Rusiya və Türkiyə amili Azərbaycanın mənzil bazarını «durdurdu»

Tarix: 16.02.2015 / 01:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanın daşınmaz əmlak bazarında son vəziyyətin təhlili burada ciddi durğunluq hökm sürdüyünü göstərir. Ekspertlər bildirir ki, əmlak bazarında ciddi ucuzlaşma olmasa, evlərin alqı-satqısında yaşanan süstlük davam edəcək. Bunu şərtləndirən digər səbəblərdən biri də odur ki, xaricdə daşınmaz əmlakın ucuzlaşması fonunda ölkə sərhədlərindən kənarda ev alan azərbaycanlıların da sayı artır.

Bu isə, öz növbəsində, daxili bazara mənfi istiqamətdə təsir göstərir. Hazırda soydaşlarımızın mənzil aldığı əsas xarici ölkələr qismində Rusiya və Türkiyə çıxış edir.

Qeyd edək ki, rublun dəyərdən düşməsi Rusiyada ev bazarında ciddi ucuzlaşmaya səbəb olub. Bu vəziyyətdə əvvəllər Bakıda və digər bölgələrdə ev alanlar indi Rusiyada ev alır. Statistik məlumatlara görə, əvvəllər Bakıda satılan mənzillərə sahib olanların üçdə biri Rusiyada çalışan vətəndaşlarımız idisə, aparılan monitorinqlər artıq vəziyyətin dəyişdiyini göstərir. Belə ki, qonşu ölkədə baş verən hadisələr və rus rublunun dəyərdən düşməsi ölkəmizdə mənzil bazarına təsir göstərməyə başlayıb. Hətta bir zamanlar Bakıda ev almağa can atan vatəndaşlarımız indi paytaxdakı mənzilini satıb Rusiya şəhərlərində ev almağa üz tutur. Bəzən isə mənzilini təklif olunan real qiymətdən aşağı satanlara da rast gəlinir. Ekspertlər bildirir ki, Rusiyada rublun dəyərdən düşməsi ilə əmlakların qiyməti iki dəfə aşağı düşüb. Ancaq Azərbaycanda inflyasiya çox kiçik olduğuna görə evlərin, əmlakların və obyektlərin qiymətləri aşağı düşməyib. Bu isə soydaşlarımız üçün Rusiya bazarlarının cəlbediciliyini artırır. Statistikaya görə, 2014-cü ilin sentyabr ayından paytaxtda ev almaq istəyən vətəndaşların sayında azalma müşahidə olunub. Bunun əsas səbəblərindən biri də Rusiyada çalışan soydaşlarımızın burada daha az mənzil almasıdır. Ekspertlərin fikrincə, orada çalışan vətəndaşlarımız Rusiyanın düşdüyü hazırkı vəziyyətdən bacardıqları qədər səmərəli istifadə etməyə çalışırlar. Türkiyənin də mənzil bazarı azərbaycanlıların maraq dairəsindədir. Azərbaycandan Türkiyədə ev almaq üçün böyük axın olduğu artıq heç kimə sirr deyil. Səbəblərdən biri Türkiyədə evlərin ölkəmizə nisbətən ucuz olmasıdır. Həmçinin, Türkiyədə xarici vətəndaşların daşınmaz əmlaka sahib olması ilə bağlı qanunun yüngülləşdirilməsi, bu ölkədə torpaq və ev alan digər əcnəbilər kimi, azərbaycanlıların da sayının artmasına səbəb olub.

Hazırda Türkiyədə mülk sahibi olan xarici vətəndaşlar arasında birinci yeri ərəblər tutur. Daha sonra Almaniya, İngiltərə və Rusiya vətəndaşları gəlir. Həmvətənlərimiz isə bu sıralamada 5-ci yerdədir. Ötən ilin rəqəmlərinə görə, Türkiyədə minə qədər Azərbaycan vətəndaşı mənzil alıb. Azərbaycanlılar daha çox İstanbulda və Antalya, Bodrum kimi turist şəhərlərində villalara üstünlük vermələri ilə diqqət çəkir. İnşaat şirkətlərindən birinin satış direktoru İrfan İlək bununla bağlı bildirir: «Son üç ildə Türkiyəyə Azərbaycandan investorların axını başlayıb. Azərbaycanlılar Türkiyə iqtisadiyyatının mövcud durumunu gördükləri üçün bura axın edirlər. Amma onların sayı Küveytdən, Qətərdən və Dubaydan gələnlər qədər deyil, yeni-yeni başlayıblar. Gələcək illərdə azərbaycanlılar Türkiyə iqtisadiyyatına investisiya qoyacaqlar». Statistik rəqəmlərə görə, ərəblərdən sonra Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə ən bahalı mülklərə sahibdirlər. Son üç il ərzində həmyerlilərimizin bəziləri Türkiyədə yaşamaq məqsədilə, bəziləri xaricdə yatırımlarının olması üçün, digər bir qismi isə ipoteka şərtlərinin daha asan olması səbəbindən bu ölkədə ev alır.

Eyni zamanda, burada ev alan əcnəbilər burda bir illik yaşama icazəsi qazanmış olur. Bütün bunlar isə Türkiyəni mülk sahibi olmaq istəyənlər üçün cəlbedici ölkəyə çevirir. Belə vəziyyətdə Azərbaycanda evlərin ucuzlaşması qaçılmaz hal sayılır. «MBA» Konsaltinq və Qiymətləndirmə Şirkətinin prezidenti Nüsrət İbrahimov bildirir ki, artıq 2015-ci ilin yanvar ayında Azərbaycanın daşınmaz əmlak bazarında 0,18% ucuzlaşma qeydə alınıb. Onun sözlərinə görə, yanvarda yeni tikililərin qiymətində 2,7% ucuzlaşma baş verib. Nəticədə yeni tikililərdəki mənzillərin 1 kvadratmetrinin qiyməti orta hesabla 1318 dollar olub. Təkrar mənzil bazarında isə 0,6%-likm qiymət azalmasından sonra 1 kvadratmetr mənzil sahəsinin qiyməti 2067 dollar təşkil edib. Nüsrət İbrahimov ucuzlaşmanı bazarda aktivliyin azalması, pul kütləsinin olmaması ilə də izah edir: «Bir tərəfdən Rusiyadakı vəziyyətlə əlaqədar ölkəyə gələn pullar azalıb, digər tərəfdən dövlət səviyyəsində həyata keçirilən layihələr məhdudlaşdırılır, son nəticədə mənzillərə tələbat azalıb».

Yanvar ayında torpaq sahələrinin qiyməti isə, əksinə, artıb. Nüsrət İbrahimovun sözlərinə görə, torpağın 1 sotunun qiyməti 19045 dollar olub ki, bu da dekabr ayı ilə müqayisədə 0,6% çoxdur: «Torpağa tələbat həmişə artır, çünki əksər insanlar mənzil problemini torpaq alıb ev tikməklə həll edir».