki, əhali bunun təsirini o qədər də hiss etməsin".
V.Əhmədov mətbuata açıqlamasında bu prinsipin ixarcyönümlü məhsulların istehsalı üçün çox vacib olduğunu qeyd edib: "Düzdür, ixracımız əsasən neft və neft məhsullarıdır. Buna baxmayaraq, son zamanlar Azərbaycanda qeyri-neft sektorunda müəyyən qədər inkişaf var. Bu məhsullarının ixracını artırmaq üçün manatın hazırkı səviyyədə saxlanmasının çox böyük əhəmiyyəti olacaq. Yəni daha çox məhsul ixrac etmək imkanı olacaq. Çünki manat nə qədər qorunub saxlanırsa, ixracyönümlü məhsulların ixracı da bir o qədər azalır".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...